Luận án tiến sĩ Nguyễn Thị Nga: Pháp luật về xã hội hóa giáo dục ở Việt Nam

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI -------------------------------------- NGUYỄN THỊ NGA XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Hà Nội - Năm 2018 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI -------------------------------------- NGUYỄN THỊ NGA XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY Chuyên ngành: Luật Kinh tế Mã số: 9.07 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đinh Ngọc Vượng Hà Nội - Năm 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các tư liệu và số liệu nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và tôi xin chịu trách nhiệm về tất cả những tư liệu và số liệu đó. Những kết luận khoa học của luận án này chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả luận án Nguyễn Thị Nga MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN Á………………………………………………………………. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài .2 Tình hình nghiên cứu trong nước. Kết quả các công trình nghiên cứu đã đạt được.

Những khoảng trống trong các công trình nêu mà luận án cần tiếp tục nghiên cứu làm rõ. Giả thuyết nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu .25 Chương 2 LÝ LUẬN PHÁP LUẬT VỀ XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Ý nghĩa, mục đích và vai trò của xã hội hóa giáo dục.

Pháp luật về xã hội hóa giáo dục, nội dung và đặc điểm. Những yếu tố tác động đến xã hội hóa giáo dục. Kinh nghiệm xã hội hóa giáo dục ở một số nước trên thế giới.60 Chương 3 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Sự hình thành và phát triển của pháp luật xã hội hóa giáo dục.

Thực trạng pháp luật về xã hội hóa giáo dục ở Việt Nam hiện nay. Thực tiễn thực hiện pháp luật xã hội hóa giáo dục ở Việt Nam .102 Chương 4 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC Ở VIỆT NAM. Một số quan điểm về hoàn thiện pháp luật về xã hôi hóa giáo dục. Các giải pháp cụ thể .142 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ .144 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Từ ngàn xưa, ông cha ta đã rất coi trọng việc học. Trong xã hội phong kiến với các cuộc thi hương, thi hội, thi đình để tìm kiếm người tài cho đất nước. Trải qua những biến cố thăng trầm của lịch sử dựng nước và giữ nước, giáo dục đào tạo luôn được coi là quốc sách hàng đầu. Trong văn kiện hội nghị lần thứ II BCHTW khóa VIII - Nhà xuất bản chính trị Quốc gia Hà Nội – 1997 đã viết: Giáo dục và đào tạo là sự nghiệp của Đảng, của nhà nước và của toàn dân.

Mọi người đi học, học thường xuyên, phê phán thói lười học. Hay cũng trong văn kiện đại hội VIII đã khẳng định: Đảng và nhà nước cần tập trung mọi cố gắng, dành ưu tiên lớn nhất cho phát tiển giáo dục, đào tạo và khoa học công nghệ. Thể hiện trên các mặt chính sách, đội ngũ cán bộ và quản lý - các cấp ủy đảng và mỗi đảng viên phải quán triệt sâu sắc quan điểm cơ bản này trong lĩnh vực hoạt động, các tổ chức đảng phải coi đây là nhiệm vụ thường xuyên trong hoạt động của mình. Do đó, con người vừa là mục tiêu vừa là động lực trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội.

Giáo dục là sự nghiệp trồng người. Theo tinh thần đó, Văn kiện đại hội đảng lần thứ VIII một lần nữa xác định xuất phát từ nhận thức chăm lo cho con người, cho cộng đồng xã hội là trách nhiệm của toàn xã hội, của mỗi đơn vị, của từng gia đình là sự nghiệp của Đảng, của nhà nước và của toàn dân, chúng ta chủ trương giải quyết các vấn đề xã hội theo tinh thần xã hội hóa trong đó nhà nước giữ vai trò nòng cốt. Sự nghiệp cách mạng là sự nghiệp của nhân dân, do dân và vì dân, nhà nước và nhân dân cùng làm, mọi việc đều phải dựa vào dân. Đó là quan điểm và kinh nghiệm trong lịch sử chiến tranh nhân dân và trong 10 năm đổi mới cần nắm vững và phát huy để tạo nguồn lực giải quyết vấn đề con người và xã hội trong thời kỳ hiện nay.

Xã hội hóa công tác giáo dục theo pháp luật hiện nay là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta. Chủ trương đó xuất phát từ sự đúc kết từ truyền 1 thống hiếu học, chăm lo cho sự học của người dân, cũng là một tư tưởng tiến bộ nắm bắt kịp thời xu hướng xã hội hóa giáo dục theo pháp luật trên toàn thế giới. Trong quá trình toàn cầu hóa hiện nay, nhiều quốc gia phương tây và các nước khác trên thế giới đã sớm nhận thấy mặt tích cực và tính cấp thiết của việc đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục. Xã hội hóa giáo dục theo pháp luật hiện nay nhằm thu hút đầu tư trong nước và nước ngoài để phát triển giáo dục và đào tạo ở nước ta đã trở thành một chủ trương lớn, lâu dài và nhất quán, được quán triệt sâu sắc và triển khai rộng khắp đến các cấp, các ngành, các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội và mọi đối tượng thành phần dân cư trong toàn xã hội.

