Thể chế quản lý nhà nước đối với CSGDĐH Bộ Công an - Nghiêm Xuân Dũng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA NGHIÊM XUÂN DŨNG THỂ CHẾ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC THUỘC BỘ CÔNG AN LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG HÀ NỘI – 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA NGHIÊM XUÂN DŨNG THỂ CHẾ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC THUỘC BỘ CÔNG AN Chuyên ngành: Quản lý công Mã số: 9 34 04 03 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. Lê Thị Hương 2. Thiếu tướng, PGS. Nguyễn Hồng Hải HÀ NỘI – 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, tư liệu nêu trong luận án là trung thực và có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.

Các kết quả nghiên cứu của luận án chưa được công bố trong bất cứ công trình khoa học nào. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận án Nghiêm Xuân Dũng LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành Luận án “Thể chế quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an”, trước hết tác giả luận án xin đặc biệt cảm ơn 2 người hướng dẫn khoa học là PGS. Lê Thị Hương và PGS. Nguyễn Hồng Hải đã luôn quan tâm, tận tình hướng dẫn, giúp đỡ về nội dung và phương pháp nghiên cứu khoa học trong suốt quá trình thực hiện luận án này.

Tác giả luận án xin trân trọng cảm ơn tới Ban Lãnh đạo Học viện Hành chính Quốc gia, Khoa Sau đại học, Ban Giám đốc Học viện An ninh nhân dân cùng các cơ quan, tổ chức đã giúp đỡ tận tình, tham gia ý kiến đóng góp, tạo điều kiện thuận lợi trong suốt quá trình tác giả thực hiện nghiên cứu. Xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, những người thân yêu nhất, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn động viên, khích lệ, chia sẻ, tạo điều kiện tốt nhất giúp tác giả vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành chương trình học tập và nghiên cứu. Do những điều kiện chủ quan và khách quan, chắc chắn kết quả nghiên cứu của luận án vẫn còn những thiếu sót nhất định. Tác giả rất mong tiếp tục nhận được những ý kiến đóng góp để giúp cho Luận án được hoàn thiện hơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận án Nghiêm Xuân Dũng MỤC LỤC MỞ ĐẦU …………………………………………………………………………….

01 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 10 1. Các công trình liên quan đến thể chế ……………………………………………. Các công trình liên quan đến thể chế quản lý nhà nước đối với giáo dục đại học… 16 1. Đánh giá chung tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án…………… 22 Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỂ CHẾ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC THUỘC BỘ CÔNG AN…….

Quan niệm quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an……………. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thể chế quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an……………………………………………………………. Cấu thành thể chế quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an…………………………………………………………………………………. Các yếu tố ảnh hưởng và các điều kiện bảo đảm thực hiện thể chế quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an………………………………….

60 Chương 3: THỰC TRẠNG THỂ CHẾ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC THUỘC BỘ CÔNG AN………………………………. Thực trạng nội dung thể chế quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an………………………………………………………………………. Thực trạng thực hiện thể chế quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an……………………………………………………………. Đánh giá về thể chế quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an ……………………………………………………………………….

103 Chương 4: HOÀN THIỆN THỂ CHẾ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC THUỘC BỘ CÔNG AN………………………. Yêu cầu hoàn thiện thể chế quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an ……………………………………………………………………. Quan điểm hoàn thiện thể chế quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an ……………………………………………………………………. Giải pháp hoàn thiện thể chế quản lý nhà nước đối với cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an…………………………………………………………………….

129 KẾT LUẬN…………………………………………………………………………… 152 TÀI LIỆU THAM KHẢO……………………………………………. 155 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CAND : CAND LLCAND : Lực lượng CAND CB, CC : Cán bộ, công chức CB, GV : Cán bộ, giảng viên CHXHCN : Công hòa Xã hội chủ nghĩa CNTT : Công nghệ thông tin CNH,HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa GDĐH : Giáo dục đại học CSGDĐH : Cơ sở giáo dục đại học GDĐHTBCA :Giáo dục đại học thuộc Bộ Công an CS GDĐHTBCA : Cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an GDĐT : Giáo dục đào tạo GV : Giảng viên HCNN : Hành chính nhà nước CQHCNN :Cơ quan hành chính nhà nước QLNN : Quản lý nhà nước XHCN : Xã hội chủ nghĩa TTHC : Thủ tục hành chính UBND : Ủy ban nhân dân VBQPPL : Văn bản quy phạm pháp luật DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ Trang Biểu đồ 1: Thống kê số lượng văn bản liên quan đến cơ sở giáo dục đại học 105 thuộc Bộ Công an giai đoạn 2005 - 2017 Biểu đồ 2: Thống kê số lượng văn bản quy phạm pháp luật chung và đặc thù liên 105 quan đến cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an giai đoạn 2005 - 2010 Biểu đồ 3: Thống kê số lượng văn bản quy phạm pháp luật chung và đặc thù liên 106 quan đến cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an giai đoạn 2010 - 2017 Biểu đồ 4: Thống kê số lượng văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến tổ chức bộ 106 máy QLNN đối với cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an giai đoạn 2005 - 2017 Biểu đồ 5: Thống kê số lượng văn bản bản quy phạm pháp luật liên quan đến nội 107 dung QLNN đối với cơ sở GDĐHTBCA giai đoạn 2005 - 2017 Biểu đồ 6: Thống kê số lượng văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến đối 108 tượng QLNN đối với cơ sở GDĐHTBCA giai đoạn 2005 - 2017 Biểu đồ 7: Thống kê số lượng văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến cơ 109 chế QLNN đối với cơ sở GDĐHTBCA giai đoạn 2005 - 2017 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong đời sống xã hội, giáo dục là một lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với mọi quốc gia, mọi dân tộc ở mọi thời đại. Các chuyên gia giáo dục của tổ chức UNESCO đã rút ra một tổng kết có tính quy luật: Không có một sự tiến bộ và thành đạt nào có thể tách rời khỏi sự tiến bộ và thành đạt trong lĩnh vực giáo dục của quốc gia đó.

