Luận án tiến sĩ kỹ thuật - Nghiên cứu xây dựng mô hình dự báo nguồn nhân lực thuyền viên xuất khẩu Việt Nam

BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM ĐÀO QUANG DÂN NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG MÔ HÌNH DỰ BÁO NGUỒN NHÂN LỰC THUYỀN VIÊN XUẤT KHẨU VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT Người hướng dẫn khoa học: 1. TS Đinh Xuân Mạnh 2. TS Lê Quốc Tiến HẢI PHÒNG 11 - 2019 i BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM ĐÀO QUANG DÂN NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG MÔ HÌNH DỰ BÁO NGUỒN NHÂN LỰC THUYỀN VIÊN XUẤT KHẨU VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT NGÀNH: KHOA HỌC HÀNG HẢI MÃ SỐ: 9840106 CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC HÀNG HẢI Người hướng dẫn khoa học: 1. TS Đinh Xuân Mạnh 2.

TS Lê Quốc Tiến HẢI PHÒNG 11 - 2019 ii LỜI CAM ĐOAN Tên tôi là Đào Quang Dân, tác giả luận án tiến sĩ: “Nghiên cứu xây dựng mô hình dự báo nguồn nhân lực thuyền viên xuất khẩu”, dưới sự hướng dẫn của PGS. Đinh Xuân Mạnh và PGS. Lê Quốc Tiến. Tôi rất hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật.

Tôi xin cam kết bằng danh dự cá nhân rằng: - Luận án này là công trình nghiên cứu của riêng cá nhân tôi, không có phần nội dung nào được sao chép một cách bất hợp pháp, từ công trình nghiên cứu của tác giả khác. - Các số liệu, kết quả nghiên cứu được nêu trong luận án, chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác trước đó. Một số phần có liên quan đến nội dung trong luận án đã được công bố trong các bài báo của tác giả ở phần sau của luận án. - Các thông tin, số liệu trích dẫn, tài liệu tham khảo trong luận án đều được chỉ rõ về xuất xứ, nguồn gốc và đảm bảo tính trung thực.

Hải Phòng, ngày 10 tháng 11 năm 2019 iii LỜI CẢM ƠN Bằng sự nỗ lực không ngừng của bản thân trong quá trình học tập, nghiên cứu, tìm tòi tài liệu, vận dụng các kiến thức đã học trong Nhà trường và trải qua thực tiễn công tác. Mặt khác, được sự giúp đỡ tận tình, chu đáo của tập thể các thầy hướng dẫn khoa học, các nhà khoa học, thầy giáo, cô giáo, cán bộ đồng nghiệp và gia đình, đến nay đề tài luận án tiến sĩ của tôi đã được hoàn thành. Có được kết quả này, trước tiên, tôi xin trân trọng và bày tỏ sự tri ân đến PGS. Đinh Xuân Mạnh, PGS.

Lê Quốc Tiến, đã hướng dẫn tận tình, chu đáo trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện đề tài luận án tiến sĩ. Tôi xin trân trọng cám ơn, sự động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất, của Lãnh đạo Trường Đại học Hàng hải Việt Nam, Ban chủ nhiệm Khoa Hàng hải, Ban lãnh đạo Viện Đào tạo sau đại học, Lãnh đạo Cục Hàng hải Việt Nam, Cục Quản lý lao động ngoài nước, Lãnh đạo các Ban, Ngành, Viện nghiên cứu, Lãnh đạo Trường Đại học Giao thông Vận tải Hồ Chí Minh, Trường Cao đẳng Hàng hải 1, Trường Cao đẳng Bách nghệ Hải Phòng, Trường Cao Đẳng nghề Duyên Hải, các Trường Hàng hải, các Trung Tâm huấn luyện thuyền viên, Lãnh đạo các đơn vị, các Công ty vận tải biển, các doanh nghiệp cung ứng và sử dụng thuyền viên… trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin trân trọng cám ơn và thực sự tiếp thu các ý kiến đóng góp cũng như mọi nhận xét, từ các nhà khoa học, giảng viên, trong và ngoài Nhà trường. Tôi xin chân thành cảm ơn các cán bộ, chuyên viên của Viện Đào tạo sau đại học, các Phòng, Ban chức năng của Trường Đại học Hàng hải Việt Nam, Trường Đại học Giao thông Vận tải Hồ Chí Minh, Trường Cao đẳng Hàng hải 1, Trường Cao đẳng Bách nghệ Hải Phòng, Trường Cao Đẳng nghề Duyên Hải, các Trường Hàng hải, các Trung Tâm huấn luyện thuyền viên, Công ty Vận tải biển và xuất khẩu lao động ISALCO, Công ty VINIC, Công ty Cổ phần Vận tải và Thuê tàu biển Việt Nam, Công ty cổ phần Hàng hải Liên Minh, Công ty cổ phần Vận tải biển Việt Nam VOSCO … của các doanh nghiệp cung ứng thuyền viên như Công ty Xuất khẩu lao động hàng hải Vinalines, Công ty trách nhiệm hữu hạn dịch vụ iv Hàng hải và Thương mại Thanh Hà, Công ty cổ phần quốc tế Sumaser cùng rất rất nhiều công ty, doanh nghiệp khác trong cả nước.

