Luận án Nguyễn Duy Hưng: Quản lý chất lượng bồi dưỡng CBQLGD đáp ứng đổi mới giáo dục

®¹i häc quèc gia hµ néi Tr-êng ®¹i häc gi¸o dôc NguyÔn duy h-ng Qu¶n lý chÊt l-îng båi d-ìng c¸n bé qu¶n lý gi¸o dôc ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi gi¸o dôc hiÖn nay Chuyªn ngµnh: Qu¶n lý gi¸o dôc M· sè: 62.01 LuËn ¸n tiÕn sÜ qu¶n lý gi¸o dôc Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: PGS. NguyÔn C«ng Gi¸p PGS. NguyÔn §øc TrÝ Hµ néi – 2014 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng cá nhân tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trình bày trong Luận án chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu nào khác.

Trong quá trình nghiên cứu Luận án, tôi có tham khảo một số tư liệu trong các tác phẩm được ghi trong danh mục tài liệu tham khảo. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Duy Hƣng 2 MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG BỒI DƢỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề.

Các công trình nghiên cứu nước ngoài. Các công trình nghiên cứu trong nước. Các khái niệm cơ bản. Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường.

Cán bộ quản lý giáo dục .Chất lượng bồi dưỡng .Cơ sở lý luận về Quản lý chất lượng. Quản lý chất lượng .Các cấp độ của quản lý chất lượng .Ứng dụng Quản lý chất lượng trong bồi dưỡng Cán bộ quản lý giáo dục 29 1. Đặc trưng cơ bản của hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục .Vai trò đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, quá trình bồi dưỡng, bổ nhiệm 30 1. Đặc trưng cơ bản của hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục.

Nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục .Tổ chức bộ máy quản lý. Quản lý mục tiêu, nội dung, chương trình bồi dưỡng. Quản lý đội ngũ cán bộ giảng viên .Quản lý học viên .Quản lý quá trình bồi dưỡng. Quản lý cơ sở vật chất, thiết bị, tài chính và các lĩnh vực liên quan .Kinh nghiệm quốc tế .Hoạt động bồi dưỡng lãnh đạo nhà trường tại Cộng hòa liên bang Đức.

Hoạt động bồi dưỡng lãnh đạo nhà trường ở Hoa Kỳ. Kết luận và những bài học đối với hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục Việt Nam. 53 Tiểu kết Chương 1 .54 Chƣơng 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG BỒI DƢỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC. Quá trình hình thành và phát triển các cơ sở bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục.

Thực trạng Quản lý chất lượng bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục. Tổ chức điều tra khảo sát. Đánh giá thực trạng. Phân tích một số kinh nghiệm về quản lý chất lượng bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục.

Công tác xây dựng kế hoạch bồi dưỡng. Công tác tổ chức triển khai lớp bồi dưỡng. Lưu trữ hồ sơ lớp bồi dưỡng. Đánh giá chung.

Những thuận lợi, thành tựu đạt được của công tác bồi dưỡng. Những bất cập, khó khăn mà các cơ sở bồi dưỡng đang phải đối mặt. 100 Tiểu kết Chương 2. 102 Chƣơng 3 GIẢI PHÁP QUẢN LÍ CHẤT LƢỢNG BỒI DƢỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY.

Các nguyên tắc đề xuất giải pháp. Nguyên tắc kế thừa và phát triển .Nguyên tắc thực tiễn. Nguyên tắc hệ thống. Nguyên tắc tính đồng bộ.

Một số giải pháp quản lý chất lượng bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay. Giải pháp 1: Đổi mới công tác tổ chức và quản lý nhà trường .Giải pháp 2: Tổ chức và chỉ đạo xây dựng nội dung chương trình bồi dưỡng theo hướng tăng kỹ năng và đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Giải pháp 3: Tổ chức triển khai đổi mới phương pháp giảng dạy của giảng viên .Giải pháp 4: Quản lý hoạt động học tập của học viên. Giải pháp 5: Huy động các nguồn lực (cơ sở vật chất, thiết bị và tài chính) cho hoạt động bồi dưỡng.

