Luận án TS. Bùi Hồng Đăng: Nâng cao chất lượng đào tạo nghề lao động nông thôn Nam Định

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM BÙI HỒNG ĐĂNG NGHIÊN CỨU NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TỈNH NAM ĐỊNH Chuyên ngành: Quản trị nhân lực Mã số: 62 34 04 04 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Phúc Thọ NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 10 tháng 05 năm 2017 Tác giả luận án Bùi Hồng Đăng i LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Bộ môn Kinh tế nông nghiệp và Chính sách đã tạo mọi điều kiện để tôi có môi trường nghiên cứu, học tập tốt nhất trong suốt thời gian qua.

Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới hai thầy hướng dẫn là TS. Nguyễn Phúc Thọ đã nhiệt tình, kiên trì và hết lòng vì học trò để giúp em hoàn thành được công trình nghiên cứu này. Em xin trân trọng và cảm ơn những tình cảm, sự tận tâm của tập thể các thầy, cô trong Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn nói chung và các thầy, cô trong Bộ môn Kinh tế nông nghiệp và Chính sách nói riêng. Tôi xin trân trọng cảm ơn các nhà khoa học, các chuyên gia đã tận tình đóng góp ý kiến, tư vấn và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian qua.

Tôi cũng xin cảm ơn sự giúp đỡ của các cấp lãnh đạo, các cán bộ-viên chức của các Sở, Ban, Ngành và các địa phương tỉnh Nam Định đã tạo điều kiện giúp đỡ để tôi hoàn thành các nhiệm vụ trong quá trình nghiên cứu tại địa phương; xin gửi lời cám ơn và sự tri ân tới các cơ sở dạy nghề, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định và bà con nông dân các huyện Nghĩa Hưng, Mỹ Lộc, Ý Yên, Trực Ninh, Xuân Trường, Hải Hậu, các xã ngoại thành thành phố Nam Định đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình đến làm việc tại cơ sở. Tôi cũng xin cảm ơn các cấp lãnh đạo Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Nam Định đã quan tâm, ủng hộ và tạo mọi điều kiện tốt nhất để tôi có thể tập trung cho công tác nghiên cứu trong suốt những năm qua. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận án. Hà Nội, ngày 10 tháng 05 năm 2017 Tác giả luận án Bùi Hồng Đăng ii MỤC LỤC Trang Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục các từ viết tắt. vii Danh mục các bảng. viii Danh mục biểu đồ.

xi Danh mục sơ đồ. xii Danh mục các hình. xii Danh mục các hộp. xii Trích yếu luận án.

xiii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án. Cơ sở lý luận và thực tiễn về nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

Một số khái niệm. Ý nghĩa của nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Đặc điểm của đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Nội dung nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Cơ sở thực tiễn về nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Kinh nghiệm nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên thế giới. Kinh nghiệm nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở một số địa phương tại Việt Nam.

Bài học kinh nghiệm về nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định. Phương pháp nghiên cứu. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Nam Định. Điều kiện tự nhiên.

Điều kiện kinh tế - xã hội. Phương pháp tiếp cận và khung phân tích. Phương pháp tiếp cận. Khung phân tích.

Phương pháp thu thập thông tin, số liệu. Thu thập thông tin, số liệu thứ cấp. Thu thập thông tin, số liệu sơ cấp. Phương pháp tổng hợp và xử lý thông tin, số liệu.

Phương pháp phân tích. Phương pháp thống kê kinh tế. Phương pháp đánh giá chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Hệ thống các chỉ tiêu phân tích.

Nhóm chỉ tiêu về thị trường lao động và nhu cầu đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định. Nhóm chỉ tiêu về tình hình đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định. Nhóm chỉ tiêu về đánh giá chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định. Nhóm chỉ tiêu về mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định.

Thực trạng nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định. Nhu cầu đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định. Nhu cầu đào tạo nghề cho lao động nông thôn đối với thị trường lao động trong tỉnh. Nhu cầu đào tạo nghề cho lao động nông thôn đối với thị trường lao động ngoài tỉnh.

