Luận án Tiến sĩ: Văn hóa ứng xử với người đã mất trong đời sống gia đình ở TP.HCM
Nghiên cứu luận án tiến sĩ về văn hóa ứng xử của gia đình TP.HCM với người đã khuất, phân tích thực tiễn và đề xuất giải pháp phù hợp.
Năm xuất bản
Số trang
233
Thời gian đọc
35 phút
Lượt xem
0
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
50 Point
Mục lục chi tiết
Tóm tắt nội dung
I.HCM Bối cảnh và quan niệm
Tài liệu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về văn hóa ứng xử với người đã mất tại TP.HCM. Phân tích các phong tục, tập quán, nghi lễ liên quan đến cái chết. Văn hóa này thể hiện sự tôn kính, tưởng nhớ người đã khuất trong đời sống gia đình. Các hành vi ứng xử mang tính xã hội, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Chúng phản ánh niềm tin tâm linh, quan niệm về thế giới bên kia. Bối cảnh đô thị hóa, hiện đại hóa tác động mạnh mẽ. TP.HCM là một đô thị lớn, có sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại. Những thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến việc tổ chức tang lễ, xây cất mồ mả, thờ cúng. Mục tiêu là phân tích sự thay đổi, hiểu rõ hơn tác động xã hội. Người dân giữ gìn giá trị truyền thống nhưng cũng linh hoạt thích nghi.
1.1. Khái niệm lý thuyết văn hóa ứng xử người mất
Tài liệu nghiên cứu văn hóa ứng xử với người đã mất trong đời sống gia đình tại TP.HCM. Khái niệm văn hóa ứng xử người mất bao gồm tổng thể các phong tục, tập quán, nghi lễ liên quan đến cái chết. Điều này thể hiện sự tôn kính, tưởng nhớ người đã khuất. Các hành vi ứng xử này mang tính xã hội, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Chúng phản ánh niềm tin tâm linh, quan niệm về thế giới bên kia. Luận án tiếp cận vấn đề theo lý thuyết lựa chọn hợp lý. Cũng áp dụng lý thuyết tiểu văn hóa và hiện đại hóa. Mục đích là phân tích sự thay đổi trong cách ứng xử. Điều này giúp hiểu rõ hơn về các tác động xã hội. Các nghiên cứu trước đây đã đặt nền tảng quan trọng. Tuy nhiên, cần một cái nhìn sâu hơn về bối cảnh TP.HCM.
1.2. Bối cảnh xã hội TP.HCM ảnh hưởng tục lệ
TP.HCM là một đô thị lớn, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của quá trình đô thị hóa, hiện đại hóa. Nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế tác động sâu sắc. Điều này làm thay đổi nhiều mặt đời sống, bao gồm cả văn hóa ứng xử người đã mất. Các giá trị truyền thống có sự giao thoa với yếu tố hiện đại. Diện tích đất chật hẹp, tốc độ sống nhanh là những thách thức. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc tổ chức tang lễ, xây cất mồ mả. Bối cảnh này thúc đẩy sự xuất hiện của các hình thức ứng xử mới. Cả xã hội và gia đình đều thích nghi với những thay đổi. Các quy định của chính quyền địa phương cũng đóng vai trò quan trọng. Nghiên cứu tập trung vào hai địa bàn đại diện: Phường 14, Quận 4 (đô thị) và xã Trung An, Củ Chi (nông thôn).
1.3. Quan điểm người dân về các việc tang ma mồ mả
Người dân TP.HCM có nhiều quan điểm khác nhau về các tập tục tang ma và mồ mả. Đa số vẫn coi trọng các nghi lễ truyền thống. Họ tin rằng việc tang ma thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn. Mộ phần được coi là nơi an nghỉ, cần được chăm sóc chu đáo. Tuy nhiên, áp lực về chi phí, thời gian khiến nhiều gia đình thay đổi. Một số nghi thức được lược bỏ, đơn giản hóa. Quan niệm về cải táng, hỏa táng cũng dần cởi mở hơn. Người dân mong muốn có sự hỗ trợ từ chính quyền. Họ muốn duy trì nét đẹp văn hóa truyền thống nhưng cũng phải phù hợp điều kiện sống. Tâm tư, nguyện vọng của cộng đồng rất đa dạng. Điều này cho thấy sự linh hoạt trong văn hóa ứng xử.
