Luận án tiến sĩ văn hóa tiêu dùng thanh niên TP.HCM - Nguyễn Oánh Kiều Văn

VIàN HÀN LÂM KHOA HàC Xà HàI VIàT NAM HàC VIâN KHOA HàC Xà HàI NGUYàN OANH KIÀU VN HÓA TIÊU DÙNG CĂA THANH NIÊN THÀNH PHä Hæ CHÍ MINH HIâN NAY LUÂN ÁN TI¾N S) VN HÓA HàC HÀ NàI- 2024 VIàN HÀN LÂM KHOA HàC Xà HàI VIàT NAM HàC VIâN KHOA HàC Xà HàI NGUYàN OANH KIÀU VN HÓA TIÊU DÙNG CĂA THANH NIÊN THÀNH PHä Hæ CHÍ MINH HIâN NAY Ngành: Vn hóa hác Mã số: 9 22 90 40 LUÂN ÁN TI¾N S) VN HÓA HàC NG¯äI H¯âNG DÀN KHOA HàC: PGS. PH¾M QUþNH PH¯¡NG HÀ NàI- 2024 LäI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: - Luận án này là công trình nghiên cứu căa riêng tôi. Các kết quÁ nghiên cứu đưÿc trình bày trong luận án là trung thực và chưa từng đưÿc công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu căa ai khác. - Luận án đã đưÿc thực hián mát cách nghiêm túc, cầu thß và bÁo đÁm các nguyên tắc đ¿o đức trong viác trích dẫn tài liáu.

Tác giÁ luÃn án MĀC LĀC Mæ ĐÀU. 1 Ch°¢ng 1: TàNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CĀU VÀ C¡ Sà LÝ LUẬN. Téng quan tình hình nghiên cąu. Xu hướng nghiên cứu về thanh niên và nhu cầu căa thanh niên.

Những xu hướng nghiên cứu về vn hóa tiêu dùng và vn hóa tiêu dùng căa thanh niên. Các khái niãm và c¢ sç lý luÃn căa luÃn án. 40 Tißu k¿t ch°¢ng 1. 46 Ch°¢ng 2: BäI CÀNH TIÊU DÙNG æ THÀNH PHä Hæ CHÍ MINH.

Båi cÁnh đßa-sinh thái, lßch sÿ và vn hoá căa TP. Đặc điểm đßa-sinh thái. Đặc điểm lßch sử - vn hoá .2 Đåi sång kinh t¿ xã hái thành phå Hç Chí Minh thåi kÿ Đéi Mãi. Ho¿t đáng tiêu dùng ç phå Hç Chí Minh.

62 Tißu k¿t ch°¢ng 2. 68 Ch°¢ng 3: THĂC HÀNH TIÊU DÙNG CĂA THANH NIÊN THÀNH PHä Hæ CHÍ MINH. Thăc hành tiêu dùng căa thanh niên trong l*nh văc thåi trang. Tính thực tißn trong mua sắm thßi trang.

Tính chă thể trong vn hoá tiêu dùng thßi trang. Thăc hành tiêu dùng căa thanh niên trong l*nh văc giÁi trí. Thßi gian và phương thức giÁi trí căa thanh niên Thành phố Hồ Chí Minh .2 Tiêu dùng cho giÁi trí để trÁi nghiám. Tiêu dùng giÁi trí để kết giao và hòa nhập với đßi sống đô thß .4 Tiêu dùng giÁi trí để đßnh vß bÁn thân.

115 Tißu k¿t ch°¢ng 3. 123 Ch°¢ng 4: VN HÓA TIÊU DÙNG CĂA THANH NIÊN THÀNH PHä Hæ CHÍ MINH - NHĀNG BÀN LUÂN. Xu hướng trong văn hóa tiêu dùng cÿa thanh niên thành phố Hß Chí Minh.1 Tiêu dùng thông minh. Tiêu dùng xanh, bền vững.

Tiêu dùng phô trương. <Vån vn hóa= trong lăa chán tiêu dùng căa thanh niên thành phå Hç Chí Minh. Vn hóa tiêu dùng căa thanh niên thành phå Hç Chí Minh trong các t°¢ng tác căa nhāng đáng nng đ°¢ng đ¿i. Toàn cầu hóa và giao lưu vn hóa.

Kinh tế thß trưßng và những giá trß mới. Vai trò căa truyền thông với vn hóa tiêu dùng căa thanh niên thành phố Hồ Chí Minh. 155 Tißu k¿t ch°¢ng 4. 163 DANH MĀC CÁC CÔNG TRÌNH CĂA TÁC GIÀ Đà CÔNG Bä LIÊN QUAN Đ¾N ĐÀ TÀI LUÂN ÁN.

