Luận án quản lý dạy học môn ngữ văn ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn th

MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ MỞ ĐẦU 5 Chương 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU 14 LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1. Những công trình nghiên cứu về dạy học theo tiếp cận hợp tác 14 1. Những công trình nghiên cứu về quản lý dạy học môn Ngữ 22 văn theo tiếp cận hợp tác 1. Giá trị của các công trình nghiên cứu đã tổng quan và những 29 vấn đề đặt ra luận án tiếp tục nghiên cứu Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 34 THEO TIẾP CẬN HỢP TÁC 2.

Những vấn đề lý luận về dạy học môn Ngữ văn ở các trường 34 trung học cơ sở theo tiếp cận hợp tác 2. Những vấn đề lý luận về quản lý dạy học môn Ngữ văn ở 57 các trường trung học cơ sở theo tiếp cận hợp tác 2. Những yếu tố tác động đến quản lý dạy học môn Ngữ văn ở 70 các trường trung học cơ sở theo tiếp cận hợp tác Chương 3: CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN 77 ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO TIẾP CẬN HỢP TÁC 3. Khái quát về giáo dục trung học cơ sở thành phố Hà Nội 77 3.

Tổ chức khảo sát đánh giá thực trạng 81 3. Thực trạng dạy học môn Ngữ văn ở các trường trung học cơ 85 sở trên địa bàn thành phố Hà Nội theo tiếp cận hợp tác 3. Thực trạng quản lý dạy học môn Ngữ văn ở các trường trung 93 học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội theo tiếp cận hợp tác 3. Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tác động đến quản lý dạy học môn Ngữ văn ở các trường trung học cơ sở 108 trên địa bàn thành phố Hà Nội theo tiếp cận hợp tác 3.