Trưng cầu ý kiến các chuyên gia, các nhà quản lý giáo dục và thử nghiệm giải pháp. Nội dung quá trình khảo nghiệm. Thử nghiệm giải pháp. Phân tích kết quả thử nghiệm.

142 Tiểu kết chương 3. 149 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 151 DANH MỤC CÁC ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ BÀI VIẾT ĐĂNG TRÊN TẠP CHÍ. 155 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

156 Phụ lục 1: Mẫu xin ý kiến cán bộ quản lý Sở GD-ĐT, Phòng GD-ĐT. Phụ lục 2: Mẫu xin ý kiến Cán bộ quản lý cơ sở bồi dƣỡng CBQLGD Phụ lục 3: Mẫu xin ý kiến Giảng viên các cơ sở bồi dƣỡng CBQLGD Phụ lục 4: Mẫu xin ý kiến nhân viên các cơ sở bồi dƣỡng CBQLGD Phụ lục 5: Mẫu xin ý kiến học viên các cơ sở bồi dƣỡng CBQLGD Phụ lục 6: Danh mục chƣơng trình bồi dƣỡng CBQLGD Phụ lục 7: Mẫu đánh giá giờ dạy của giảng viên Phụ lục 8: Mẫu phiếu hỏi học viên sau khi kết thúc chuyên đề Phụ lục 9: Phiếu xin ý kiến Phụ lục 10A: Mẫu phiếu xin ý kiến chuyên gia và các nhà QLGD về tính cấp thiết của hệ giải pháp; Phụ lục 10B: Mẫu phiếu xin ý kiến chuyên gia và các nhà QLGD về tính cấp thiết, tính khả thi, tính thực tiễn của các giải pháp; DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo QLGD Quản lý giáo dục CBQLGD Cán bộ quản lý giáo dục CBGD Cán bộ giảng dạy QLCL Quản lý chất lượng ĐBCL Đảm bảo chất lượng KSCL Kiểm soát chất lượng QLCLTT Quản lý chất lượng tổng thể NCKH Nghiên cứu khoa học KĐCL Kiểm định chất lượng KTĐG Kiểm tra, đánh giá QLNN Quản lý nhà nước QLNT Quản lý nhà trường QLGV Quản lý giảng viên QLHV Quản lý học viên CSGD Cơ sở giáo dục CSBD Cơ sở bồi dưỡng CB Cán bộ GV Giảng viên hoặc giáo viên; HV Học viên DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, HÌNH A. Thống kê số lượng điều tra. Thống kê kết quả điều tra về định hướng quản lý chất lượng bồi dưỡng CBQLGD của các Sở (Phòng) GD-ĐT.

Thống kê ý kiến cán bộ các cơ quan quản lý GD-ĐT các cấp về quản lý chất lượng bồi dưỡng. Thống kê ý kiến trả lời của CBQL các cơ quan QLGD về tiêu chuẩn chất lượng hoạt động bồi dưỡng CBQLGD. Thống kê ý kiến đánh giá về hiệu quả của bộ phận quản lý chất lượng bồi dưỡng CBQLGD. Thống kê ý kiến trả lời về tiếp cận phương pháp QLCL mới.

Thống kế ý kiến trả lời về phương pháp nắm bắt nhu cầu bồi dưỡng CBQLGD. Thống kế ý kiến trả lời của CB, GVvề quản lý mục tiêu bồi dưỡng CBQLGD. Thống kê ý kiến của CBQL các cơ quan QLGD,CBQL, GV các cơ sở bồi dưỡng CBQL về nội dung bồi dưỡng. Thống kê ý kiến trả lời về nội dung chương trình bồi dưỡng CBQLGD.