168 DANH MĀC TÀI LIâU THAM KHÀO. 170 PHĀ LĀC Mæ ĐÀU 1. Lý do chán đÁ tài Sau gần bốn thập niên thực hián chính sách Đổi mới và má cửa giao lưu với quốc tế, xã hái Viát Nam đã và đang chứng kiến những thay đổi to lớn. Đßi sống căa ngưßi dân vật chất ngày càng đưÿc nâng cao, đßi sống tinh thần ngày càng phong phú, đa d¿ng.

Những biểu hián đa d¿ng và sinh đáng căa cuác sống hián nay cho thấy Viát Nam đang trá thành mát xã hái nng đáng, hián đ¿i và phát triển. Với vß thế là trung tâm kinh tế - vn hóa và khoa hác quan tráng căa vùng Đông Nam bá, là đßa phương nng đáng và phát triển nhất căa cÁ nước, thể hián sâu sắc quá trình công nghiáp hóa và hái nhập quốc tế trên tất cÁ các lĩnh vực, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) đang ngày càng có những chuyển biến lớn trên nhiều mặt đßi sống. Các ho¿t đáng sống á thành phố này luôn dißn ra với tốc đá nhanh, sôi đáng và vô cùng phong phú. Sự phát triển căa TP.HCM thể hián á nhiều phương dián, nhưng nổi bật nhất, sinh đáng nhất là qua ho¿t đáng tiêu dùng.

Các thực hành tiêu dùng á đô thß này luôn phong phú, đa d¿ng, cho thấy đßi sống kinh tế căa ngưßi dân ngày càng nâng cao và những điều kián cho tiêu dùng ngày càng phát triển. Tiêu dùng không chỉ nhằm đáp ứng các nhu cầu thiết yếu về vật chất, mà còn hướng đến viác tìm kiếm cách thức đáp ứng các nhu cầu tinh thần, vn hóa, giÁi trí [21]. à góc đá kinh tế, tiêu dùng đưÿc xem là đáng lực cho sÁn xuất, thúc đẩy quá trình tng trưáng kinh tế căa các quốc gia, căa nền kinh tế toàn cầu. Quá trình đổi mới, thực hián công nghiáp hóa, hián đ¿i hóa và hái nhập quốc tế đã t¿o nên cÁ sự tng trưáng căa nền kinh tế, dẫn đến sự phong phú trong viác thỏa mãn các nhu cầu vật chất, tinh thần căa ngưßi dân.

Mặt khác, từ góc đá xã hái, sự phát triển m¿nh mẽ căa nhu cầu tiêu dùng gắn với xã hái tiêu dùng cũng còn đưÿc xem xét á nhiều mặt, như mặt trái căa <xã hái tiêu dùng= là <lối sống thực dāng=, <chă nghĩa cá nhân=, <tính vß kỷ= hay lối sống ch¿y theo vật chất, hưáng thā, tiêu dùng lãng phí… Từ góc nhìn vn hoá, những biểu hián căa ho¿t đáng tiêu dùng, hành vi tiêu dùng mà chúng ta có thể quan sát đưÿc trong cuác sống hàng ngày l¿i hàm chứa những lớp biểu đ¿t ý nghĩa gắn với giá trß, chuẩn mực sống căa các cá nhân, các nhóm xã hái, cũng như thể hián những chiều kích kinh tế xã hái căa bối cÁnh đương đ¿i. Sự hình 1 thành vn hoá tiêu dùng trong xã hái hián đ¿i gắn chặt chẽ với từng bối cÁnh mà nó nÁy sinh và những điều kián mà nó đưÿc nuôi dưỡng. Bối cÁnh toàn cầu hóa, hái nhập ngày càng sâu ráng, cùng với quá trình công nghiáp hóa, hián đ¿i hóa và xây dựng kinh tế thß trưßng căa Viát Nam nói chung, TP.HCM nói riêng đã có tác đáng, Ánh hưáng sâu sắc đến thực hành tiêu dùng căa ngưßi dân á thành phố này, đặc biát là thanh niên – những ngưßi trẻ tuổi có nhu cầu tiêu dùng cao. Vn hoá tiêu dùng, thưßng đưÿc hiểu như các thực hành tiêu dùng và những khía c¿nh vn hoá gắn với chúng, thể hián <những giá trß vn hóa và tập quán cơ bÁn căa xã hái, những quan điểm, những mong muốn và những đặc điểm mà đưÿc nhận biết hoặc đưÿc xem là có xu hướng liên quan tới tiêu dùng= [156, tr.37], biểu hián <mức sống, phong cách sống, nếp sống, lối sống căa cá nhân, nhóm xã hái, gia đình, toàn bá xã hái= [47, tr.