Các hoạt động nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định. Cơ chế chính sách và tổ chức quản lý. Phát triển mạng lưới cơ sở dạy nghề. Mở rộng quy mô và cơ cấu đào tạo nghề.

Tăng cường các nguồn lực phục vụ đào tạo nghề. Kết quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định. Số lượng lao động nông thôn qua đào tạo nghề. Tác động của hoạt động đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

Đánh giá chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định. Chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định từ đánh giá của đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo của các cơ sở dạy nghề. Chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định từ đánh giá của đội ngũ giáo viên dạy nghề. Chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định từ đánh giá của lao động nông thôn đang học nghề.

Chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định từ đánh giá của lao động nông thôn đã qua đào tạo nghề đang làm việc. Chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định từ đánh giá của người sử dụng lao động. Chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định qua góc độ quản lý nhà nước. Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định.

Các nhân tố bên ngoài. Các nhân tố bên trong. Đánh giá chung. Những kết quả đã đạt được.

Những hạn chế. Nguyên nhân của những hạn chế. Giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định. Quan điểm, định hướng và mục tiêu trong việc nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định.

Quan điểm trong việc nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định. Một số giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Đnh. Giải pháp đối với công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Nam Định. Giải pháp đối với các cơ sở dạy nghề.

Giải pháp đối với người học nghề. Kết luận và kiến nghị. 149 Danh mục các công trình đã công bố. 151 Tài liệu tham khảo.

159 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt AEC Cộng đồng kinh tế ASEAN (ASEAN Economic Community) ASEAN Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (Association of Southeast Asian Nations) CCN Cụm công nghiệp CĐN Cao đẳng nghề CLĐTN Chất lượng đào tạo nghề CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CSDN Cơ sở dạy nghề DN Doanh nghiệp DNTX Dạy nghề thường xuyên ĐBCL Đảm bảo chất lượng ĐTN Đào tạo nghề GRDP Tổng sản phẩm trong tỉnh (Gross regional domestic product) ILO Tổ chức Lao động Quốc tế (International Labour Organization) ISO Tiêu chuẩn quản lý chất lượng quốc tế (International Organization for Standardization) KCN Khu công nghiệp LĐ Lao động LĐNT Lao động nông thôn LĐ-TB&XH Lao động - Thương binh và Xã hội LĐTT Lao động thành thị LLLĐ Lực lượng lao động NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn NTM Nông thôn mới PRA Đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia (Rapid Rural Appraisal) SCN Sơ cấp nghề SXKD Sản xuất kinh doanh TCN Trung cấp nghề TPP Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (Trans-Pacific Trategic Economic Partnership Agreement) TQM Quản lý chất lượng toàn diện (Total Quality management) TTLĐ Thị trường lao động TW Trung ương UBND Ủy ban nhân dân vii DANH MỤC CÁC BẢNG TT Tên bảng Trang 2. Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo đại học theo quan điểm của Harman. Dân số, lao động tỉnh Nam Định giai đoạn 2010-2014. Tổng giá trị sản phẩm danh nghĩa của tỉnh Nam Định giai đoạn 2010-2014.

Nội dung, nguồn và phương pháp thu thập thông tin thứ cấp. Các địa điểm đại diện được chọn để khảo sát. Các nghề đào tạo được chọn để khảo sát. Số mẫu khảo sát và hình thức khảo sát phục vụ nghiên cứu.

Các tiêu chí đánh giá chất lượng đào tạo nghề theo ILO 500. Mức chất lượng đào tạo của cơ sở dạy nghề theo từng khoảng điểm được đánh giá. Phân loại mức kiến thức, kỹ năng theo Bloom. Tiêu chí lao động nông thôn đánh giá chất lượng đào tạo nghề.

Cơ cấu lao động trong các ngành kinh tế của tỉnh Nam Định giai đoạn 2010 - 2014 .