II.HCM Nghi lễ và thay đổi
Việc tang ma tại TP.HCM vẫn giữ nhiều nghi thức truyền thống. Tuy nhiên, đã có sự điều chỉnh đáng kể để phù hợp với hoàn cảnh hiện đại. Nghi thức nhập liệm, phát tang, di quan vẫn được thực hiện theo tập tục. Tang phục hiện nay đa dạng hơn, linh hoạt theo từng gia đình hoặc tôn giáo. Đồ phúng điếu cũng thay đổi, ưu tiên hoa tươi và tiền phúng viếng thay vì lễ vật cầu kỳ. Thời gian làm tang lễ có xu hướng rút ngắn, phù hợp với nhịp sống đô thị. Các nghi lễ sau chôn cất như cúng 49 ngày, 100 ngày vẫn được duy trì. Chi phí tang lễ là một vấn đề lớn, gây gánh nặng cho nhiều gia đình. Các cơ quan chức năng đóng vai trò quản lý, khuyến khích tang lễ văn minh, tiết kiệm. Người dân mong muốn sự đơn giản hóa nhưng vẫn giữ được nét văn hóa.
2.1. Nghi thức tang phục đồ phúng điếu hiện nay
Việc tang ma ở TP.HCM vẫn giữ nhiều nghi thức truyền thống. Tuy nhiên, đã có sự điều chỉnh để phù hợp hoàn cảnh hiện đại. Nghi thức nhập liệm, phát tang, di quan vẫn được thực hiện. Tang phục hiện nay đa dạng hơn, không quá cứng nhắc như xưa. Nhiều gia đình lựa chọn tang phục đơn giản, phù hợp với từng tôn giáo. Đồ phúng điếu cũng có sự thay đổi. Hoa tươi, tiền phúng viếng thay thế nhiều lễ vật truyền thống. Việc tổ chức tang lễ thường diễn ra tại nhà hoặc nhà tang lễ. Thời gian làm tang ma cũng có xu hướng rút ngắn. Điều này phù hợp với nhịp sống đô thị. Các nghi lễ sau chôn cất như cúng 49 ngày, 100 ngày vẫn được duy trì.
2.2. Chi phí đám tang và vai trò cơ quan chức năng
Chi phí cho một đám tang tại TP.HCM là vấn đề đáng quan tâm. Chi phí này bao gồm mua quan tài, thuê dịch vụ tang lễ, cỗ bàn, vàng mã. Mức chi phí có sự khác biệt lớn giữa các gia đình. Nhiều gia đình phải đối mặt với gánh nặng tài chính. Sự phát triển của các dịch vụ tang lễ đã giúp giảm gánh nặng tổ chức. Tuy nhiên, cũng làm tăng chi phí. Các cơ quan chức năng đóng vai trò quản lý. Họ ban hành các quy định về việc tang ma. Mục đích là đảm bảo vệ sinh môi trường, an ninh trật tự. Đồng thời, khuyến khích các hình thức tang lễ văn minh, tiết kiệm. Vai trò của chính quyền địa phương rất quan trọng.
2.3. Nhận định người dân về tang ma tâm tư nguyện vọng
Người dân TP.HCM có những nhận định khác nhau về việc tang ma hiện nay. Đa số vẫn coi trọng tầm quan trọng của nghi lễ tang ma. Họ tin rằng điều này thể hiện lòng hiếu thảo, sự tưởng nhớ. Tuy nhiên, nhiều người cũng cho rằng một số nghi lễ quá rườm rà, tốn kém. Thái độ của người dân đối với việc đốt vàng mã cũng có sự phân hóa. Một bộ phận ủng hộ, một bộ phận khác cho là lãng phí. Người dân bày tỏ tâm tư, nguyện vọng mong muốn tang lễ được đơn giản hóa. Họ muốn giảm bớt chi phí nhưng vẫn giữ được nét văn hóa truyền thống. Các dịch vụ hỏa táng cũng nhận được sự quan tâm.
