Luận án tiến sĩ Tôn giáo học: Đàm Tuấn Anh nghiên cứu tôn giáo và công tác tôn giáo ở Hà Nội

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ĐÀM TUẤN ANH TÔN GIÁO VÀ CÔNG TÁC TÔN GIÁO Ở HÀ NỘI HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÔN GIÁO HỌC HÀ NỘI 2018 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ĐÀM TUẤN ANH TÔN GIÁO VÀ CÔNG TÁC TÔN GIÁO Ở HÀ NỘI HIỆN NAY Ngành: Tôn giáo học Mã số: 9.22 90 09 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÔN GIÁO HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. Nguyễn Hồng Dƣơng 2. Nguyễn Thanh Xuân HÀ NỘI 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng.

Các kết luận khoa học của luận án chưa từng được công bố trên bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án ĐÀM TUẤN ANH MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH VÀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU. Lịch sử nghiên cứu vấn đề.

Khung lý thuyết nghiên cứu. Một số khái niệm sử dụng trong luận án. Khái quát địa bàn nghiên cứu - Hà Nội. 21 Chƣơng 2: THỰC TRẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM TÔN GIÁO Ở HÀ NỘI.

Diện mạo các tôn giáo ở Hà Nội hiện nay. Một số đặc điểm và vấn đề đặt ra trong CTTG ở Hà Nội. 58 Chƣơng 3: CÔNG TÁC TÔN GIÁO Ở HÀ NỘI HIỆN NAY. Một số nội dung cơ bản của CTTG ở Hà Nội hiện nay.

Một số vấn đề đặt ra trong CTTG của Hà Nội hiện nay. 119 Chƣơng 4: DỰ BÁO TÌNH HÌNH TÔN GIÁO VÀ MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CÔNG TÁC TÔN GIÁO Ở HÀ NỘI THỜI GIAN TỚI. Dự báo tình hình tôn giáo và CTTG ở Hà Nội thời gian tới. Một số khuyến nghị giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả CTTG ở Hà Nội trong thời gian tới.

146 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 149 PHỤ LỤC CHỮ VIẾT TẮT BCHTW: Ban Chấp hành Trung ương BBTTW: Ban Bí thư Trung ương BTG: Ban Tôn giáo CBCC: Cán bộ, công chức CNH: Công nghiệp hóa CTQG: Chính trị Quốc gia CT-HC: Chính trị - Hành chính CTTG: Công tác tôn giáo GHPG: Giáo hội Phật giáo GHPGVN: Giáo hội Phật giáo Việt Nam HĐH: Hiện đại hóa HĐND: Hội đồng nhân dân KHXH: Khoa học xã hội LLCT: Lý luận chính trị MTTQ: Mặt trận Tổ quốc MTTQVN: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nxb: Nhà xuất bản PGVN: Phật giáo Việt Nam QLNN: Quản lý nhà nước TTCP: Thủ tướng Chính phủ TTGM: Tòa Tổng giám mục UBND: Ủy ban nhân dân UBĐKCG: Ủy ban Đoàn kết Công giáo DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1: Thống kê CBCC theo phòng thuộc BTG Thành phố. Bảng thống kê trình độ chuyên môn của CBCC .3: Bảng thống kê số lượng chia theo ngạch công chức. Bảng thống kê đảng viên và trình độ lý luận chính trị.

78 DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Biểu đồ 1.1: Mô hình hóa lý thuyết nghiên cứu.1: Sơ đồ tổ chức, bộ máy làm CTTG của Thành phố Hà Nội .1: Biểu đồ phân bổ CBCC theo phòng của BTG Thành phố .2: Biểu đồ mô tả cơ cấu trình độ chuyên môn. Biểu đồ cơ cấu ngạch công chức. Biểu đồ cơ cấu trình độ lý luận chính trị và đảng viên. Tính cấp thiết của đề tài luận án Thành phố Hà Nội là đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hóa, khoa học, giáo dục và giao dịch quốc tế, là nơi đặt trụ sở của các cơ quan Trung ương của Đảng và Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, các cơ quan đại diện ngoại giao, các tổ chức quốc tế và là nơi diễn ra các hoạt động đối nội, đối ngoại quan trọng của nhà nước.