Mát trong những chă thể tiêu dùng quan tráng là tầng lớp thanh niên – những ngưßi đưÿc tiếp nhận những giá trß mới căa xã hái thßi kỳ đổi mới. So với thanh niên thßi kỳ trước Đổi mới, những ngưßi trẻ trong xã hái Viát Nam đương đ¿i ngày nay có nhiều thuận lÿi hơn về điều kián vật chất cũng như có nhiều cơ hái để thỏa mãn nhu cầu tinh thần, để phát triển và mưu cầu h¿nh phúc, cũng như phÁi đối mặt với nhiều khó khn thách thức căa thßi đ¿i mới. Thanh niên là đối tưÿng có đặc thù tâm lý phức t¿p, dß bắt nhßp với cái mới, dß dao đáng, nh¿y cÁm, nhiát tình và ưa ho¿t đáng, vì thế thưßng chßu nhiều tác đáng căa bối cÁnh xã hái. Há là những ngưßi trẻ tuổi, vẫn luôn loay hoay tìm hiểu về thế giới bên ngoài, khám phá những bí ẩn tâm lý bên trong mßi ngưßi và muốn khẳng đßnh mình, hoàn thián bÁn thân.

Há có thể sử dāng Internet hay các phương tián truyền thông xã hái như những công cā để khẳng đßnh bÁn sắc căa mình [13], [39], hay hâm má thần tưÿng như mát phương thức để nhận biết bÁn thân [38]. Vì thế, có thể thấy những biểu hián trong đßi sống, lối sống căa thanh niên Viát Nam hián nay, nhất là thanh niên sống á những thành phố lớn, những phương thức mặc, n, đi l¿i, hác tập, vui chơi, tham gia các ho¿t đáng xã hái, nhu cầu giÁi trí vô cùng sinh đáng, đa d¿ng và phong phú [15] đều cho thấy các khía c¿nh đßi sống khác nhau căa giới trẻ. Tuy nhiên, đánh giá về thanh niên và lối sống căa thanh niên hián nay, ngoài xã 2 hái cũng như trong các nghiên cứu khoa hác, vẫn còn những ý kiến khác biát, thậm chí trái chiều [132]. Mặt khác, những nghiên cứu và đánh giá nêu trên, nhất là về những ho¿t đáng tiêu dùng căa thanh niên nói chung, thanh niên TP.HCM nói riêng, dù có những ý kiến khác biát, nhưng chưa nhiều nghiên cứu xuất phát từ tính chă thể căa thanh niên.

Lý giÁi viác há mua gì, dùng gì, t¿i sao há l¿i mua sắm, tiêu dùng như thế còn khá ít, thiếu <tiếng nói ngưßi trong cuác=. Là những ngưßi trẻ tuổi, ho¿t đáng tiêu dùng căa thanh niên cũng phÁn ánh viác há tìm hiểu thế giới bên ngoài và khám phá thế giới bên trong căa chính mình để hình thành nhân cách. Xã hái hián đ¿i và phát triển giúp giới trẻ có thêm nhiều cơ hái để trÁi nghiám và hoàn thián bÁn thân. Nghiên cứu về thực hành tiêu dùng căa thanh niên t¿i mát thành phố có ho¿t đáng tiêu dùng sôi nổi như TP.HCM dưới góc nhìn nghiên cứu vn hóa, sẽ không chỉ góp thêm mát nghiên cứu trưßng hÿp về vn hoá tiêu dùng căa xã hái Viát Nam thßi kỳ kinh tế thß trưßng, mà còn góp phần khám phá mát số khía c¿nh về giá trß và lối sống căa tầng lớp thanh niên – tầng lớp đóng vai trò đßnh hình cho sự phát triển căa xã hái Viát Nam những thập niên tới.

Lựa chán đề tài <Văn hóa tiêu dùng của thanh niên thành phß Há Chí Minh hiện nay=, nghiên cứu sinh mong muốn góp phần cÁ về nghiên cứu và thực tißn cho những vấn đề nêu trên trong bối cÁnh Viát Nam đương đ¿i. Māc đích và nhiãm vā nghiên cąu căa luÃn án Do <vn hoá tiêu dùng= là mát Māc đích nghiên cứu căa đề tài luận án, nhằm khám phá các thực hành tiêu dùng căa thanh niên á TP.HCM (qua nghiên cứu lĩnh vực thßi trang và giÁi trí), như mát biểu hián căa vn hoá tiêu dùng, mà qua đó các giá trß, chuẩn mực, ý nghĩa, tâm lý căa thanh niên đưÿc hiển lá.