Luận án tiến sĩ luật học: Thực hiện pháp luật về tôn giáo tại Tây Nguyên - Nguyễn Thị Định

VIEN HAN LAM KHOA HOC XA HOI VIET NAM HOC VIEN KHOA HOC XA HOI NGUYEN THI DINH THUC HIEN PHAP LUAT VE TON GIAO TAI CAC TINH KHU VUC TAY NGUYEN LUAN AN TIEN SI LUAT HOC HÀ NỘI - 2020 VIEN HAN LAM KHOA HOC XA HOI VIET NAM HOC VIEN KHOA HOC XA HOI NGUYEN THI DINH THUC HIEN PHAP LUAT VE TON GIAO TAI CAC TINH KHU VUC TAY NGUYEN Ngành : Luật hiến pháp và hành chính Mã số : 938 01 02 LUẬN ÁN TIÊN SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. Lê Văn Long HÀ NỘI - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận án là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các kết quả nêu trong Luận án chưa được công bồ trong bat kỳ công trình khoa học nào khác. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận án đảm bảo tính chính xác, nghiêm túc, tin cậy và trung thực.

Tác giả luận án Nguyễn Thị Định MỤC LỤC 927.Ô 1 Chương 1: TÔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN DEN 1389. Tình hình nghiên CỨU. Đánh giá tình hình nghién WU. cece e eee eerseneeeeseetetsenseesseneee 25 1.

Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết H2n i80 0. 27 Chương 2: NHỮNG VÁN ĐÈ LÝ LUẬN CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT 00c? `. ::‹{dAậÄBH)HHẬH. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của thực hiện pháp luật về tôn giáo.

Chủ thé, nội dung, hình thức thực hiện pháp luật về tôn giáo. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật về tôn giáo.- 69 Chương 3: THỰC TRANG THUC HIEN PHAP LUAT VE TON GIAO TAI CÁC TỈNH KHU VỰC TÂY NGUYÊN. Thực trang pháp luật về tôn giáo ở Việt Nam từ năm 2004 đến nay. Thực trạng các yếu tô ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật về tôn giáo ở các tỉnh khu vực Tây Nguyên .-- -- + TH HH HH ri 91 3.

Thực tiễn thực hiện pháp luật về tôn giáo tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên. Đánh giá thực hiện pháp luật về tôn giáo tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên. 115 Chương 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO DAM THUC HIỆN PHÁP LUẬT VÈẺ TÔN GIÁO TẠI CÁC TỈNH KHU VUC TAY NGUYEN. Quan điểm bảo đảm thực hiện pháp luật về tôn giáo tại các tỉnh khu vực Tây NguyÊn.---- -- 1S k LH HH TH TH HH TH HT HH Hit 126 4.

Giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về tôn giáo tại các tỉnh khu vực Tây NguyÊN. --- + SH TH TH HH TH TH HT TH TT TT Hit 135 KET LUAN 175 -.ÔÒÔỎ 152 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIÁ. 155 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .---22-©252555+2c2xecxecrxs 156 PHỤ LỤC. 169 BANG CHU CAI VIET TAT Dan téc thiéu sé: Khoa học xã hội Việt Nam: Quan hệ xã hội: Quản lý nhà nước: Quy phạm pháp luật: Tín ngưỡng, tôn giáo: Tổ chức tôn giáo: Thực hiện pháp luật: Ủy ban nhân dân: DTTS KHXH VN QHXH QLNN QPPL TNTG TCTG THPL UBND MO DAU 1.

Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Ngày nay, bất kỳ một quốc gia nao trén thé gidi dé 6n định và phát triển xã hội đều cần tích hợp đa dạng các phương thức quản trị xã hội hiện đại, trong đó không thể thiếu vai trò, sự quản lý bằng pháp luật. Theo đó, tùy thuộc vào điều kiện, kinh tế, chính trị, xã hội mà hệ thống pháp luật của mỗi quốc gia có những tương đồng và khác biệt trên thực tế. Ở Việt Nam, hơn ba mươi năm thực hiện đường lối đổi mới đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng cả về kinh tế, chính trị, xã hội; đời sống của Nhân dân ngày càng được cải thiện và nâng lên rõ rệt. Nhiều chính sách, pháp luật ở các lĩnh vực đã được xây dựng, ban hành đáp ứng yêu cầu của quản lý nhà nước đối mới, hội nhập và phát triển, trong đó đáng ghi nhận là lĩnh vực pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo từng bước được hoàn thiện cả về nội dung và hình thức cũng như sự phù hợp với thực tiễn.

Khung pháp lý ở lĩnh vực này đã có nhiều quy định cụ thể, cởi mở, thông thoáng cho cả hai phía- quản lý nhà và đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo cho mọi công dân. Theo đó, hiệu quả pháp luật quản lý nhà nước về TNTG cũng như vai trò, sự đóng góp của các tổ chức tôn giáo trong xây dựng đời sống mới ở các vùng miễn trong cả nước mang tính hài hòa, tích cực. Với quan điểm, chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước về tôn giáo, thời gian qua trên phạm vi cả nước đã có nhiều tô chức được công nhận là tổ chức tôn giáo với đông đảo chức sắc, chức việc, nhà tu hành, tín đồ. Một số tôn giáo từ lâu không còn hoạt động, nay có xu hướng phục hồi, phát triển.

Nhiều hiện tượng tín ngưỡng, tôn giáo lạ xuất hiện và hoạt động ngày càng mạnh mẽ. Tây Nguyên là vùng cao nguyên trải dài nằm tiếp nối với day Truong Son hùng vĩ, là bức tường thiên nhiên liên hoàn, hiểm trở, là nóc nhà Đông Dương, vì vậy Tây Nguyên có vị trí chiến lược hết sức quan trọng cả về quân sự, an ninh quốc phòng, kinh tế và môi trường sinh thái của cả nước. Tây Nguyên cũng là nơi có đông đồng bào các DTTS sinh sống, hoạt động tôn giáo. Tây Nguyên gồm có 05 tỉnh, gồm Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông và Lâm Đồng.

Theo tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019, 05 tỉnh Tây Nguyên có 5.8 triệu người với diện tích gần 5,5 triệu km”, có đường biên giới đài khoảng 500 km tiếp giáp với Lào và Campuchia. Những năm qua, đời sống vật chất, tỉnh thần của Nhân dân các tỉnh khu vực Tây Nguyên đã được cải thiện rõ rệt nhờ các chính sách hỗ trợ về kinh tế, xã hội của Đảng và Nhà nước. Nơi đây có sự hiện diện của các tôn giáo như Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Cao đải, Phật giáo Hòa Hảo, Bahai và Minh sư đạo. Theo Thống kê của Ban Tôn giáo các tỉnh Tây Nguyên, tính đến cuối năm 2019, các tỉnh Tây Nguyên có 2.044 chức sắc, chức việc, nhà tu hành; 1.309 cơ sở tôn giáo.

Trong công cuộc xây dựng đất nước, nhận thức rõ được quyền và nghĩa vụ của mình, đa số quần chúng tín đồ, nhà tu hành, chức việc, chức sắc các TCTG đều hoạt động tuân thủ pháp luật, gắn bó, đồng hành cùng dân tộc; yên tâm, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước; hăng hái tham gia các phong trào thi đua yêu nước, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng đất nước. Bên cạnh những kết quả đạt được nêu trên, sau hơn mười năm triển khai thực hiện Pháp lệnhTNTG, đặc biệt khi thực hiện Luật TNTG, việc THPL về tôn giáo cũng đã bộc lộ không ít khó khăn, thách thức do tác động tiêu cực của cơ chế thị trường, của hội nhập và giao lưu quốc tế, của những hạn chế, yếu kém trong quá trình lãnh đạo, quản lý của một số cấp ủy Đảng, chính quyền. Một bộ phận đảng viên, cán bộ, công chức vẫn chưa nhận thức đầy đủ, đúng đắn về chính sách, pháp luật của Nhà nước về tôn giáo, còn xảy ra tình trạng cản trở việc thực hiện quyền tự do tôn giáo của mọi người. Một số địa ban ở vùng sâu, vùng xa, vùng DTTS, việc tổ chức triển khai THPL về tôn giáo còn mang tính hình thức, làm qua loa, chưa đồng bộ và thường xuyên, chưa đáp ứng với nhiệm vụ mới đặt ra.