Cũng như các địa phương khác trên cả nước, các tôn giáo từng bước du nhập, hình thành và phát triển ở Hà Nội. Các tôn giáo ở Hà Nội, tuy số lượng không nhiều, chiếm tỷ lệ không cao trong dân số, nhưng lại có vị trí đặc biệt quan trọng. Hầu hết các tôn giáo lớn đều có trụ sở tại Hà Nội, như trụ sở Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đặt tại số 73 phố Quán Sứ, quận Hoàn Kiếm; Học viện Phật giáo Việt Nam tại xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn; Trường Trung cấp Phật học tại chùa Mỗ Lao, quận Hà Đông; Toà Giám mục Hà Nội tại số 40 phố Nhà Chung, quận Hoàn Kiếm, đồng thời là trụ sở Văn phòng I của Hội đồng Giám mục Việt Nam; Toà Giám mục Hưng Hoá tại số 5, phường Lê Lợi, thị xã Sơn Tây; Đại Chủng viện Thánh Giuse với 2 cơ sở: cơ sở 1 tại số 40 phố Nhà Chung, quận Hoàn Kiếm và cơ sở 2 tại phường Cổ Nhuế, quận Bắc Từ Liêm; Văn phòng Uỷ ban Bác ái và Văn phòng của tổ chức Caritas tại số 31 phố Nhà Chung, quận Hoàn Kiếm; Trụ sở Tổng hội Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Bắc) và Hội thánh Tin lành Hà Nội, đặt tại số 2 Ngõ Trạm, quận Hoàn Kiếm; Thánh thất Cao Đài Thủ đô tại số 48 phố Hòa Mã, quận Hai Bà Trưng; Thánh đường Hồi giáo Al-Noor Hà Nội tại số 12 phố Hàng Lược, quận Hoàn Kiếm. Ngoài ra, người nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại các tập đoàn kinh tế, các tổ chức văn hóa, các tổ chức quốc tế và các cơ quan đại diện ngoại giao.

Trên địa bàn Hà Nội, ngoài các tôn giáo đã được công nhận tư cách pháp nhân đang hoạt động, gồm: Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Hồi giáo (Islam giáo), đạo Cao đài, Minh sư đạo, Baha’i và Giáo hội các Thánh hữu ngày sau 1 của Chúa Giêsu Kytô Việt Nam (Giáo hội Mặc Môn), còn có một số hệ phái Tin lành chưa có tư cách pháp nhân và hàng chục hiện tượng tôn giáo mới đã và đang tìm cách truyền bá, phát triển lực lượng. Ngoài ra, tôn giáo ở Hà Nội còn chịu ảnh hưởng bởi những diễn biến tôn giáo của các tỉnh, thành trong cả nước, trong đó bao gồm cả những mặt tích cực và tiêu cực. Đa số tôn giáo ở Hà Nội có quan hệ và chịu ảnh hưởng rất lớn từ các tổ chức quốc tế, nhất là Công giáo, Tin lành. Hiện nay, ở Hà Nội có nhiều người nước ngoài cư trú hợp pháp, trong đó đa số theo tôn giáo, chỉ riêng người nước ngoài theo đạo Tin lành có đến hơn 2.500 người trên 5.300 người trên cả nước.

Như vậy, Hà Nội là địa phương đa dạng về tôn giáo. Không những thế Hà Nội là địa phương có nhiều đầu mối (cơ quan Trung ương) của các tôn giáo. Tình hình tôn giáo và CTTG không chỉ ảnh hưởng trên địa bàn Hà Nội mà còn ảnh hưởng đến các địa phương khác trong cả nước. Trong hai thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc trước đây cũng như trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc, xây dựng đất nước, đẩy mạnh CNH, HĐH và hội nhập kinh tế quốc tế của Hà Nội và đất nước hiện nay, đồng bào theo các tôn giáo khác nhau là bộ phận quan trọng của khối đại đoàn kết dân tộc, là lực lượng có vai trò to lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội trong địa bàn dân cư.