III.HCM Xây cất chăm sóc ý nghĩa
Việc xây cất, chăm sóc mộ phần tại TP.HCM đối mặt nhiều thách thức. Đất đai khan hiếm, các nghĩa trang tập trung vùng ngoại thành. Người dân thường lựa chọn nơi đặt mộ theo truyền thống gia đình hoặc quy hoạch. Có nhiều loại hình mộ, từ đơn giản đến kiến trúc phức tạp. Chi phí xây cất mộ phần đa dạng, phụ thuộc vào diện tích, vật liệu, thiết kế. Chôn cất một lần là nét đặc trưng của vùng Nam Bộ, khác với tục cải táng ở miền Bắc. Mộ phần liệt sỹ được quan tâm đặc biệt. Thăm viếng mộ phần là hoạt động ý nghĩa, đặc biệt vào dịp lễ, Tết, Thanh Minh. Người dân tin rằng mồ mả ảnh hưởng vận mệnh con cháu, nhưng nhận định về cải táng đã linh hoạt hơn do điều kiện kinh tế và quỹ đất. Họ mong muốn chính sách hỗ trợ về nghĩa trang và dịch vụ tang lễ minh bạch.
3.1. Nơi đặt mộ loại hình chi phí xây cất
Việc xây cất, chăm sóc mộ phần tại TP.HCM đối mặt nhiều thách thức. Đất đai ngày càng khan hiếm. Các nghĩa trang tập trung ở vùng ngoại thành. Người dân thường lựa chọn nơi đặt mộ theo truyền thống gia đình hoặc khu quy hoạch. Có nhiều loại hình mộ khác nhau. Từ mộ đất đơn giản đến các công trình kiến trúc phức tạp. Chi phí xây cất mộ phần cũng rất đa dạng. Điều này phụ thuộc vào diện tích, vật liệu, thiết kế. Áp lực kinh tế là một yếu tố lớn. Nhiều gia đình phải cân nhắc kỹ lưỡng.
3.2. Đặc trưng chôn cất mộ phần liệt sỹ thăm viếng
Chôn cất một lần là nét đặc trưng của vùng Nam Bộ, bao gồm TP.HCM. Điều này khác với tập tục cải táng ở miền Bắc. Hài cốt thường được an táng vĩnh viễn sau lễ chôn cất. Đối với mộ phần thân nhân là liệt sỹ, việc chăm sóc có ý nghĩa đặc biệt. Nhà nước và gia đình cùng quan tâm, gìn giữ. Việc thăm viếng mộ phần là một hoạt động ý nghĩa. Người dân thường đi thăm viếng vào các dịp lễ tết, giỗ chạp. Tết Thanh Minh là một trong những dịp quan trọng nhất. Đây là cách để con cháu thể hiện lòng biết ơn. Đồng thời, duy trì mối liên kết với tổ tiên.
3.3. Niềm tin nhận định dân cư về mồ mả cải táng
Người dân TP.HCM có niềm tin sâu sắc vào ý nghĩa của mồ mả. Họ tin rằng mồ mả ảnh hưởng đến vận mệnh con cháu. Việc chăm sóc mộ phần là thể hiện sự tôn kính, hiếu thảo. Tuy nhiên, nhận định về việc cải táng đã thay đổi. Nhiều người chấp nhận hỏa táng hoặc không cải táng do điều kiện. Những khó khăn về kinh tế, quỹ đất là lý do chính. Người dân mong muốn có chính sách hỗ trợ về đất nghĩa trang. Họ cũng mong muốn các dịch vụ tang lễ minh bạch hơn. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng cho gia đình.
