Luận án đấu tranh chính trị tại hội an quảng nam trong cuộc kháng chiến chống mỹ

Hội An nằm ở hạ lưu sông Thu Bồn. Địa hình gồm đồng bằng, sông ngòi và biển. Vị trí này thuận lợi cho giao thông đường thủy. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, thuận lợi cho nông nghiệp. Từ thế kỷ XVI, Hội An là thương cảng quốc tế. Thương nhân Nhật Bản, Trung Hoa, phương Tây đến buôn bán. Nền kinh tế gồm nông nghiệp, thủ công và thương nghiệp. Dân cư đông đúc, nhiều tầng lớp xã hội khác nhau. Công nhân, thợ thủ công, tiểu thương chiếm số đông. Tầng lớp trí thức, học sinh, sinh viên cũng phát triển. Các tôn giáo gồm Phật giáo, Công giáo, Cao Đài. Sự đa dạng này tạo điều kiện cho đấu tranh chính trị. Mỗi tầng lớp đều có nguyện vọng riêng. Họ cùng chung mục tiêu chống áp bức, bất công.

Nhân dân Hội An có truyền thống yêu nước sâu sắc. Lịch sử ghi nhận nhiều cuộc khởi nghĩa tại đây. Thời kỳ phong kiến, nhân dân chống ách đô hộ phương Bắc. Thời Pháp thuộc, phong trào Cần Vương lan rộng. Hội An là nơi hoạt động của nhiều nhà yêu nước. Các phong trào Đông Du, Duy Tân có ảnh hưởng lớn. Giai cấp công nhân và tiểu tư sản hình thành sớm. Năm 1930, chi bộ Đảng đầu tiên ra đời tại Hội An. Phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh tác động đến nơi đây. Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công tại Hội An. Nhân dân giành chính quyền từ tay phát xít Nhật. Chín năm kháng chiến chống Pháp có sự đóng góp của Hội An. Truyền thống đó là nền tảng vững chắc. Nó thúc đẩy phong trào đấu tranh chống Mỹ sau này.

Sau năm 1954, Mỹ nhảy vào miền Nam Việt Nam. Mỹ đưa Ngô Đình Diệm lên nắm chính quyền. Chính quyền Diệm thực hiện chính sách tố Cộng, diệt Cộng. Các đạo luật 10/59 được ban hành. Chúng dùng để khủng bố những người kháng chiến cũ. Tại Hội An, nhiều cán bộ cách mạng bị bắt bớ. Các cuộc càn quét, khủng bố diễn ra thường xuyên. Chính quyền Diệm thực hiện chính sách ấp chiến lược. Nhân dân bị dồn vào ấp, mất ruộng đất. Đời sống người dân vô cùng khó khăn. Công nhân bị sa thải, thất nghiệp tăng cao. Học sinh, sinh viên bị kiểm soát gắt gao. Giáo dục bị lệ thuộc vào hệ tư tưởng Mỹ. Những chính sách này tạo nên mâu thuẫn gay gắt. Nhân dân Hội An bất bình và nổi dậy đấu tranh.

Hiệp định Genève ký ngày 21-7-1954. Hiệp định quy định hiệp thương tổng tuyển cử. Mỹ và chính quyền Diệm phá hoại hiệp định. Nhân dân Hội An đấu tranh đòi thi hành nghiêm chỉnh. Các cuộc biểu tình diễn ra tại thị xã Hội An. Nhân dân đòi hai miền hiệp thương tổng tuyển cử. Họ đòi tự do hội họp, tự do báo chí. Phong trào phát triển mạnh trong năm 1954-1955. Chính quyền Diệm đàn áp bằng bắt bớ, tù đày. Nhiều người bị đưa vào trại tập trung. Dù vậy, phong trào vẫn lan rộng. Các tổ chức quần chúng được xây dựng bí mật. Đấu tranh đòi dân sinh gắn với đòi dân chủ. Phong trào góp phần vạch trần âm mưu chia cắt đất nước. Ý chí thống nhất Tổ quốc được khẳng định.

