Hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp Công ty Cổ phần Cấp nước Nhà Bè: Nghiên cứu và đề xuất giải pháp

1 Chương 1: MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài: Sự hội nhập kinh tế toàn cầu trong những năm gần đây đã mang lại cho các doanh nghiệp trong nước nhiều cơ hội nhưng cũng lắm thách thức. Phần lớn các doanh nghiệp chưa tạo được bản sắc kinh doanh riêng cho mình. Để đứng vững các doanh nghiệp cần phải làm thế nào để hội nhập một cách vững chắc, hòa nhập nhưng không hòa tan, đổ vỡ… Văn hoá doanh nghiệp đã và đang ngày càng có vai trò quan trọng trong việc nâng cao vị thế và thương hiệu của doanh nghiệp trên thương trường. Xây dựng một thương hiệu, một hình ảnh, một bản sắc riêng, đó chính là nét văn hóa của doanh nghiệp.Vậy làm thế nào để doanh nghiệp trở thành nơi tập hợp, phát huy mọi nguồn lực con người, làm gia tăng nhiều lần giá trị của từng nguồn lực con người đơn lẻ, góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng và duy trì một nề nếp văn hóa đặc thù phát huy được năng lực và thúc đẩy sự đóng góp của tất cả mọi người vào việc đạt được mục tiêu chung của tổ chức - đó là Văn hóa doanh nghiệp (VHDN). Văn hóa doanh nghiệp ngày càng được sử dụng phổ biến, nó được xem như là một “thực thể sống” của doanh nghiệp, là tài sản của doanh nghiệp giúp gắn kết các thành viên, giảm xung đột, gắn kết tinh thần làm việc giữa các cá nhân trong một tổ chức, tạo động lực làm việc để nhân viên có thể cống hiến hết mình cho doanh nghiệp. Mặc khác nó còn điều phối kiểm soát và giúp doanh nghiệp ổn định, từng bước phát triển và tạo thế cạnh tranh vững chắc. Chính vì thế một doanh nghiệp, một chủ thể kinh doanh nào đó muốn tồn tại và phát triển không còn vì mục đích lợi nhuận mà còn cần phải có thêm yếu tố văn hóa gắn vào với mục đích kinh doanh đó.

Các doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh bằng vốn và kỹ thuật, xu hướng toàn cầu hóa, buộc các doanh nghiệp phải liên tục tìm tòi những cái mới, sáng tạo và thay đổi cho phù hợp với thực tế. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng và duy trì nét văn hóa đặc thù, tất cả mọi người phải đóng góp vào mục tiêu chung của tổ chức. Chính vì lẽ đó các doanh nghiệp Việt Nam phải xây dựng cho mình một nét 2 văn hóa doanh nghiệp độc đáo riêng. Bản sắc văn hóa doanh nghiệp là tiêu chí hàng đầu đánh giá doanh nghiệp, góp phần lớn vào sự thành công hay thất bại của một doanh nghiệp.

Hay nói cách khác văn hóa doanh nghiệp chính là nguồn lực nội sinh tạo nên sự phát triển bền vững của một doanh nghiệp nếu biết khai thác, vận dụng các giá trị văn hóa cốt lõi vào hoạt động của mình. Nhưng thực tế nhìn chung cho thấy VHDN ở nước ta còn nhiều hạn chế. Đặc biệt là các doanh nghiệp nhà nước và các doanh nghiệp kinh doanh những ngành nghề mang thế độc quyền như điện, nước…chưa có quan niệm đúng đắn về cạnh tranh và hợp tác, vẫn còn ảnh hưởng của tư tưởng nền kinh tế bao cấp nên phần nào ảnh hưởng đến hiệu quả công việc, cản trở quá trình hội nhập. Theo tinh thần của Nghị quyết Trung ương 9 khóa XI “Văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực phát triển bền vững đất nước.

