Luận án nghiên cứu nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm danh dự tại miền Đông Nam Bộ

MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài. Tình hình nghiên cứu trong nước.

Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án .15 CHƯƠNG 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI 23 XÂM PHẠM NHÂN PHẨM, DANH DỰ CỦA CON NGƯỜI. Khái niệm, phân loại, đặc điểm nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người. Các yếu tố tác động đến quá trình hình thành nhân thân tiêu cực ở người phạm tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người .49 CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI XÂM PHẠM NHÂN PHẨM, DANH DỰ CỦA CON NGƯỜI TỪ THỰC TIỄN CÁC TỈNH MIỀN ĐÔNG NAM BỘ. Khái quát tình hình tội phạm xâm phạm nhân phẩm, danh dự trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ.

Các đặc điểm nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ. Các yếu tố tác động đến sự hình thành các đặc điểm nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ .85 CHƯƠNG 4 CÁC GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI XÂM PHẠM NHÂN PHẨM, DANH DỰ CỦA CON NGƯỜI TRÊN ĐỊA BÀN CÁC TỈNH MIỀN ĐÔNG NAM BỘ TỪ GÓC ĐỘ NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI. Các biến động của các điều kiện khách quan có tác động đến sự hình thành các đặc điểm nhân thân người phạm tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ. Tăng cường phòng ngừa tình hình tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ từ góc độ nhân thân.

147 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 161 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ANTT : An ninh trật tự BLHS : Bộ luật hình sự ĐKHK : Đăng ký hộ khẩu ĐNB : Đông Nam Bộ LHS : Luật hình sự NCS : Nghiên cứu sinh PCTP : Phòng, chống tội phạm PNTP : Phòng ngừa tội phạm TAND : Tòa án nhân dân THTP : Tình hình tội phạm TNHS : Trách nhiệm hình sự TP.HCM : Thành phố Hồ Chí Minh TPH : Tội phạm học VKSND : Viện kiểm sát nhân dân XPNPDD : Xâm phạm nhân phẩm, danh dự XPTD : Xâm phạm tình dục UBND : Ủy ban nhân dân DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Thống kê diện tích, dân số, mật độ dân số của các tỉnh miền Đông Nam Bộ. Tỷ suất nhập cư vào năm 2005 và năm 2010.

Thống kê số lượng Khu Công nghiệp các tỉnh miền Đông Nam Bộ năm 2017. Tình hình tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người theo tội danh giai đoạn năm 2008 - năm 2017. Tình hình tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người tại các tỉnh thuộc khu vực Đông Nam Bộ từ năm 2008 - năm 2017. Tình hình tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người so với tội phạm thuộc Chương XII BLHS 1999.

Tình hình tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ so với cả nước từ năm 2008 - năm 2017. Cơ cấu theo nhóm tội 800 bản án sơ thẩm và phúc thẩm tội XPNPDD con người tại các tỉnh miền Đông Nam Bộ trong giai đoạn. Thành phần dân tộc của các bị cáo phạm tội XPNPDD của con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 - năm 2017. Thành phần giới tính của các bị cáo phạm tội XPNPDD của con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 - năm 2017.

Tình hình cơ cấu độ tuổi của các bị cáo phạm tội XPNPDD của con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 - năm 2017. Tình hình cơ cấu nghề nghiệp của các bị cáo phạm tội XPNPDD của con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 - năm 2017. Hoàn cảnh gia đình của các bị cáo phạm tội XPNPDD của con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 - năm 2017. Đặc điểm tâm lý của các bị cáo phạm tội XPNPDD của con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 - năm 2017.

Sở thích, thói quen của các bị cáo phạm tội XPNPDD của con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 - năm 2017. Số lượng người phạm tội XPNPDD của con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 - năm 2017. Trình độ học vấn của người phạm tội XPNPDD của con người. Nơi cư trú của người phạm tội XPNPDD của con người theo tội danh.