Đánh giá chung về thực trạng và nguyên nhân của thực trạng quản lý dạy học môn Ngữ văn ở các trường trung học 110 cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội theo tiếp cận hợp tác Chương 4: BIỆN PHÁP VÀ KIỂM CHỨNG CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN Ở CÁC 115 TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO TIẾP CẬN HỢP TÁC 4. Các biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội theo tiếp cận 115 hợp tác 4. Khảo nghiệm và thử nghiệm các biện pháp đề xuất 139 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 160 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ 163 LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 164 PHỤ LỤC 173 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt 1 Cán bộ quản lý CBQL 2 Chất lượng dạy học CLDH 3 Dạy học hợp tác DHHT 4 Đội ngũ giáo viên ĐNGV 5 Giáo dục và Đào tạo GD-ĐT 6 Hình thức tổ chức dạy học HTTCDH 7 Hoạt động dạy học HĐDH 8 Phương pháp dạy học PPDH 9 Quản lý dạy học QLDH 10 Quản lý giáo dục QLGD 11 Lớp thử nghiệm LTN 12 Lớp đối chứng LĐC 13 Nhà xuất bản Nxb 14 Trung học cơ sở THCS DANH MỤC CÁC BẢNG TT Tên bảng Nội dung Trang 1 Bảng 3.1 Quy mô các trường THCS thành phố Hà Nội 79 2 Bảng 3.2 Thống kê số lượng cán bộ, giáo viên và phòng học các 79 trường THCS Thành phố Hà Nội 3 Bảng 3.3 Tổng hợp số lượng đối tượng khảo sát 82 4 Bảng 3.4 Mức độ đánh giá và số điểm quy ước tương ứng 84 5 Bảng 3.5 Tổng hợp ý kiến của CBQL, giáo viên về chuẩn bị dạy học môn Ngữ văn của giáo viên ở các trường trung học 87 cơ sở 6 Bảng 3.6 Tổng hợp ý kiến của CBQL, giáo viên về thực hành bài lên lớp môn Ngữ văn của giáo viên ở các trường trung 89 học cơ sở theo tiếp cận hợp tác 7 Bảng 3.7 Tổng hợp ý kiến của CBQL, giáo viên về thực trạng hoạt động học tập môn Ngữ văn của học sinh ở các 91 trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội theo tiếp cận hợp tác 8 Bảng 3.8 Tổng hợp ý kiến của CBQL, giáo viên về xây dựng kế hoạch dạy học môn Ngữ văn ở các trường trung học cơ 93 sở trên địa bàn thành phố Hà Nội theo tiếp cận hợp tác 9 Bảng 3.9 Bảng tổng hợp ý kiến của CBQL, giáo viên về chỉ đạo thực hiện kế hoạch dạy học môn Ngữ văn ở các trường 95 trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội theo tiếp cập hợp tác 10 Bảng 3.10 Bảng tổng hợp ý kiến của CBQL, giáo viên về thực trạng chỉ đạo đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức 98 dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận hợp tác 11 Bảng 3.11 Bảng tổng hợp ý kiến của CBQL, giáo viên về thực trạng quản lý hoạt động dạy của giáo viên môn Ngữ 100 văn theo tiếp cận hợp tác 12 Bảng 3.12 Bảng tổng hợp ý kiến của CBQL, giáo viên về Thực 102 trạng quản lý hoạt động học tập môn Ngữ văn của học sinh theo tiếp cận hợp tác 13 Bảng 3.13 Bảng tổng hợp ý kiến của CBQL, giáo viên về quản lý các điều kiện đảm bảo cho dạy - học môn Ngữ văn ở 104 các trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội theo tiếp cận hợp tác 14 Bảng 3.14 Bảng tổng hợp ý kiến của CBQL, giáo viên về mức độ quản lý đánh giá kết quả dạy - học môn Ngữ văn theo 106 tiếp cận hợp tác 15 Bảng 3.15 Bảng tổng hợp kết quả khảo sát đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến QLDH môn Ngữ văn theo 108 tiếp cận hợp tác 16 Bảng 4.1 Tổng hợp kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các 141 biện pháp 17 Bảng 4.2 Tổng hợp kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các 143 biện pháp 18 Bảng 4.3 So sánh tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi 145 của các biện pháp đề xuất 19 Bảng 4.4 Kết quả thử nghiệm dạy học môn Ngữ văn theo tiếp 153 cận hợp tác của lần 1 20 Bảng 4.5 Kết quả đổi mới PPDH môn Ngữ văn của giáo viên sau 154 tác động thử nghiệm lần 2 21 Bảng 4.6 Kết quả đánh giá tính tự lực và tính tập thể của học 156 sinh sau 2 lần tác động thử nghiệm DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ TT Tên bảng Nội dung Trang 1 Biểu đồ 3.1 Trình độ đào tạo của giáo viên môn Ngữ văn ở các 86 trường THCS thành phố Hà Nội 2 Biểu đồ 3.2 Chuẩn bị kế hoạch bài giảng dạy học môn Ngữ văn 88 theo tiếp cận hợp tác của giáo viên 3 Biểu đồ 3.3 Thực trạng thực hành bài lên lớp môn Ngữ văn theo tiếp cận hợp tác của giáo viên ở các trường THCS trên 90 địa bàn thành phố Hà Nội 4 Biểu đồ 3.4 Mức độ đánh giá thực trạng hoạt động học tập môn 92 Ngữ văn của học sinh theo tiếp cận hợp tác 5 Biểu đồ 3.5 Mức độ xây dựng kế hoạch dạy học môn Ngữ văn theo tiếp 94 cận hợp tác ở các trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội 6 Biểu đồ 3.6 Mức độ chỉ đạo thực hiện kế hoạch dạy học môn Ngữ văn ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố 97 Hà Nội theo tiếp cận hợp tác 7 Biểu đồ 3.7 Thực trạng chỉ đạo đổi mới phương pháp, hình thức tổ 99 chức dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận hợp tác 8 Biểu đồ 3.8 Mức độ thực hiện quản lý hoạt động dạy của giáo viên 101 môn Ngữ văn theo tiếp cận hợp tác 9 Biểu đồ 3.9 Mức độ thực hiện quản lý hoạt động học môn Ngữ văn 103 của học sinh theo tiếp cận hợp tác 10 Biểu đồ 3.10 Mức độ đánh giá chỉ đạo đảm bảo các điều kiện cho 105 dạy - học môn Ngữ văn theo tiếp cận hợp tác 11 Biểu đồ 3.11 Thực trạng đánh giá kết quả dạy - học môn Ngữ văn 107 theo tiếp cận hợp tác 12 Biểu đồ 3.12 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tác động đến QLDH môn Ngữ văn ở các trường THCS trên địa bàn thành 109 phố Hà Nội theo tiếp cận hợp tác 16 Biểu đồ 4.1 Mức độ cần thiết của các biện pháp 142 17 Biểu đồ 4.2 Mức độ khả thi của các biện pháp 143 18 Biểu đồ 4.3 So sánh tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi 145 19 Biểu đồ 4.4 Biểu đồ kết quả thử nghiệm dạy học môn Ngữ văn theo 153 tiếp cận hợp tác của lần 1 20 Biểu đồ 4.5 Biểu đồ kết quả thử nghiệm dạy học môn Ngữ văn theo 155 tiếp cận hợp tác của lần 2 21 Biểu đồ 4.6 Biểu đồ kết quả đánh giá tính tự lực và tính tập thể 156 của học sinh sau 2 lần tác động thử nghiệm 5 MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài luận án Sự tiến bộ của xã hội hiện nay đòi hỏi con người phải phát triển nhiều năng lực mới như năng lực hoạt động thực tiễn, năng lực làm việc theo nhóm, năng lực hợp tác, năng lực thích ứng … để có thể giải quyết các vấn đề cuộc sống đặt ra.

Từ đó, đòi hỏi giáo dục phải đổi mới toàn diện về mục tiêu, nội dung và cả phương pháp dạy học để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội. Ở nước ta, vấn đề dạy học nói chung và vấn đề dạy học văn nói riêng ngày càng được quan tâm sâu sắc. Bên cạnh những phương pháp dạy học truyền thống, nền giáo dục nước ta cũng đã tiếp thu, thể nghiệm một số phương pháp dạy học tích cực từ các nước có nền giáo dục tiên tiến trên thế giới. Tư tưởng chiến lược của công cuộc đổi mới phương pháp dạy học là nhằm phát huy tiềm năng sáng tạo của học sinh; đặt học sinh ở vị trí trung tâm của giờ học; học sinh là chủ thể sáng tạo, chủ thể của nhận thức.

Đổi mới phương pháp dạy học là hướng tới hoạt động học tập chủ động, khơi dậy khả năng tìm tòi, năng lực tư duy độc lập sáng tạo, kĩ năng hợp tác và giao tiếp trong quá trình giải quyết nhiệm vụ học tập. Dạy học hợp tác là cách tiếp cận dựa trên cơ sở sự phân công, phối hợp, chia sẻ giữa các cá nhân hay nhóm học sinh khi thực hiện những nhiệm vụ học tập xác định.