đã tạo điều kiện thuận lợi, động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện và hoàn thành đề tài luận án tiến sĩ tại Nhà trường. Và sau cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến gia đình, người thân, bạn bè và đồng nghiệp, đã giúp đỡ, động viên và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi, trong suốt thời gian làm nghiên cứu sinh. Rất mong tiếp tục nhận được sự đóng góp ý kiến cho luận án, từ các nhà khoa học, các thầy cô giáo, các cán bộ và đồng nghiệp. v MỤC LỤC NỘI DUNG Trang MỤC LỤC i DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT x DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ xiv DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU xvi MỞ ĐẦU 1 1.

Tính cấp thiết của đề tài 1 2. Mục tiêu nghiên cứu 3 3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 3 4. Phương pháp nghiên cứu 3 5.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án 4 6. Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến các khía cạnh 4 khác nhau của luận án 7. Tính mới và những đóng góp của luận án 11 8. Kết cấu của luận án 11 CHƯƠNG 1.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG MÔ HÌNH 13 DỰ BÁO NGUỒN NHÂN LỰC THUYỀN VIÊN XUẤT KHẨU 1. Nguồn nhân lực thuyền viên xuất khẩu 13 1. Nguồn nhân lực 13 1. Nguồn nhân lực thuyền viên xuất khẩu 15 1.

Thị trường xuất khẩu thuyền viên 20 1. Dự báo nguồn nhân lực thuyền viên xuất khẩu 22 1. Thực trạng công tác dự báo nguồn nhân lực thuyền viên xuất 23 khẩu Việt Nam 1. Nhận thức của các đơn vị về vai trò của công tác dự 23 báo nhân lực 1.

Hệ thống cung cấp thông tin 24 1. Cơ sở dữ liệu 25 1. Điều kiện về kỹ thuật thực hiện 26 1. Nhân lực làm công tác dự báo 27 1.6 Đánh giá chung về công tác dự báo nguồn nhân lực 28 thuyền viên xuất khẩu ở Việt Nam 1.

Lựa chọn phương pháp dự báo nguồn nhân lực thuyền viên 31 xuất khẩu vi NỘI DUNG Trang 1. Ý nghĩa và vai trò của dự báo nguồn nhân lực thuyền 31 viên xuất khẩu 1. Các phương pháp dự báo 33 1. Lựa chọn phương pháp dự báo nguồn nhân lực thuyền 38 viên xuất khẩu 1.

Mô hình dự báo nguồn nhân lực thuyền viên xuất khẩu 43 1. Khái niệm mô hình 43 1. Nghiên cứu mô hình toán học dự báo nguồn nhân lực thuyền 44 viên xuất khẩu 1. Mô hình hồi quy tuyến tính 45 1.

Mô hình K láng giềng gần (K Nearest Neighbors – 45 KNN) 1. Cây quyết định 47 1. Mô hình Bootstrap 48 1. Mô hình Bagging 49 1.

Rừng ngẫu nhiên (Random Forest) 50 1. Máy học véc tơ hỗ trợ (Support Vector Machines – 51 SVM) 1. Đề xuất mô hình toán học dự báo nguồn nhân lực thuyền viên 53 xuất khẩu Kết luận chương 1 55 CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG NGUỒN NHÂN LỰC THUYỀN VIÊN 56 XUẤT KHẨU VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN DỰ BÁO NGUỒN NHÂN LỰC THUYỀN VIÊN XUẤT KHẨU VIỆT NAM 2.