Văn hoá phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội”. Do vậy, phải làm cho văn hoá thấm sâu vào mọi hoạt động của phát triển, nhất là trong hoạt động kinh doanh mà đặc biệt là văn hóa tổ chức trong công sở. Mọi vật chất có thể mất đi, cái còn đọng lại chính là văn hóa, việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp là việc làm cần thiết đối với tất cả các doanh nghiệp. Văn hoá danh nghiệp có vị trí và vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của mỗi doanh nghiệp, bởi bất kỳ một doanh nghiệp nào nếu thiếu đi yếu tố văn hoá thì doanh nghiệp đó khó có thể đứng vững và tồn tại lâu bền được.

Trong khuynh hướng xã hội ngày nay thì các nguồn lực của một doanh nghiệp là con người mà văn hoá doanh nghiệp là cái liên kết và nhân lên nhiều lần các giá trị của từng nguồn lực riêng lẻ. Do vậy, có thể khẳng định văn hoá doanh nghiệp là tài sản vô hình của mỗi doanh nghiệp. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường thì việc xây dựng văn hoá doanh nghiệp là một việc làm hết sức cần thiết nhưng cũng không ít khó khăn. Công ty Cổ phần Cấp nước Nhà Bè tiền thân là một đơn vị doanh nghiệp Nhà nước đã được cổ phần hóa với 53.44% vốn Nhà nước với chức năng cung cấp nước sạch, một loại hàng hóa độc quyền, đã trãi qua hơn mười ba năm xây dựng và phát triển, bản thân VHDN trong Công ty CPCN Nhà Bè đã có, tuy nhiên vì nhiều lý do mà những nét văn hóa đó không được biểu hiện một cách 3 rõ nét và có hệ thống, vẫn còn mang nặng dáng vấp của một doanh nghiệp Nhà nước nên bộc lộ nhiều điều bất cập, chưa khai thác hết lợi thế đặc thù của đơn vị.

Chính vì vậy nghiên cứu đề tài: “Hoàn thiện các cấp độ Văn hóa doanh nghiệp Công ty Cổ phần Cấp nước Nhà Bè” là hết sức cần thiết có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn với mong muốn sẽ vận dụng được sức mạnh của VHDN nhằm tạo cho CB.CNV có sự thống nhất về nhận thức vấn đề, đánh giá, lựa chọn, định hướng hành động và gắn kết mọi thành viên trong một khối, liên kết thân thiết với khách hàng, đối tác, tạo một nguồn nội sinh góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh phát triển doanh nghiệp cũng như ngày càng nâng cao chất lượng dịch vụ.2 Mục tiêu nghiên cứu: 1.1 Mục tiêu tổng quát: Trên cơ sở phân tích thực trạng tại công ty Công ty CPCN Nhà Bè từ đó xây dựng các giải pháp hoàn thiện các cấp độ văn hóa doanh nghiệp nhằm định hướng cho việc duy trì và phát triển văn hóa doanh nghiệp.2 Mục tiêu cụ thể: Trên cơ sở mục tiêu tổng quát, các mục tiêu cụ thể của luận văn này nghiên cứu như sau: Phân tích đánh giá thực trạng VHDN tại Công ty CPCN Nhà Bè đang triển khai theo ba cấp bậc để tìm ra những hạn chế mà Công ty đang mắc phải. Đề xuất các giải pháp hoàn thiện các cấp độ VHDN nhằm khắc phục những hạn chế đã nêu trên.3 Câu hỏi nghiên cứu: Căn cứ vào mục tiêu nghiên cứu, đề tài cần giải quyết các câu hỏi như: - Tầm quan trọng của VHDN tại Công ty Cổ phần Cấp nước Nhà Bè ? - Thực trạng VHDN tại Công ty CPCN Nhà Bè hiện nay ra sao? - Cần những giải pháp gì để hoàn thiện các cấp độ văn hóa doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Cấp nước Nhà Bè ? 4 1.3 Đối tượng nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Tác giả nghiên cứu đối tượng giới hạn trong 3 cấp độ của Văn hóa doanh nghiệp của Công ty Cổ phần Cấp nước Nhà Bè. - Đối tượng khảo sát:  Ban lãnh đạo, Trưởng Phó Phòng, Ban, Đội, Cán bộ nhân viên – người lao động của Công ty Cổ phần Cấp nước Nhà Bè.  Khách hàng.4 Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi không gian: Nghiên cứu hoạt động tại Công ty Cổ phần Cấp nước Nhà Bè.