Kết quả khảo sát, đánh giá mức độ hài lòng của các phạm nhân phạm tội XPNPDD trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ về phương pháp giáo dục của nhà trường, các giáo viên khi còn đi học. Kết quả khảo sát, đánh giá mức độ hài lòng của các phạm nhân phạm tội XPNPDD trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ về phương pháp giáo dục của nhà trường, các giáo viên khi còn đi học. Tính cấp thiết của đề tài Con người là vốn quý của xã hội, là đối tượng được pháp luật nói chung, luật hình sự nói riêng bảo vệ đặc biệt. Bảo vệ con người trước hết là bảo vệ nhân phẩm, danh dự và sự tự do của họ, vì đó là những vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với bất kỳ người nào.

Ở Việt Nam, con người được xác định vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước đều nhằm phấn đấu cho mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”, tất cả là vì con người và cho con người. Quyền con người, các quyền tự do cơ bản của công dân nói chung (trong đó có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự) được pháp luật ghi nhận, bảo vệ. Nhằm bảo đảm để các quyền con người, quyền cơ bản của công dân được thực thi trên thực tế, Đảng và Nhà nước đã thực thi nhiều chính sách, pháp luật, đồng thời tăng cường công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung và các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người, coi đây là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và của toàn xã hội. Quan điểm nhất quán này được khẳng định trong các văn kiện của Đảng, chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm và được thể chế hóa đầy đủ, cụ thể trong các quy định của pháp luật hình sự, nhất là trong các văn bản pháp luật hình sự mới được sửa đổi bổ sung những năm gần đây.

Hiến pháp năm 2013 của nước ta [73] đã khẳng định: “Ở nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật” (Điều 14). “Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm nhân phẩm, danh dự” (Điều 20). Bộ Luật hình sự năm 2015 [72] cũng quy định cụ thể về tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người tại Chương XIV. Trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng một lần nữa khẳng định: “…các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật” [28].

1 Vùng Đông Nam Bộ bao gồm Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, có tổng diện tích vào loại nhỏ so với các vùng khác (23,6 nghìn km2), số dân vào loại trung bình (15 triệu người, năm 2014), nhưng lại dẫn đầu cả nước về GDP, giá trị sản lượng công nghiệp và giá trị hàng xuất khẩu. Cùng với sự phát triển kinh tế, mặt trái của kinh tế thị trường cũng mang đến cho các tỉnh miền Đông Nam Bộ không ít những nguy cơ, thách thức, đặc biệt là trong công tác giữ gìn trật tự xã hội trên địa bàn. Những năm qua, tình hình tội phạm nói chung và tình hình tội phạm xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ có diễn biến phức tạp, mức độ phạm tội ngày càng tinh vi và phức tạp hơn. Theo thống kê, trong vòng 10 năm (từ năm 2008 - năm 2017), trên địa bàn cả nước đã xét xử 45.862 vụ; khởi tố 54.482 bị cáo có liên quan đến tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người thì chỉ tính riêng trên địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ đưa ra xét xử 10.412 vụ phạm tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người (chiếm 22,7% số vụ); truy tố 11.157 bị cáo có liên quan đến tội phạm xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người (chiếm 20,47%).

Trong tổng số 56.596 vụ phạm tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người trên địa bàn thì có tới 10.412 vụ có liên quan đến tội phạm xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người (chiếm 18,4%); trong số 80.888 bị cáo bị xét xử về tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người trên địa bàn thì có tới 11.157 bị cáo liên quan đến tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người (chiếm 13,8%). Các đối tượng phạm tội sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn khác nhau để thực hiện hành vi phạm tội; người phạm tội ngày càng manh động, liều lĩnh, công khai và trắng trợn hơn; các vụ phạm tội với tính chất nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng ngày càng tăng. Thực trạng trên đã gây ra sự hoang mang, lo lắng, bất an trong nhân dân và gây mất an ninh trật tự trên địa bàn. Để đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung và tội phạm xâm phạm nhân phẩm, danh dự nói riêng một cách có hiệu quả, một vấn đề rất quan trọng là cần nhận thức đúng đắn về nhân thân người phạm tội, bởi nhân thân người phạm tội giữ vai trò quan trọng trong cơ chế hành vi phạm tội.