Thị trường thuyền viên quốc tế 56 2. Tổng quan về đội tàu biển trên thế giới 56 2. Đặc điểm thị trường thuyền viên thế giới 59 2. Cung cầu trên thị trường thuyền viên quốc tế 60 2.

Nhu cầu thuyền viên thế giới 60 2. Nguồn cung thuyền viên trên thế giới 63 2. Nhu cầu tiếp nhận thuyền viên tại những thị trường xuất khẩu 64 chủ yếu của thuyền viên Việt Nam 2.1 Thị trường khu vực Đông Bắc Á 66 2. Thị trường Nhật Bản 66 2.

Thị trường Đài Loan 67 2. Thị trường Hàn Quốc 67 vii NỘI DUNG Trang 2. Thị trường Singapore 68 2. Thị trường Trung Quốc 69 2.

Thị trường các nước công nghiệp phát triển 70 2. Nhu cầu thuyền viên tại những thị trường xuất khẩu chủ yếu 71 của thuyền viên Việt Nam 2. Phân tích nguồn nhân lực thuyền viên xuất khẩu của Việt Nam 72 2. Đào tạo, huấn luyện hàng hải và bồi dưỡng nguồn nhân lực 72 2.

Số lượng xuất khẩu thuyền viên 79 2. Phân tích chất lượng thuyền viên xuất khẩu 86 2. Phân tích cơ cấu đội ngũ thuyền viên xuất khẩu 88 2. Doanh nghiệp xuất khẩu thuyền viên và thuyền viên xuất 91 khẩu 2.

Công tác quản lý nhà nước về thuyền viên xuất khẩu 94 2. Đánh giá về cung, cầu thuyền viên xuất khẩu của Việt Nam 95 2. Các yếu tố ảnh hưởng đến số lượng và kết quả dự báo 97 nguồn nhân lực thuyền viên xuất khẩu Kết luận chương 2 105 CHƯƠNG 3. XÂY DỰNG MÔ HÌNH DỰ BÁO NGUỒN NHÂN LỰC 107 THUYỀN VIÊN XUẤT KHẨU 3.

Kỹ thuật khai phá dữ liệu với bài toán dự báo nguồn nhân lực 107 thuyền viên xuất khẩu 3. Kỹ thuật khai phá dữ liệu 107 3. Dự báo nguồn nhân lực thuyền viên xuất khẩu dự trên kỹ 111 thuật phân lớp và học máy 3. Sử dụng phương pháp cây quyết định và thuật toán CD5 cho 112 bài toán dự báo nguồn nhân lực thuyền viên xuất khẩu 3.

Các yếu tố sử dụng cho mô hình dự báo nguồn nhân lực thuyền 114 viên xuất khẩu 3. Các yếu tố có thể bỏ qua, không sử dụng trong mô hình dự 115 báo 3. Các yếu tố sử dụng cho hình dự báo nguồn nhân lực thuyền 119 viên xuất khẩu 3. Yếu tố quyết định 119 3.

Các yếu tố chính 120 3. Các yếu tố tác động 123 3.3 Xây dựng bộ tiêu chí chất lượng cho mô hình dự báo nguồn nhân 124 lực thuyền viên xuất khẩu viii NỘI DUNG Trang 3. Xây dựng bộ tiêu chí chất lượng cho mô hình dự báo thuyền 124 viên xuất khẩu 3. Xây dựng thang điểm đánh giá cho bộ tiêu chí chất lượng 131 3.

Cách thức đánh giá thuyền viên theo bộ tiêu chí chất lượng 137 3. Phương pháp phỏng vấn 137 3. Phương pháp đánh giá thông qua công cụ hỗ trợ 138 3. Đánh giá trực tiếp trong quá trình làm việc dưới tàu 140 3.

Xây dựng mô hình dự báo nguồn nhân lực thuyền viên xuất 141 khẩu 3. Các bước xây dựng mô hình dự báo nguồn nhân lực thuyền 141 viên xuất khẩu. Thu nạp dữ liệu 143 3. Trích lọc dữ liệu 145 3.

Rời rạc hóa dữ liệu 147 3. Tạo cây quyết định 150 3. Xây dựng tập luật 152 3.