Công tác xã hội hóa giáo dục theo pháp luật đã đem lại hiệu quả tích cực cho nền giáo dục và đào tạo trong thời gian qua, hơn nữa việc gia nhập WTO của chúng ta càng cho thấy việc cần thiết phải xây dựng một hệ thống pháp luật về giáo dục, pháp luật về xã hội hóa giáo dục để bắt kịp xu thế của thời đại, thu hút được các tổ chức xã hội, cá nhân trong và ngoài nước đối với lĩnh vực này. Trên thực thế, trong thời gian thực hiện xã hội hóa giáo dục theo pháp luật, cùng với sự nỗ lực của toàn Đảng, toàn dân và các tổ chức xã hội khác, nền giáo dục ở nước ta cũng có những bước tiến mới. Sự hưởng ứng tham gia tích cực của các tầng lớp nhân dân đã góp phần thúc đẩy mục tiêu chiến lược phát triển con người. Do đó, cần phải thực hiện xã hội hóa giáo dục theo pháp luật một cách đồng bộ, từng bước hoàn thiện hành lang pháp luật là nhu cầu cấp thiết.

Hệ thống hành lang pháp lý còn yếu, chồng chéo, lỏng lẻo và thiếu đồng bộ, quản lý nhà nước đối với giáo dục còn mang nặng tính hình thức, chiếu lệ dẫn đến sự bất bình đẳng trong vấn đề thực hiện xã hội hóa giáo dục theo pháp luật hiện nay điều đó dẫn đến những hệ quả quan trọng không thể tránh khỏi như: số lượng, loại hình trường mở ra nhiều nhưng không đáp ứng được đúng với nhu cầu của xã hội, chất lượng giáo dục không tăng mà thậm chí còn thụt lùi bên cạnh đó xuất hiện sự bất công bằng trong giáo dục đào tạo ngày càng lớn. Vậy làm thế nào để thực hiện xã hội hóa giáo dục theo pháp luật có hiệu quả 2 hơn? Tăng cả về lượng và về chất, làm thế nào để đáp ứng nhu cầu giáo dục đào tạo trong hội nhập quốc tế? làm thế nào để Việt Nam trở thành một đất nước có mội trường giáo dục phát triển lành mạnh và đạt chuẩn, thu hút được các nguồn đầu tư không chỉ trong nước mà còn cả quốc tế, bên cạnh đó có thể cung cấp một thị trường lao động hiệu quả cho thị trường lao động khu vực và quốc tế? đòi hỏi chúng ta phải nghiên cứu và xây dựng hành lang pháp lý về xã hội hóa giáo dục đầy đủ và phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả xã hội hóa giáo dục theo pháp luật và thúc đẩy nền giáo dục phát triển toàn diện hơn. Từ những lý do trên nghiên cứu sinh chọn chủ đề Xã hội hóa giáo dục theo pháp luật Việt Nam hiện nay làm đề tài luận án tiến sĩ. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.

Mục đích nghiên cứu Luận án nghiên cứu làm rõ một số vấn đề lý luận về xã hội hóa giáo dục theo pháp luật, pháp luật về xã hội hóa giáo dục, phân tích thực trạng việc pháp luật xã hội hóa giáo dục của nước ta hiện nay. Trên cơ sở đó đề xuất một số phương hướng, giải pháp góp phần nâng cao vai trò của pháp luật về xã hội hóa giáo dục nhằm góp phần nâng cao hiệu quả của công tác xã hội hóa giáo dục và chất lượng giáo dục đào tạo của nước ta trong bối cảnh hiện nay. Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được mục đích trên, luận án tập trung giải quyết các nhiệm vụ chủ yếu sau: Thứ nhất, luận giải và làm rõ một số vấn đề lý luận về xã hội hóa giáo dục theo pháp luật, pháp luật về xã hội hóa giáo dục hiện nay. Nội dung pháp luật về xã hội hóa giáo dục và tính tất yếu cuả pháp luật về xã hội hóa giáo dục.

Thứ hai, luận án phân tích thực trạng và luận giải những vấn đề đặt ra của hệ thống pháp luật đối với công tác xã hội hóa giáo dục của Việt Nam trong thời qua. Thứ ba, luận án bước đầu xác định phương hướng và đề xuất một số giải pháp nhằm tiếp tục phát triển công cuộc xã hội hóa giáo dục theo pháp luật hiện nay trên cơ sở nền tảng của chủ trương, đường lối của Đảng và hệ thống pháp 3 luật Nhà nước Việt Nam. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Luận án tập trung nghiên cứu vấn đề xã hội hóa giáo dục theo pháp luật Việt Nam hiện nay.

Phạm vi nghiên cứu Luận án không nghiên cứu toàn bộ thực trạng về pháp luật giáo dục của Việt Nam mà tập trung nghiên cứu thực trạng hoạt động xã hội hóa giáo dục dựa trên các quy định và chính sách, hệ thống quy phạm pháp luật của Nhà nước đối với tiến trình thực hiện xã hội hóa giáo dục từ sau đại hội VIII của Đảng. Phương pháp nghiên cứu 4. Phương pháp luận Luận án dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước về giáo dục và xã hội hóa giáo dục, các chính sách, các quy định và hệ thống pháp luật của Nhà nước Việt Nam về xã hội hóa và xã hội hóa giáo dục.