IV.HCM Tập tục hiện hành
Tục thờ cúng người đã mất là một phần không thể thiếu trong đời sống gia đình TP.HCM. Bàn thờ tại gia đình là nơi thờ tự phổ biến nhất, đặt ở vị trí trang trọng. Đối tượng thờ cúng chính là tổ tiên, ông bà, cha mẹ. Hình thức cúng tế bao gồm thắp hương, dâng lễ vật, khấn vái, thể hiện lòng biết ơn và cầu mong phù hộ. Cúng giỗ được thực hiện theo truyền thống vào ngày mất hàng năm, đôi khi vào dịp lễ, Tết. Lễ vật có sự giao thoa giữa xưa và nay, với mâm cỗ mặn, trái cây, hương hoa. Chi phí cúng giỗ không quá lớn. Người đảm trách thường là con trưởng hoặc phụ nữ trong gia đình. Người dân đánh giá cao ý nghĩa của tục thờ cúng, xem đây là cách duy trì đạo lý "uống nước nhớ nguồn" và giáo dục con cháu. Họ mong muốn sự đơn giản, chân thành hơn trong các nghi lễ để phù hợp với cuộc sống hiện đại.
4.1. Nơi thờ tự đối tượng hình thức cúng tế
Tục thờ cúng người đã mất là một phần không thể thiếu trong đời sống gia đình TP.HCM. Nơi thờ tự phổ biến là bàn thờ tại gia đình. Bàn thờ được đặt ở vị trí trang trọng nhất. Đồ khí tự (đồ thờ) như lư hương, đèn nến, bát hương được chuẩn bị cẩn thận. Đối tượng thờ cúng thường là tổ tiên, ông bà, cha mẹ. Đôi khi cũng thờ cả những người thân đã khuất khác. Hình thức cúng tế bao gồm thắp hương, dâng lễ vật, khấn vái. Đây là cách để con cháu thể hiện lòng biết ơn, cầu mong sự phù hộ.
4.2. Số lần cúng giỗ lễ vật chi phí thành phần tham dự
Việc cúng giỗ được thực hiện theo truyền thống. Số lần cúng giỗ chính thường là vào ngày mất hàng năm. Một số gia đình có thể cúng thêm vào các dịp lễ, Tết. Lễ vật cúng tế có sự giao thoa giữa xưa và nay. Mâm cỗ mặn, trái cây, hương hoa là những lễ vật phổ biến. Tuy nhiên, nhiều gia đình đã đơn giản hóa mâm cỗ. Chi phí cho việc cúng giỗ không quá lớn. Người đảm trách việc thờ cúng thường là con trưởng, hoặc người phụ nữ trong gia đình. Các thành phần xã hội tham dự cúng giỗ thường là thành viên gia đình. Bạn bè, người thân cũng có thể được mời.
4.3. Đánh giá của người dân về tục thờ cúng nguyện vọng
Người dân TP.HCM đánh giá cao ý nghĩa của tục thờ cúng. Họ tin rằng thờ cúng giúp duy trì đạo lý "uống nước nhớ nguồn". Đây cũng là cách giáo dục con cháu về truyền thống gia đình. Nhiều người tự đánh giá cao việc thực hành tục thờ cúng. Họ cảm thấy an lòng, được che chở khi thực hiện nghi lễ này. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng cần giảm bớt sự cầu kỳ. Tâm tư và nguyện vọng của người dân là muốn giữ gìn bản sắc. Đồng thời, phù hợp với cuộc sống hiện đại. Họ mong muốn sự đơn giản, chân thành hơn trong các nghi lễ.
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (233 trang)Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bộVIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI TRẦN VĂN HUẤN VĂN HÓA ỨNG XỬ VỚI NGƢỜI ĐÃ MẤT TRONG ĐỜI SỐNG GIA ĐÌNH Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY Ngành: Xã hội học Mã số: 931 0301 LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÃ HỘI HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. Trƣơng Xuân Trƣờng Hà Nội, 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong Luận án này là trung thực, khách quan và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án Trần Văn Huấn LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận án, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ tận tình của Quý thầy cô, đồng nghiệp, bạn bè và gia đình.
Tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến: Quý thầy cô đã giảng dạy và truyền đạt kiến thức cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Phòng Đào tạo, Khoa Xã hội học và Học viện Khoa học Xã hội đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành luận án này. Ủy ban nhân dân Phường Phường 14, Quận 4 và xã Trung An, huyện Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh đã hỗ trợ tôi trong quá trình thu thập thông tin trên địa bàn.
Các đồng nghiệp, anh chị và bạn bè đã giúp đỡ về mặt chuyên môn cũng như luôn hỗ trợ, ủng hộ tôi trong suốt quá trình làm luận án. Xin cảm ơn gia đình đã tạo điều kiện, động lực và niềm tin để tôi thực hiện công trình nghiên cứu này. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng tri ân đối với PGS, TS. Mai Văn Hai và TS.
Trương Xuân Trường đã tận tình hướng dẫn tôi hoàn thành luận án này. Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận án Trần Văn Huấn DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nội dung chữ viết tắt CĐ Cao đẳng CNH Công nghiệp hóa ĐH Đại học ĐTH Đô thị hóa HĐH Hiện đại hóa HNQT Hội nhập quốc tế KTTT Kinh tế thị trường TCH Toàn cầu hóa TP Thành phố UBND Ủy ban nhân dân XHCN Xã hội chủ nghĩa MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI.
Nhìn lại các kết quả nghiên cứu đã công bố. Về khái niệm và các quan điểm lý thuyết. Nguồn gốc của văn hóa ứng xử với người đã mất. Các thành tố cơ bản trong văn hóa ứng xử với người đã mất.
Tác động xã hội và những vấn đề đặt ra. Nhận xét sơ bộ về nội dung và phương pháp của các công trình đã công bố. Việc kế thừa và định hướng nghiên cứu của đề tài. 35 Tiểu kết Chương 1.
36 Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI. Định nghĩa và giải thích các khái niệm làm việc. Đời sống gia đình. Văn hóa ứng xử với người đã mất.
Văn hóa ứng xử với người đã mất trong đời sống gia đình Việt Nam. Thao tác hóa khái niệm. Việc tang ma. Việc chôn cất và xây đắp mồ mả.
Việc thờ phụng và cúng giỗ. Cách tiếp cận lý thuyết của đề tài. Tiếp cận theo lý thuyết lựa chọn hợp lý. Tiếp cận theo lý thuyết tiểu văn hóa.
Tiếp cận theo lý thuyết hiện đại hóa. Giới thiệu địa bàn nghiên cứu. Đôi nét về Thành phố Hồ Chí Minh. Về xã Trung An, huyện Củ Chi và Phường 14, Quận 4.
Bối cảnh lịch sử và lược đồ phân tích. 58 Tiểu kết Chương 2. 62 Chƣơng 3: VĂN HÓA ỨNG XỬ VỚI NGƢỜI ĐÃ MẤT QUA CÁC VIỆC TANG MA. Đôi nét về việc tang ma ở Việt Nam trong lịch sử.
Việc tang ma hiện nay ở Thành phố Hồ Chí Minh. Nghi thức và tang phục của tang lễ. Người chịu tang, đồ phúng điếu và thời gian làm tang ma. Các nghi lễ sau chôn cất.
Việc cỗ bàn và đốt vàng mã. Chi phí cho đám tang. Vai trò của các cơ quan chức năng. Vấn đề tang ma hiện nay dưới góc nhìn của người dân.
Quan niệm của người dân về tầm quan trọng của nghi lễ tang ma. Thái độ của người dân về việc tang ma hiện nay. Tâm tư, nguyện vọng của người dân. 87 Tiểu kết chương 3.