Năm 1956, chính quyền Diệm phát động chiến dịch tố Cộng. Mục tiêu là tiêu diệt lực lượng cách mạng. Tại Hội An, hàng trăm cán bộ bị bắt giam. Nhân dân đấu tranh đòi trả tự do cho người bị bắt. Năm 1959, luật 10/59 gây nhiều tội ác. Phong trào phản đối lan rộng khắp nơi. Nhân dân Hội An biểu tình phản đối khủng bố. Năm 1961, chính quyền Diệm xây dựng ấp chiến lược. Nhân dân bị dồn vào các trại tập trung. Phong trào chống ấp chiến lược bùng nổ. Người dân phá ấp, trở về ruộng vườn cũ. Nhiều hình thức đấu tranh được sử dụng. Có cả bãi công, bãi thị, biểu tình tuần hành. Lực lượng du kích phối hợp chặt chẽ. Chính quyền Diệm không thể kiểm soát tình hình.

Đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ diễn ra sôi nổi. Công nhân Hội An đấu tranh đòi tăng lương. Họ đòi giảm giờ làm, chống sa thải. Tiểu thương đấu tranh chống sưu thuế nặng. Nông dân đấu tranh đòi lại ruộng đất. Học sinh, sinh viên đấu tranh đòi học tập tự do. Năm 1963, phong trào Phật giáo bùng nổ. Nhân dân Hội An hưởng ứng mạnh mẽ. Họ đấu tranh đòi tự do tín ngưỡng. Phong trào lan sang các tôn giáo khác. Các cuộc biểu tình đòi dân chủ hóa xã hội. Chính quyền Sài Gòn khủng hoảng trầm trọng. Ngày 1-11-1963, đảo chính lật đổ Diệm. Nhân dân Hội An tiếp tục đấu tranh. Họ chống chính quyền độc tài quân phiệt mới. Phong trào giữ vững trong giai đoạn khó khăn.

Tết Mậu Thân 1968 mở cuộc tổng tiến công. Quân giải phóng đồng loạt tấn công các đô thị. Nhân dân Hội An phối hợp nổi dậy. Các lực lượng chính trị tham gia đông đảo. Họ vận động binh lính địch đào ngũ. Nhiều gia đình đấu tranh đòi Mỹ rút quân. Phong trào phụ nữ, thanh niên diễn ra mạnh mẽ. Các cuộc biểu tình nổ ra tại trung tâm Hội An. Mặc dù bị đàn áp, phong trào vẫn kiên cường. Cuộc tổng tiến công gây chấn động nước Mỹ. Dư luận thế giới lên án chiến tranh xâm lược. Thắng lợi của Mậu Thân có ý nghĩa chiến lược. Nó buộc Mỹ phải ngồi vào bàn đàm phán. Đấu tranh chính trị tại Hội An góp phần vào thắng lợi chung.

Giai đoạn này, đời sống nhân dân vô cùng khó khăn. Chiến tranh gây chết chóc và tàn phá. Hàng nghìn người dân Hội An phải di tản. Phong trào đấu tranh đòi dân sinh tiếp tục. Công nhân đấu tranh đòi lương thực, việc làm. Nhân dân đấu tranh chống bắt lính, đóng thuế. Họ phản đối chính sách tố Cộng, bình định. Nhiều cuộc bãi công, bãi thị nổ ra. Học sinh, sinh viên đấu tranh đòi quyền học tập. Phong trào đô thị miền Nam dâng cao. Tại Hội An, các cuộc biểu tình liên tiếp diễn ra. Nhân dân đòi Mỹ rút quân về nước. Họ đòi chính quyền Sài Gòn trả tự do cho tù chính trị. Sức ép chính trị ngày càng lớn đối với địch.

