Nghiên cứu phòng chống tội phạm mua bán mô cơ thể người tại Việt Nam

MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU. 6 CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ TÌNH HÌNH TỘI PHẠM MUA BÁN, CHIẾM ĐOẠT MÔ HOẶC BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI Ở VIỆT NAM. Một số vấn đề lý luận chung về phòng, chống tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người. Mô và bộ phận cơ thể người.

Các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam hiện hành về tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người:. Lý luận về phòng, chống tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người. Khái niệm về phòng, chống tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô, bộ phận cơ thể người. Ý nghĩa của phòng, chống tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người ở Việt Nam.

Tình hình tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người ở Việt Nam trong giai đoạn 2018 - 2023. Thực trạng của tình hình tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người ở Việt Nam. Cơ cấu của tình hình tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người ở Việt Nam. Động thái của tình hình tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người ở Việt Nam giai đoạn 2018 - 2023.

Tính chất của tình hình tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người ở Việt Nam. 17 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1. 21 CHƯƠNG 2: NGUYÊN NHÂN VÀ ĐIỀU KIỆN CỦA TỘI PHẠM MUA BÁN, CHIẾM ĐOẠT MÔ HOẶC BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI Ở VIỆT NAM. Nguyên nhân, điều kiện khách quan của tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người.

Nguyên nhân từ sự chênh lệch giữa cung và cầu trong hoạt động cấy ghép mô, bộ phận cơ thể người. Nguyên nhân từ mặt trái của nền kinh tế thị trường. Nguyên nhân từ chính sách pháp luật. Nguyên nhân từ sự phát triển của mạng xã hội nhưng thiếu kiểm duyệt chặt chẽ từ cơ quan chức năng.

Nguyên nhân, điều kiện chủ quan thuộc về bản thân người phạm tội. Nguyên nhân từ tâm lý của người phạm tội. Nguyên nhân từ trình độ văn hoá và sự ổn định nghề nghiệp của người phạm tội. Nguyên nhân từ giới tính của người phạm tội.

Nguyên nhân từ độ tuổi của người phạm tội. Nguyên nhân từ xu hướng hoạt động theo tổ chức của người phạm tội. Nguyên nhân, điều kiện từ phía nạn nhân. 34 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2.

34 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÒNG, CHỐNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM HIỆU QUẢ PHÒNG, CHỐNG TỘI PHẠM MUA BÁN, CHIẾM ĐOẠT MÔ HOẶC BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI CHO VIỆT NAM. Thực trạng phòng, chống tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người trong giai đoạn 2018 - 2023. Thực trạng phòng, chống tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người của Việt Nam. Kinh nghiệm phòng, chống hành vi mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người của Mĩ.

Kinh nghiệm phòng, chống hành vi mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người của Trung Quốc.2 Một số giải pháp bảo đảm hiệu quả phòng, chống tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người. Giải pháp phòng, chống tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người từ phạm vi gia đình, nhà trường, xã hội. Giải pháp phòng, chống tội phạm mua bán mô hoặc bộ phận cơ thể người xuất phát từ nguyên nhân của hệ thống chính trị. Giải pháp phòng, chống tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người từ hành vi người phạm tội.

Giải pháp phòng, chống tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người với nguyên nhân từ chính sách pháp luật. 71 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. 74 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 1 PHỤ LỤC 2 PHỤ LỤC 3 DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 1.(a) Cơ cấu tình hình tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người theo giới tính.(b) Cơ cấu tình hình tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người theo độ tuổi. Mức độ tăng, giảm số vụ khởi tố mới, số bị can phạm tội mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người trên toàn quốc, so với năm 2018 là năm định gốc (100%) Biều đồ 1.(a) Số lượng người hiến tạng hằng năm theo dữ liệu từ OPTN.(b) Số ca chờ ghép tạng qua các năm từ giai đoạn 2017 - 2022 tại Mỹ.(c) Khoảng cách giữa số lượng nguồn cung nội tạng và nhu cầu ghép tạng.(d) Tổng số vụ buôn bán người vì các mục đích.(e) Số ca hiến tạng, ghép tạng và chờ ghép tạng hợp pháp tại Mỹ.

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Mua bán mô, bộ phận cơ thể người là vấn đề nhức nhối của mỗi quốc gia và có xu hướng gia tăng đáng kể trên phạm vi toàn thế giới. Hành vi mua bán nội tạng không những xâm hại đến quyền con người, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ, tính mạng của nạn nhân mà còn gây ảnh hưởng tiêu cực đến tình hình trật tự, an toàn xã hội cũng như những chuẩn mực về đạo đức xã hội. Mua bán nội tạng là thị trường béo bở khi thu về lợi nhuận cao hơn rất nhiều so với những loại tội phạm khác.