Thống kê ý kiến CB, GV về chất lượng biên soạn giáo trình, tài liệu bồi dưỡng CBQLGD .Thống kê ý kiến của 382 học viên tham gia bồi dưỡng về mức độ đáp ứng của nội dung chương trình bồi dưỡng. Kiến thức chuyên môn nghiệp vụ của giảng viên. Mức độ sử dụng ngoại ngữ của giảng viên. Nhu cầu về nội dung cần bồi dưỡng của giảng viên.

Thống kê chất lượng đội ngũ giảng viên tham gia giảng dạy các khóa bồi dưỡng. Thống kê ý kiến của 382 học viên về mục tiêu các khóa bồi dưỡng CBQLGD. Thống kế ý kiến đánh giá về phương pháp giảng dạy của GV .Thống kê hiệu quả các hình thức tổ chức hoạt động bồi dưỡng. Thống kê ý kiến trả lời của giảng viên một số cơ sở bồi dưỡng CBQLGD về hình thức tổ chức hoạt động bồi dưỡng.

Thống kê ý kiến của CB, GV các cơ sở bồi dưỡng về công tác kiểm tra đánh giá hoạt động bồi dưỡng CBQLGD. Thống kê ý kiến của học viên về công tác phục vụ lớp bồi dưỡng. Thống kê ý kiến trả lời của học viên về công tác kiểm tra, đánh giá tại các khóa bồi dưỡng. Thống kê ý kiến nhận xét của học viên về các điều kiện phục vụ hoạt động bồi dưỡng CBQLGD.

Số lượng các đề tài khoa học công nghệ mà giảng viên tham gia nghiên cứu. Mức độ sử dụng phương pháp giảng dạy của giảng viên. Nguồn kinh phí cho hoạt động bồi dưỡng CBQLGD trong 3 năm của Trường Bồi dưỡng cán bộ giáo dục Hà Nội. So sánh nguồn lực tài chính trước và sau khi vận dụng giải pháp.

So sánh nguồn lực tài chính trước và sau khi vận dụng giải pháp. Thống kê số lượng học viên tham gia bồi dưỡng trong 3 năm. Vòng tròn Deming. Mô hình hóa mối liên hệ các yếu tố cấu thành nhà trường.

Mô hình quản lý quá trình bồi dưỡng. Lý do chọn đề tài Một trong những vấn đề bức xúc của giáo dục nước ta hiện nay là vấn đề chất lượng, Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII [34] đánh giá: “Giáo dục đào tạo nước ta còn yếu kém, bất cập cả về qui mô, cơ cấu và nhất là chất lượng và hiệu quả”. Tình hình trên do một số nguyên nhân, trong đó nguyên nhân chủ yếu là do công tác quản lý chưa đáp ứng được yêu cầu của sự phát triển giáo dục trong giai đoạn mới trong đó người cán bộ quản lý (CBQL) nói chung và người Hiệu trưởng nói riêng là người có vai trò quyết định tới chất lượng các cơ quan quản lý giáo dục các cấp và chất lượng các cơ sở giáo dục mà họ quản lý. Ở Việt Nam trong thập niên cuối của thế kỷ XX đã hình thành và phát triển mạnh mẽ các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng CBQL giáo dục các cấp từ Trung ương tới các địa phương như: Trường Cán bộ quản lý Giáo dục Trung ương 1 (Hà Nội), Trường Cán bộ quản lý Giáo dục Trung ương 2 (ở Thành phố Hồ Chí Minh), Trường Bồi dưỡng cán bộ giáo dục ở 39 tỉnh thành phố, khoa Quản lý giáo dục của các trường đại học, cao đẳng sư phạm địa phương, trung tâm bồi dưỡng cán bộ quản lý ở các phòng GD-ĐT….

Các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng CBQL này đang từng bước đáp ứng những yêu cầu và nhiệm vụ mà ngành Giáo dục và xã hội đặt ra.