Hoạt động tôn giáo diễn ra sôi nổi, ngày càng đi vào nền nếp, tuân thủ pháp luật, chịu sự quản lý của chính quyền. Tuy nhiên, hoạt động tôn giáo trên địa bàn Hà Nội thời gian qua cũng nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp, nhiều hoạt động tôn giáo không tuân thủ pháp luật, vượt khỏi sự quản lý của chính quyền, tình trạng tranh chấp đất đai, khiếu kiện đông người dẫn đến thành điểm nóng, điển hình như các vụ việc tại số 42 Nhà Chung, giáo xứ Thái Hà, Núi Chẽ - Đồng Chiêm xảy ra trong các năm 2007 và 2008,. ảnh hưởng đến an ninh, trật tự trên địa bàn Hà Nội và khối đoàn kết toàn dân tộc. Trong các thời kỳ lịch sử, nhất là từ khi bước vào thời kỳ đổi mới, các cấp ủy đảng, chính quyền Hà Nội luôn quan tâm, coi trọng đến CTTG, coi đó là một trong những nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, có tầm quan trọng đặc 2 biệt đối với sự ổn định chính trị, xã hội, sự phát triển bền vững của Hà Nội và đất nước.

Thời gian qua, CTTG ở Hà Nội đã đạt được những kết quả bước đầu rất quan trọng, góp phần giữ vững ổn định, an ninh, chính trị trên địa bàn. Song, bên cạnh đó CTTG vẫn còn nhiều bất cập, thiếu đồng bộ từ cấp thành phố đến cấp cơ sở. Nhận thức về vị trí, vai trò của CTTG trong một bộ phận đảng viên, cán bộ, công chức còn nhiều hạn chế, công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo còn lúng túng, hiệu quả chưa cao, còn để xảy ra những vụ việc đáng tiếc, ví như vụ nhóm trẻ tình thương tại chùa Bồ Đề (quận Long Biên) vừa qua; việc giải quyết các vấn đề tôn giáo nảy sinh ở một số địa phương trên địa bàn thành phố thiếu kiên trì, gây nên tâm lý nghi ngờ, hoang mang trong quần chúng tín đồ và chức sắc, ảnh hưởng đến khối đại đoàn kết toàn dân. Bởi vậy, rất cần thiết có những nghiên cứu chuyên sâu, cơ bản nhằm tìm ra những giải pháp hữu hiệu để giải quyết vấn đề tôn giáo và CTTG ở Hà Nội dưới góc độ tôn giáo học hiện nay.

Với lý do đó, nghiên cứu sinh chọn vấn đề “Tôn giáo và công tác tôn giáo ở Hà Nội hiện nay” cho đề tài luận án Tiến sỹ Tôn giáo học của mình. Mục tiêu và nhiệm vụ của luận án 2. Mục tiêu: Trên cơ sở lý luận phân tích, làm rõ thực trạng tình hình tôn giáo và CTTG ở Hà Nội, luận án dự báo tình hình tôn giáo, một số xu hướng tôn giáo và CTTG ở Hà Nội trong thời gian tới và đề xuất một số khuyến nghị giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả CTTG trên địa bàn Hà Nội hiện nay. Nhiệm vụ: Làm rõ tình hình, đặc điểm của các tôn giáo và thực trạng CTTG ở Hà Nội hiện nay.

Nêu lên một số vấn đề đặt ra đối với hoạt động tôn giáo và CTTG ở Hà Nội. Dự báo tình hình tôn giáo, một số xu hướng tôn giáo và CTTG trong thời gian tới trên địa bàn Hà Nội, từ đó đề xuất một số khuyến nghị giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả CTTG trên địa bàn Hà Nội. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tƣợng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận án là diện mạo các tôn giáo ở địa bàn Hà Nội và thực trạng CTTG của Hà Nội hiện nay.