Hiệp định Paris ký ngày 27-1-1973. Hiệp định buộc Mỹ rút quân khỏi miền Nam. Nhân dân Hội An đấu tranh đòi thi hành hiệp định. Họ đòi chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình. Chính quyền Sài Gòn phá hoại hiệp định. Chúng tiếp tục càn quét, lấn chiếm vùng giải phóng. Phong trào đấu tranh chính trị tiếp tục dâng cao. Các cuộc biểu tình đòi hòa bình diễn ra. Nhân dân đòi chính quyền thực hiện tự do dân chủ. Năm 1975, cuộc tổng tiến công mùa xuân bắt đầu. Nhân dân Hội An nổi dậy phối hợp với quân giải phóng. Ngày 28-3-1975, Hội An được giải phóng. Phong trào đấu tranh chính trị đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử.

Phong trào đấu tranh chính trị tại Hội An rộng khắp. Công nhân xí nghiệp là lực lượng quan trọng. Họ đấu tranh đòi quyền lợi kinh tế. Nông dân vùng ven đấu tranh đòi ruộng đất. Tiểu thương chống thuế nặng, chống kiểm soát. Học sinh, sinh viên đấu tranh đòi tự do học tập. Phụ nữ tham gia nhiều phong trào lớn. Các cụ cao tuổi cũng tích cực hưởng ứng. Giới trí thức, nhà báo, luật sư tham gia. Mọi tôn giáo đều có người tham gia. Mỗi thành phần có hình thức đấu tranh riêng. Nhưng họ cùng chung mục tiêu chống Mỹ, chống chính quyền. Đó là khối đại đoàn kết toàn dân rộng lớn. Sức mạnh quần chúng được phát huy triệt để.

Phong trào sử dụng nhiều hình thức đấu tranh khác nhau. Mít tinh, biểu tình là hình thức phổ biến. Nhân dân tổ chức tuần hành rầm rộ tại đô thị. Bãi công, bãi thị làm tê liệt hoạt động địch. Học sinh, sinh viên tổ chức bãi khóa, hội họp. Phụ nữ tổ chức các đoàn biểu tình áp huyết. Nhân dân dùng khẩu hiệu, truyền đơn để đấu tranh. Các cuộc đấu tranh gắn với yêu sách cụ thể. Khi địch khủng bố, hình thức đấu tranh thay đổi. Phong trào chuyển từ công khai sang hợp pháp. Lực lượng vũ trang phối hợp khi cần thiết. Tính linh hoạt giúp phong trào tránh tổn thất. Phong trào duy trì sức sống bền bỉ. Hình thức phong phú làm địch lúng túng đối phó.

Đấu tranh chính trị không tách rời đấu tranh vũ trang. Hai lực lượng hỗ trợ lẫn nhau chặt chẽ. Lực lượng chính trị làm nòng cốt quần chúng. Lực lượng vũ trang bảo vệ phong trào. Phong trào đấu tranh vũ trang Hội An có tổ chức. Các đội biệt động, du kích hoạt động tích cực. Đấu tranh chính trị tạo điều kiện cho vũ trang. Vũ trang góp phần bảo vệ các cuộc biểu tình. Hội An phối hợp với Quảng Nam và Đà Nẵng. Phong trào đấu tranh đô thị miền Nam có liên hệ. Hội An liên kết với các đô thị khác. Phong trào phối hợp nhịp nhàng trong các đợt cao điểm. Sự phối hợp tạo nên thế trận chiến tranh nhân dân. Đó là sức mạnh tổng hợp của cách mạng miền Nam.

Phong trào giáo dục chính trị cho quần chúng. Nhân dân hiểu rõ chính sách xâm lược của Mỹ. Họ nhận ra bộ mặt độc tài của chính quyền. Qua các cuộc đấu tranh, ý thức cách mạng dâng cao. Nhân dân tin tưởng vào con đường giải phóng dân tộc. Họ sẵn sàng hy sinh vì độc lập tự do. Nhiều người từ chỗ thờ ơ trở thành kiên trung. Các tầng lớp xã hội thấm nhuần chủ trương của Đảng. Phong trào đấu tranh cách mạng Hội An vững mạnh. Lực lượng chính trị ngày càng đông đảo. Niềm tin vào thắng lợi được củng cố. Giác ngộ chính trị là nền tảng tinh thần vững chắc. Đó là tài sản quý báu của phong trào cách mạng.