Và những quốc gia nào coi nhẹ giáo dục hoặc không đủ tri thức và khả năng cần thiết để làm giáo dục một cách hiệu quả thì số phận của quốc gia đó xem như đã an bài và điều đó còn tồi tệ hơn cả sự phá sản [54]. Nhận thức rõ vai trò của giáo dục đối với sự phát triển, Đảng và Nhà nước ta từ trước đến nay luôn khẳng định rằng: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu” và “Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển”… Chủ trương này đã được Nghị quyết số 48 – NQ/TW ngày 24 tháng 5 năm 2005 của Bộ Chính trị về chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020: "Thể chế hóa quan điểm coi giáo dục – đào tạo là quốc sách hàng đầu, thực hiện "chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa giáo dục", xây dựng xã hội học tập, nâng cao chất lượng giáo dục. Xác định rõ sự thống nhất quản lý nhà nước về giáo dục, đồng thời tăng cường quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của nhà trường, của cơ sở giáo dục; tạo sự bình đẳng, khuyến khích cạnh tranh lành mạnh giữa các loại hình đào tạo công lập và ngoài công lập" [ 3, Tr. Thể chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng về GDĐT nói chung, GDĐH nói riêng, Nhà nước ta đã ban hành Luật Giáo dục và Luật Giáo dục đại học cùng các văn bản hướng dẫn thi hành.

Đây chính là cơ sở pháp lý cho hoạt động GDĐT nói chung và hoạt động GDĐH nói riêng; Đồng thời là cơ sở để Nhà nước thực hiện sự quản lý đối với các cơ sở GDĐH. Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, GDĐH Việt Nam đã từng bước phát triển rõ rệt về quy mô, đa dạng về loại hình trường và hình thức đào tạo, 1 nguồn lực xã hội được huy động nhiều hơn và đạt được nhiều kết quả tích cực, cung cấp nguồn lao động chủ yếu có trình độ cao đẳng, đại học, thạc sỹ, tiến sỹ phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, quá trình CNH,HĐH đất nước, bảo đảm an ninh quốc phòng và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, GDĐH ở nước ta còn nhiều yếu kém bất cập, chưa đáp ứng kịp thời những đòi hỏi to lớn và ngày càng cao của sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế với những biểu hiện như: Chất lượng và hiệu quả giáo dục còn thấp, không có một trường đại học đạt chất lượng quốc tế hay khu vực; Những biểu hiện tiêu cực, thiếu kỷ cương trong giáo dục còn nhiều; Đội ngũ nhà giáo còn thiếu và hạn chế về trình độ, năng lực; QLNN về GDĐH còn có những biểu hiện tùy tiện không tuân theo pháp luật và chưa đáp ứng được yêu cầu ổn định, phát triển sự nghiệp giáo dục; Các cơ quan QLNN về GDĐH có thẩm quyền các cấp chưa có những quyết định đủ mạnh về chính sách, cơ chế và biện pháp tổ chức thực hiện để thể hiện đầy đủ coi giáo dục là quốc sách hàng đầu; Những chính sách về đầu tư, huy động nguồn vốn, tạo động lực cho nhà giáo và người học còn chưa đầy đủ và thiếu cụ thể. Cơ chế đó làm mất đi tính chủ động, linh hoạt, sáng tạo và ý chí vươn lên, thậm chí gây nên sự nản lòng trong đội ngũ tri thức, nhà giáo, sinh viên, nhà nghiên cứu, quản lý… Tình trạng này xảy ra khá phổ biến ở các CSGDĐH, trong đó có các CSGDĐHTBCA.

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là thể chế QLNN đối với cơ sở GDĐH nói chung, CSGDĐHTBCA nói riêng còn nhiều bất cập, tính khả thi chưa cao, chưa thực sự tạo được hành lang pháp lý để QLNN đối với CSGDĐHTBCA.