Có nơi công chức còn xem nhẹ, thậm chí né tránh, đối phó, thiếu trách nhiệm với những bức xúc của người dân. Mặt khác, vẫn còn một bộ phận tín đồ, nhà tu hành, chức việc, chức sắc lợi dụng chủ trương, chính sách đổi mới của Đảng, Nhà nước đề hoạt động tôn giáo trái pháp luật, nhiều hoạt động tôn giáo muốn thoát ly sự QLNN, một bộ phận chức sắc, chức việc, nhà tu hành, tín đồ bị một số thế lực chính trị phản động sử dụng tôn giáo, lợi dụng tôn giáo đề tạo cớ, can thiệp vào công việc nội bộ của nước ta. Trong khi đó từ hệ thống pháp luật, THPL đến cơ quan tham mưu QLNN về tôn giáo, công tác thanh tra, kiểm tra, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan có thâm quyền trong QLNN, THPL về tôn giáo đang có những tồn tại, bất cập;. Những tồn tại, bất cập đó là một trong những nguyên nhân gây ra sự lúng túng, thiếu thống nhất khi xử lý đối với hoạt động tôn giáo vi phạm pháp luật, làm hạn chế hiệu lực, hiệu quả QULNN về tôn giáo.

Những vấn đề trên đặt ra yêu cầu cần nghiên cứu một cách toàn diện, sâu rộng, có hệ thống đối với việc THPL về tôn giáo tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên, đồng thời nghiên cứu tổng thé quy định của pháp luật về tôn giáo hiện nay để tìm ra những bất cập, tồn tại cần bổ sung, hoàn chỉnh. Do đó cần có đánh giá, tổng kết từ thực tiễn THPL về tôn giáo tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên trong đó có chú trọng đánh giá hệ thống pháp luật về tôn giáo, tổ chức bộ máy THPL về tôn giáo, thực tiễn THPL về tôn giáo nhằm tìm ra các giải pháp bảo đảm cho việc THPL về tôn giáo đạt hiệu quả. Trên cơ sở nhận thức và với mong muốn làm sáng tỏ những vấn đề cấp thiết về lý luận cũng như thực tiễn THPL về tôn giáo tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên, đánh giá những điểm tích cực, những hạn chế nhằm đưa ra quan điểm và giải pháp về lĩnh vực này, tác giả chọn đề tài “Thực hiện pháp luật về tôn giáo tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên ” để nghiên cứu làm luận án tiến sĩ Luật học, chuyên ngành Luật hiến pháp và luật hành chính. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.

Mục đích nghiên cứu Mục đích tổng quát của luận án là nghiên cứu để xác lập luận cứ khoa học cho việc đề xuất các giải pháp đảm bảo THPL về tôn giáo tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên, góp phần hiện thực hóa chính sách, pháp luật về tôn giáo, bảo đảm quyền tự do tôn giáo ở Việt Nam hiện nay. Nhiệm vụ nghiên cứu Đề đảm bảo mục đích nghiên cứu, luận án giải quyết các nhiệm vụ sau: Thư nhất, nghiên cứu làm sáng tỏ những vấn đề lý luận của THPL về tôn giáo. Đề tài tập trung phân tích các đặc điểm, vai trò, chủ thê, nội dung, hình thức THPL về tôn giáo; xác định các yếu tố ảnh hưởng đến THPL về tôn giáo. Thứ hai, khái quát, phân tích thực trạng THPL về tôn giáo tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên.