Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra hình sự tại Bạc Liêu - Trần Minh Tạo

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI TRẦN MINH TẠO THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN HÌNH SỰ TẠI TỈNH BẠC LIÊU Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính Mã số : 62.02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. PHẠM VĂN HÀ NỘI, 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các dẫn liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án TRẦN MINH TẠO DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BLTTHS : Bộ luật tố tụng hình sự CQĐT : Cơ quan điều tra KSV : Kiểm sát viên VKS : Viện kiểm sát VKSND : Viện kiểm sát Nhân dân MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài. Tình hình nghiên cứu ở trong nước. Đánh giá chung tình hình nghiên cứu và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu 24 CHƢƠNG 2.

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN HÌNH SỰ. Những vấn đề lý luận về thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra trong điều tra các vụ án hình sự. Quy định pháp luật về thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra các vụ án hình sự. THỰC TIỄN THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN HÌNH SỰ TẠI TỈNH BẠC LIÊU.

Thực tiễn tổ chức bộ máy thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra các vụ án hình sự tại Tỉnh Bạc Liêu. Thực tiễn thực hành quyền công tố trong điều tra vụ án hình sự tại Tỉnh Bạc Liêu. Thực tiễn kiểm sát hoạt động điều tra các vụ án hình sự tại Tỉnh Bạc Liêu. Những hạn chế về thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra các vụ án hình sự.

GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG CÔNG TÁC THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN HÌNH SỰ. Hoàn thiện pháp luật về thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra các vụ án hình sự. Tăng cường thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra các vụ án hình sự 134 4. Tăng cường tổ chức và nguồn lực thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra các vụ án hình sự.161 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

Tính cấp thiết của đề tài Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp là chức năng hiến định, g n liền với ản chất giai cấp sa u s c và là mọ t ọ phạ n kho ng thể tách rời với quyền lực nhà nu ớc, đu ợc nhà nu ớc s ụng nh m truy cứu trách nhi m hình sự đối với ngu ời phạm tọ i. Giải quyết tốt mối quan hệ giữa mọ t n là nhà nu ớc n c quyền lực và đứng ra uọ c tọ i) và ngu ời phạm tọ i là ngu ời ị truy cứu trách nhi m hình sự c ng ch nh là một nội ung quan trọng của Công cuộc cải cách tư pháp, xa y ựng nhà nu ớc pháp quyền x họ i chủ ngh a của nha n a n, o nha n a n, vì nha n a n ở Việt Nam hiện nay. Nghị quyết số 8-NQ T ngày 2 2 2 của ọ Ch nh trị về mọ t số nhi m vụ trọng ta m của co ng tác tu pháp trong thời gian tới đ xác định mọ t số nhi m vụ trọng ta m của co ng tác tu pháp li n quan đến trách nhi m của V S trong thời gian tới: Vi n kiểm sát các cấp thực hi n tốt chức na ng thực hành quyền co ng tố và kiểm sát vi c tua n th o pháp luạ t trong hoạt đọ ng tu pháp. oạt đọ ng co ng tố phải đu ợc thực hi n ngay từ khi khởi tố vụ án và trong suốt quá trình tố tụng nh m đảm ảo kho ng lọt tọ i phạm và ngu ời phạm tọ i, kho ng làm oan ngu ời vo tọ i.

ên cạnh đ , Nghị quyết số 48- NQ T Về Chiến lu ợc xa y ựng và hoàn thi nh thống pháp luạ t Vi t Nam đến na m 2 , định hu ớng đến na m 2 2 , c ng nhấn mạnh: oàn thi n pháp luạ t về tổ chức và hoạt đọ ng của Vi n kiểm sát th o hu ớng ảo đảm thực hi n tốt chức na ng co ng tố, kiểm sát hoạt đọ ng tu pháp. áo cáo ch nh trị của an chấp hành Trung u o ng h a tại Đại họ i Đảng toàn quốc lần thứ n u r :. ảo 1 đảm tốt ho n các điều ki n để Vi n kiểm sát nha n a n thực hi n hi u quả chức na ng thực hành quyền co ng tố và kiểm sát các hoạt đọ ng tu pháp; ta ng cu ờng trách nhi m co ng tố trong hoạt đọ ng điều tra, g n co ng tố với hoạt đọ ng điều tra. Với vai tr và tầm quan trọng đ , ngành iểm sát cả nước n i chung, V SND ạc Liêu n i chung đ c nhiều n lực, cố g ng, hoàn thành tốt nhi m vụ chuy n mo n, g p phần quan trọng vào co ng cuọ c đấu tranh ph ng, chống tọ i phạm, giữ gìn an ninh ch nh trị và trạ t tự an toàn x họ i, ảo v quyền và lợi ch hợp pháp của co ng a n.