Đấu tranh chính trị gây rối loạn hậu phương địch. Các cuộc biểu tình làm bộ máy địch tê liệt. Chính quyền Sài Gòn mất uy tín trước dân chúng. Binh lính dao động, nhiều người đào ngũ. Chính quyền phải phân tán lực lượng đối phó. Nhiều kế hoạch bình định bị phá sản. Phong trào đấu tranh đô thị miền Nam gây sức ép lớn. Mỹ và chính quyền Sài Gòn lúng túng. Quốc sách ấp chiến lược bị thất bại. Chính sách tố Cộng không đạt mục tiêu. Uy thế của địch giảm sút nghiêm trọng. Vùng nông thôn dần được kiểm soát bởi cách mạng. Sự suy yếu này tạo điều kiện thuận lợi cho cách mạng. Đấu tranh chính trị là một mặt trận hiệu quả.

Đấu tranh chính trị góp phần vào thắng lợi chung. Phong trào phối hợp với các chiến trường khác. Sức mạnh tổng hợp tạo nên thế trận chiến tranh nhân dân. Phong trào làm suy yếu hậu phương địch. Điều kiện để quân giải phóng hoạt động thuận lợi. Năm 1975, cuộc tổng tiến công diễn ra thắng lợi. Nhân dân Hội An nổi dậy giành chính quyền. Hội An giải phóng ngày 28-3-1975. Sự kiện này góp phần giải phóng hoàn toàn miền Nam. Đất nước thống nhất ngày 30-4-1975. Thắng lợi đó có công sức của nhân dân Hội An. Phong trào đấu tranh chính trị Hội An có vị trí xứng đáng. Ý nghĩa lịch sử được khẳng định rõ ràng.

Đảng bộ Hội An lãnh đạo phong trào đúng đắn. Các chủ trương của Thị ủy sát với thực tế. Đảng bộ nắm vững chủ trương của Trung ương. Đảng bộ vận dụng linh hoạt vào địa phương. Công tác xây dựng tổ chức được coi trọng. Các chi bộ bí mật hoạt động hiệu quả. Cán bộ Đảng sâu sát quần chúng nhân dân. Họ kịp thời phát hiện nguyện vọng của dân. Đảng bộ đề ra các hình thức đấu tranh phù hợp. Sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định. Đảng bộ Hội An nêu cao tinh thần trách nhiệm. Bài học về lãnh đạo vẫn còn nguyên giá trị. Nó được vận dụng trong giai đoạn hiện nay.

Bài học kết hợp hai hình thức đấu tranh rất quan trọng. Đấu tranh chính trị là mặt trận diễn ra thường xuyên. Đấu tranh vũ trang là chỗ dựa cho phong trào. Hai lực lượng phối hợp nhịp nhàng với nhau. Lực lượng chính trị vận động quần chúng rộng rãi. Lực lượng vũ trang tiêu diệt các phần tử ngoan cố. Sự kết hợp tạo nên sức mạnh tổng hợp. Phong trào đô thị miền Nam đã vận dụng hiệu quả. Hội An vận dụng sáng tạo vào hoàn cảnh đô thị. Bài học này có giá trị thực tiễn cao. Nó được áp dụng cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Kết hợp đúng đắn sẽ tạo ra thắng lợi to lớn.

Khối đại đoàn kết dân tộc là sức mạnh vô địch. Phong trào Hội An chứng minh điều đó. Mọi thành phần xã hội được tập hợp. Công nhân, nông dân, trí thức cùng hành động. Các tôn giáo đoàn kết một lòng. Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đóng vai trò lớn. Mặt trận tập hợp rộng rãi quần chúng. Nhân dân cùng nhau chống kẻ thù chung. Đại đoàn kết tạo nên sức mạnh không gì lay chuyển. Bài học này rất quý cho công cuộc xây dựng. Phát huy sức dân là phương châm hành động. Khối đại đoàn kết được củng cố thường xuyên. Đó là bài học thành công của cách mạng Hội An.