88 Chƣơng 4: VĂN HÓA ỨNG XỬ VỚI NGƢỜI ĐÃ MẤT QUA VIỆC XÂY CẤT, CHĂM SÓC VÀ BẢO VỆ MỘ PHẦN. Đôi nét về việc mồ mả ở Việt Nam trong lịch sử. Việc xây cất, chăm sóc và bảo vệ mộ phần ở Thành phố Hồ Chí Minh. Về nơi đặt mộ.
Về loại hình mộ. Chi phí xây cất mộ phần của gia đình. Chôn cất một lần - nét đặc trưng của Nam Bộ. Mộ phần thân nhân là liệt sỹ.
Về thời điểm thăm viếng mộ phần. Vấn đề mồ mả hiện nay dưới góc nhìn của người dân. Niềm tin và cách ứng xử của người dân đối với chuyện mồ mả. Nhận định của người dân về việc cải táng và xây cất lại mồ mả.
Những khó khăn mà người dân đang gặp phải. Về tâm tư, nguyện vọng của người dân. 114 Tiểu kết Chương 4. 116 Chƣơng 5: VĂN HÓA ỨNG XỬ VỚI NGƢỜI ĐÃ MẤT QUA VIỆC THỜ PHỤNG, CÚNG GIỖ.
Đôi nét về tục thờ cúng người đã mất ở Việt Nam trong lịch sử. Việc thờ cúng người đã mất hiện nay ở Thành phố Hồ Chí Minh. Nơi thờ tự và đồ khí tự (đồ thờ). Về đối tượng thờ cúng.
Hình thức cúng tế. Người đảm trách việc thờ cúng. Số lần cúng giỗ và mức độ chi phí. Thời gian thực hành đám giỗ và các thành phần xã hội tham dự.
Lễ vật cúng tế: sự giao thoa giữa xưa và nay. Vấn đề thờ cúng người đã mất từ góc nhìn của người dân. Nhận định của người dân về tục thờ cúng. Người dân tự đánh giá về tục thờ cúng.
Tâm tư và nguyện vọng của người dân về tục thờ cúng. 141 Tiểu kết Chương 5. 143 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 148 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
149 CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI. 160 PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1: Thực hành nghi thức tang lễ .2: Tang phục trong đám tang .3: Quan niệm về người thân phải về trong đám tang .4: Thực hành các nghi lễ sau chôn cất .5: Lý do đốt vàng mã trong đám tang theo học vấn .6: Biết qui định của Nhà nước về tang ma qua các kênh theo nhóm tuổi .7: Ý nghĩa việc thực hiện lễ tang ma theo địa bàn sinh sống .8: Các thành phần xã hội tham dự đám tang .9: Đánh giá của người dân về tang ma hiện nay theo nhóm tuổi .10: Tâm tư, nguyện vọng của người dân về việc tang ma .1: Nơi đặt mộ thổ táng theo địa bàn sinh sống .2: Nơi đặt bình tro cốt hỏa táng với địa bàn sinh sống .3: Các kiểu mộ theo mức sống .4: Về tập tục chôn cất người chết theo địa bàn sinh sống.5: Đối tượng là liệt sỹ trong gia đình .6: Tình trạng mồ mả các liệt sỹ .7: Hướng giải quyết khi chưa tìm được hài cốt liệt sỹ .8: Thời điểm thăm viếng mộ phần người thân trong năm theo mức sống 106 Bảng 4.9: Cách ứng xử của người dân về chuyện “động mồ động mả” theo giới tính .10: Thái độ của người dân về cải táng mồ mả .11: Những khó khăn trong việc xây cất mồ mả với địa bàn sinh sống .12: Nguyện vọng người dân về việc chôn cất người chết theo nơi sống .1: Bàn thờ và đồ thờ của các gia đình theo mức sống .2: Đối tượng thờ phụng theo gia đình gốc (của cha) với mức sống .3: Đối tượng bên được thờ phụng theo quan hệ họ hàng theo địa bàn sinh sống.4: Hình thức cúng tế người đã mất theo địa bàn sinh sống .5: Người đảm trách việc thờ cúng trong gia đình .6: Chi phí mỗi lần làm giỗ .7: Cách thức làm cỗ cúng .8: Nhận định của người dân về tục thờ cúng .9: Ý nghĩa xã hội của tục thờ cúng người đã mất .10: Những bất cập của tục thờ cúng người đã mất .11: Tâm tư và nguyện vọng của người dân về tục thờ cúng .1: Khái niệm đời sống gia đình .2: Thao tác hóa khái niệm .3: Việc tang ma trong đời sống gia đình người Việt .4: Việc chôn cất và xây đắp mộ phần của người Việt .5: Việc thờ cúng người thân đã mất trong gia đình người Việt .6: Phân tích sự vận hành của văn hóa ứng xử với người đã mất trong đời sống gia đình hiện nay .1: Quan hệ gia đình theo cửu tộc (xét theo trực hệ) .2: Sắp xếp bát hương trên bàn thờ gia đình. 119 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3.1: Các hình thức phúng điếu trong đám tang .2: Thời gian thực hành đám tang .3: Số mâm cỗ trong đám tang .4: Mức chi phí cho đám tang .1: Về chi phí xây cất mộ phần xét theo địa bàn sinh sống .2: Niềm tin vào chuyện “động mồ động mả” theo giới tính .3: Thái độ của người dân về việc xây cất lại mồ mả .1: Số đám giỗ người thân trong năm theo địa bàn sinh sống .2: Thành phần tham dự cúng giỗ .3: Cảm nhận của người dân về cúng và đốt vàng mã. 136 DANH MỤC HỘP Hộp 2.1: Cách giải thích về văn hóa và tổ chức xã hội theo lịch sử.1: Di chúc của Nguyễn Khuyến nhắc nhở con cháu khi làm đám tang .2: Đám tang xưa qua ca dao .1: Về mồ mả của các chiến sĩ vô danh .2: Lý giải của người dân về việc đặt mộ trong vườn nhà .3: Tâm trạng về đất nghĩa địa của người dân Thành phố .1: Quan hệ họ hàng thời Cải cách ruộng đất .2: Quan niệm về bình đẳng nam nữ trong việc thờ cúng.
Tính cấp thiết của đề tài Trong đời sống gia đình Việt Nam, việc ứng xử với nhau theo một khuôn mẫu nào đấy không chỉ giới hạn trong quan hệ của những người đang sống - như giữa vợ và chồng, cha mẹ và con cái, hay giữa các anh chị em với nhau - mà còn có cả trong mối quan hệ giữa người sống với những người đã mất. Ứng xử với người đã mất, mà các thành tố cơ bản của nó là tang ma, mồ mả và thờ cúng, được hình thành và tồn tại từ lâu trong lịch sử, dù trải qua những thăng trầm khác nhau, song nhìn chung dòng chảy ấy chưa bao giờ ngừng nghỉ.
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Văn hóa ứng xử với người đã mất tại TP.HCM" nghiên cứu về vấn đề gì?
Nghiên cứu luận án tiến sĩ về văn hóa ứng xử của gia đình TP.HCM với người đã khuất, phân tích thực tiễn và đề xuất giải pháp phù hợp.
Luận án "Văn hóa ứng xử với người đã mất tại TP.HCM" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại Học viện Khoa học Xã hội. Năm bảo vệ: 2019.
Luận án "Văn hóa ứng xử với người đã mất tại TP.HCM" thuộc chuyên ngành gì?
Luận án "Văn hóa ứng xử với người đã mất tại TP.HCM" thuộc chuyên ngành Xã hội học. Danh mục: Tôn Giáo Học.
Luận án "Văn hóa ứng xử với người đã mất tại TP.HCM" có bao nhiêu trang?
Luận án "Văn hóa ứng xử với người đã mất tại TP.HCM" có 233 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Văn hóa ứng xử với người đã mất tại TP.HCM" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.