Bạc Liêu là nơi hội tụ của nhiều ng văn hoá, đặc iệt là sự giao thoa giữa 3 ng văn hoá của người inh, người hm r và người oa, c xuất phát điểm không cao so với các tỉnh Đồng ng sông C u Long. Tại đây, các cơ quan tư pháp đ đấu tranh kiên quyết với các loại tội phạm xảy ra tại địa phương. Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bạc Liêu với chức năng, nhiệm vụ của mình, nhất là trong thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra các vụ án hình sự, đ cùng các cơ quan tố tụng tại địa phương thực hiện có hiệu quả cuộc đấu tranh chống các loại tội phạm, từ đ hạn chế oan, sai, c ng như việc lọt tội phạm và người phạm tội, việc khởi tố, điều tra, truy tố, xét x các vụ án hình sự được chuẩn xác hơn, góp phần t ch cực vào cuộc đấu tranh ph ng, chống tội phạm, bảo vệ an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội tại địa phương. Tuy nhiên, o nhiều nguyên nhân khác nhau nên việc thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong giai đoạn điều tra tội phạm do V SND tỉnh ạc Liêu thực hiện còn có những yếu kém như: việc khởi tố không chính xác dẫn đến phải đình chỉ điều tra vì không tội; vụ án bị trả qua lại nhiều lần giữa các cơ quan tiến hành tố tụng khiến việc điều tra bị kéo dài; vướng m c trong áp dụng pháp luật làm cho cuộc điều tra không kịp thời, thậm chí có vụ làm oan sai, vi phạm nghiêm trọng đến quyền tự do, dân chủ 2 của công dân, ảnh hưởng xấu đến nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm và giảm lòng tin của nhân ân đối với các cơ quan pháp luật tại địa phương.

Thực tế trên đây phải được thay đổi và phải được nghiên cứu trên nhiều phương iện khác nhau. Trên phương iện khoa học pháp lý, việc nghiên cứu c ng cần phải được thực hiện th o các chuyên ngành khác nhau, trong đ , việc nghiên cứu theo chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính cho đến nay c n t được thực hiện, mặc dù trong phạm vi của chuyên ngành này, việc đổi mới tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát nhân ân, luôn là một yếu tố c tác động mạnh mẽ đến hiệu quả đấu tranh ph ng, chống tội phạm và được Đảng ta đặc iệt chú ý trong suốt quá trình cải cách tư pháp ở nước ta thời gian qua. ai chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát nhân ân Việt Nam từ lịch s hình thành năm 954-1960) đến nay luôn được đặt trong xu thế vận động và phát triển. Đặc iệt là xu hướng đổi mới và hoàn thiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân th o pháp luật trong hoạt động tư pháp thể hiện trong Nghị quyết số 8 năm 2 2 đến Nghị quyết số 48, Nghị quyết 49 năm 2 5 , áo cáo ch nh trị của an chấp hành Trung u o ng h a , Đại họ i Đảng toàn quốc lần thứ năm 2 , đến iến pháp mới 2 3 và nhiều Luật về tổ chức đ được an hành thời gian qua.

Đây ch nh là kết quả của quá trình Đổi mới đất nước, c ng như của cải cách tư pháp. Th o đ , quan điểm về Viện kiểm sát nhân ân với chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp vẫn được tiếp tục uy trì và phát triển. ai chức năng này được Viện kiểm sát thực hiện trong suốt cả quá trình tố tụng, từ khởi tố, điều tra, truy tố đến xét x vụ án. Trong các giai đoạn và các hoạt động tố tụng đ , thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra các vụ án hình sự đ ng vai tr quan trọng trong việc thực hiện 3 chức năng uộc tội đối với người thực hiện hành vi nguy hiểm cho x hội, là cơ sở để truy tố ị can trước Toà án.

Như vậy, việc tiếp tục nghiên cứu chế định Viện kiểm sát nhân dân luôn luôn được đặt ra và cách thực hiện hứa h n hiệu quả cao là cách nghiên cứu từ thực tế tại một đơn vị hành chính- lãnh thổ nhất định. Ở đây, ạc Liêu, một tỉnh thuộc đồng b ng sông C u Long đ được lựa chọn. Mặt khác, chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp vốn phải được thực hiện theo thủ tục và quá trình luật định, với các giai đoạn khác nhau, trong đ , giai đoạn điều tra, luôn luôn chứa đựng nhiều mối quan hệ về quyền lực tư pháp hình sự vốn đ phức tạp lại mang đậm dấu ấn đặc thù Việt nam, rất cần phải được nghiên cứu chuyên sâu, tìm sự phù hợp giữa đ i h i của thực tiễn đời sống với pháp luật.