- Phạm vi thời gian:  Số liệu thứ cấp sử dụng các dữ liệu từ 2011->2014 để phân tích  Số liệu sơ cấp: thu thập dữ liệu sơ cấp từ tháng 4/2015 đến tháng 9/2015 thông qua bảng câu hỏi khảo sát tại Công ty Cổ phần Cấp nước Nhà Bè. - Phạm vi nội dung: Vì văn hóa doanh nghiệp là một phạm trù rộng và bao quát nên tác giả chỉ nghiên cứu đối tượng giới hạn trong 3 cấp độ văn hóa doanh nghiệp của Công ty Cổ phần Cấp nước Nhà Bè. Không đề cập các lĩnh vực khác. - Phạm vi ứng dụng: Đề tài áp dụng tại công ty Cổ phần Cấp nước Nhà Bè và sử dụng đến năm 2020 1.5 Phương pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính Các phương pháp nghiên cứu chủ yếu để vận dụng trong nghiên cứu đề tài đó là: Phân tích tổng hợp, thống kê mô tả, so sánh, khảo sát khách hàng và cán bộ công nhân viên trong Công ty CPCN Nhà Bè, phương pháp chuyên gia để phân tích thực trạng VHDN tại Công ty CPCN Nhà Bè, cụ thể như sau: - Phương pháp phân tích tổng hợp: Từ các số liệu của các báo cáo, từ kết quả khảo sát thực tế để phản ánh thực trạng VHDN tại Công ty CPCN Nhà Bè.

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: Tổng hợp ý kiến của lãnh đạo 5 đơn vị, các Trưởng Phó Phòng, Ban, Đội, Xí nghiệp, để làm căn cứ hoàn thiện và định hướng phát triển VHDN tại Công ty CPCN Nhà Bè. - Phương pháp khảo sát thực tiễn tại Công ty CPCN Nhà Bè: Khảo sát thực tế về ba cấp độ VHDN. - Phương pháp suy luận logic: Kết quả phân tích và các thông tin tổng hợp, đánh giá nhằm đề ra các giải pháp thích hợp hoàn thiện và phát triển văn hóa doanh nghiệp. Kết quả phân tích, đánh giá sẽ xác định được mức độ cảm nhận, sự hiểu biết của lãnh đạo, cán bộ công nhân viên và khách hàng về văn hoá doanh nghiệp, về thực trạng văn hoá doanh nghiệp tại công ty, từ đó đề ra những giải pháp hoàn thiện và phát triển văn hoá doanh nghiệp tại công ty Cổ phần Cấp nước Nhà Bè.6 Những đóng góp của đề tài Đề tài nghiên cứu có những đóng góp giúp cho nhà quản lý có góc nhìn toàn diện về văn hóa doanh nghiệp trong thời điểm hiện nay nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển Công ty nói riêng và phát triển doanh nghiệp mang tính chất Nhà nước nói chung.

Đề tài này sẽ giúp cho Công ty CPCN Nhà Bè hoàn thiện những mặt còn hạn chế về cấu trúc hữu hình, những giá trị tuyên bố, những giá trị ngầm định. Đồng thời qua đó sẽ góp phần nâng cao năng lực hoạt động, tạo dựng một hình ảnh và một thương hiệu có uy tín trên thị trường, góp phần vào sự phát triển bền vững.7 Tình hình nghiên cứu trước đó Trong quá trình xây dựng đề cương luận văn, tác giả đã tìm kiếm các tài liệu liên quan đến đề tài nghiên cứu. Trong đó, tác giả tham khảo các công trình nghiên cứu, bài viết tiêu biểu sau : Theo Đỗ Thị Thanh Tâm (2006).