Đơn cử, vào cuối năm 2019, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Thanh Trì (Hà Nội) đã khám phá đường dây mua bán nội tạng người với giá “siêu khủng”, với mức lợi nhuận từ 400-600 triệu đồng trong mỗi ca cắt ghép thận từ người này sang người khác, lợi nhuận chỉ sau mua bán ma tuý. Trong khi đó, người bán nội tạng chỉ được trả một nửa số tiền của người mua cho một lần phẫu thuật cắt bán, thậm chí có người bán thận nhưng đến nay chưa nhận được tiền của nhóm tội phạm này. Bên cạnh đó, ngày càng có nhiều người do hoàn cảnh quá khó khăn hoặc bị lừa vào đường dây buôn bán tạng đã bán đi nội tạng của chính mình. Theo Cục cảnh sát PCTP về trật tự xã hội, Bộ Công an cho biết, tội phạm mua bán người có tính quốc tế hóa, không chỉ diễn ra ở duy nhất một quốc gia, khu vực nào, hoạt động thành những mạng lưới, đường dây mua bán.

Trong đó, địa bàn mua bán chủ yếu từ Việt Nam là sang Trung Quốc, ngoài ra còn sang các nước như Lào, Đài Loan, Nam Phi, Campuchia… Ước tính có đến hàng chục ngàn vụ mua bán nội tạng người trái phép xảy ra hàng năm, nhưng trên thực tế, con số này có thể lớn hơn rất nhiều. Ở Việt Nam mỗi năm có đến hơn 1.000 ca ghép tạng, nhưng rất khó để xác minh được là có trái phép hay không. Có thể thấy, hiện nay, hoạt động mua bán mô, bộ phận cơ thể người tại Việt Nam và trên thế giới ngày càng gia tăng và diễn ra hết sức phức tạp, nghiêm trọng với các phương thức và thủ đoạn vô cùng tinh vi khiến cho việc đấu tranh, phòng chống tội phạm này vô cùng khó khăn. Do đó, việc nghiên cứu đánh giá đúng thực trạng hoạt động phòng, chống tình hình tội phạm mua bán mô, bộ phận cơ thể người ở Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động phòng, chống tình hình tội phạm mua bán mô, bộ phận cơ thể người là vấn đề mang ý nghĩa cấp thiết.

Tình hình nghiên cứu đề tài 2. Trong nước: (1) Sách chuyên khảo: - Trường Đại học Luật Hà Nội (2021), Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (phần các tội phạm - quyển 1), NXB Công an nhân dân, Hà Nội. - Nguyễn Thị Phương Hoa, Phan Anh Tuấn (2017), Bình luận những điểm mới của Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, NXB Hồng Đức, TP. Hồ Chí Minh.

- Đinh Văn Quế (2017), Bình luận Bộ Luật Hình Sự năm 2015 – Phần Các Tội Phạm (Chương 14), NXB Thông tin và Truyền thông. - Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh (2021), Giáo trình Tội phạm học, NXB Hồng Đức, TP. Hồ Chí Minh. (2) Tạp chí khoa học: - Lê Xuân Lục (2013), “Sự cần thiết của việc sửa đổi, bổ sung BLHS hiện hành liên quan đến hành vi mua bán mô, bộ phận cơ thể người”, (09), Tạp chí Nhà nước và Pháp luật.

- Đồng Nông Phúc (2019), “Tội mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người trong BLHS 2015 và một số bất cập”, Tạp chí Toà án nhân dân điện tử. - Nguyễn Thành Trung (2022), “Tội mua bán, chiếm đoạt mô và bộ phận cơ thể người trong BLHS 2015”, Tạp chí Toà án nhân dân điện tử. - Nguyễn Thanh Ngân (2022), “Nâng cao hiệu quả phòng, ngừa đấu tranh với tội phạm mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người Việt Nam hiện nay”, (06), Tạp chí toà án nhân dân. - Phan Thị Phương Hiền, “Bàn về Tội mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam”, Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh.

(3) Luận văn thạc sĩ, nghiên cứu khoa học: - Đồng Nông Phúc (2019), “Tội mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người trong BLHS năm 2015”, LVTS, ĐH Luật Hà Nội. - Vũ Thị Thái Anh, Bùi Thị Thuỳ Linh (2019), “Tội mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người - Nghiên cứu so sánh pháp luật hình sự Việt Nam với pháp luật hình sự một số nước khác trên thế giới”, Đại học Luật Hà Nội. - Lê Viết Hùng (2022), “Tội mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người - Nghiên cứu so sánh và kinh nghiệm cho Việt Nam”, LVTS, Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh. (4) Tài liệu khác: - Lê Quang Trí “Tội phạm hóa hành vi liên quan đến mua bán bộ phận cơ thể người” Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bình Dương, 2016.

- Nguyễn Hoàng Phúc, Nguyễn Thúy An, Trịnh Hồng Sơn, Nguyễn Tiến Thành, Nguyễn Mạnh Hùng, Nguyễn Thị Vui, Bùi Nghĩa. “Tuyên bố Istanbul về chống mua bán tạng và du lịch ghép tạng - Giải pháp áp dụng tại Việt Nam”, Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, (2022). Quốc tế: - Capron, Alexander M. Delmonico (2015), “Preventing Trafficking in Organs for Transplantation: An Important Facet of the Fight against Human Trafficking.” Journal of Human Trafficking, vol.

- United States, Congress, O'Regan, Katarina C. - Bain, Christina, et al. (2018), “Organ Trafficking: The Unseen Form of Human Trafficking.” ACAMS Today - Del Mar Lomero-Martínez, María, et al. (2017), “Trafficking in Human Organs and Human Trafficking for Organ Removal: A Healthcare Perspective.” Journal of Trafficking and Human Exploitation, vol.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3.