Xây dựng mô hình dự báo lượng hàng container qua cảng biển Việt Nam - Luận án Tiến sĩ

BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM PHẠM THỊ THU HẰNG XÂY DỰNG MÔ HÌNH DỰ BÁO LƢỢNG HÀNG CONTAINER THÔNG QUA CẢNG BIỂN VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HẢI PHÒNG – 2017 LỜI CAM ĐOAN Tên tôi là Phạm Thị Thu Hằng - Tác giả của luận án tiến sĩ “Xây dựng mô hình dự báo lượng hàng container thông qua cảng biển Việt Nam”. Bằng danh dự của mình, tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, không có phần nội dung nào được sao chép một cách bất hợp pháp từ công trình nghiên cứu của tác giả khác. Kết quả nghiên cứu, nguồn số liệu trích dẫn, tài liệu tham khảo nêu trong luận án hoàn toàn chính xác và trung thực. Hải Phòng, ngày 10 tháng 12 năm 2017 Phạm Thị Thu Hằng i LỜI CẢM ƠN Tác giả luận án xin trân trọng cảm ơn Viện Đào tạo Sau đại học, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam.

Tác giả đặc biệt chân thành cảm ơn Thầy giáo hướng dẫn khoa học đã luôn tâm huyết, nhiệt tình, quan tâm để tác giả hoàn thành luận án. Tác giả xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc đến Cục Hàng hải Việt Nam, Công ty cổ phần cảng Hải Phòng, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn đã chia sẻ nhiều thông tin chân thực và chính xác. Tác giả xin cảm ơn Tổng cục Thống kê Việt Nam, Cục Thống kê thành phố Hồ Chí Minh, Cục Thống kê thành phố Hải Phòng, các chuyên gia trong lĩnh vực liên quan đã đóng góp những ý kiến xác đáng, hỗ trợ nhiệt tình và cung cấp số liệu cho đề tài nghiên cứu này. Tác giả cũng xin trân trọng cảm ơn đơn vị công tác - Khoa Kinh tế, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đã tạo mọi điều kiện thuận lợi; đồng nghiệp, bạn hữu và những người thân trong gia đình luôn ủng hộ, chia sẻ khó khăn, động viên tác giả trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu để hoàn thành luận án này.

Xin trân trọng cảm ơn bằng tất cả lòng biết ơn chân thành nhất. ii MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN ……………………. ii MỤC LỤC…. iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU ……………….

viii DANH MỤC CÁC BẢNG ……………………………………………. x DANH MỤC CÁC HÌNH ……………………………. xiv MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài luận án ………………………………….

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án. Phương pháp nghiên cứu luận án. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án.

Kết quả đạt được và những điểm mới của luận án. Kết cấu của luận án …………………………………………. TỔNG QUAN VỀ CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. Các nghiên cứu về dự báo kinh tế ở Việt Nam.

Giai đoạn trước năm 1986. Giai đoạn từ 1986-1992. Giai đoạn từ 1993 đến nay. Các công trình nghiên cứu của các tổ chức quốc tế cho Việt Nam.

Các công trình nghiên cứu chiến lược cho Việt Nam. Các công trình nghiên cứu quy hoạch cho Việt Nam. Các kết quả nghiên cứu chiến lược, quy hoạch phát triển GTVT, dự án đầu tư xây dựng và cải tạo cảng biển Việt Nam. Các kết quả nghiên cứu chiến lược phát triển GTVT của Việt Nam.

Các kết quả nghiên cứu trong các quy hoạch phát triển GTVT của Việt Nam. Các kết quả nghiên cứu trong các dự án đầu tư xây dựng và cải tạo cảng biển Việt Nam. Đánh giá chung. Các đề tài nghiên cứu khoa học và các luận án tiến sĩ ….

Các đề tài nghiên cứu khoa học. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài …………………………. Kết luận chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỰ BÁO VÀ DỰ BÁO LƢỢNG HÀNG CONTAINER THÔNG QUA CẢNG BIỂN.

Khái niệm và vai trò của dự báo. Khái niệm về dự báo. Vai trò của dự báo. Đặc điểm, tính chất và phân loại dự báo.

Đặc điểm của dự báo. Tính chất của dự báo. Phân loại dự báo. Quy trình thực hiện dự báo định lượng và đo lường độ chính xác của dự báo.

Quy trình thực hiện dự báo định lượng. Đo lường mức độ chính xác của dự báo. Các phương pháp và mô hình dự báo định lượng. Các phương pháp dự báo giản đơn.

Dự báo bằng các mô hình xu thế. Dự báo bằng phương pháp phân tích. Dự báo bằng phương pháp hồi quy. Phương pháp Box-Jenkín theo mô hình rima.

Cơ sở lý luận về dự báo lượng hàng container thông qua cảng biển 61 2. Cơ sở lý luận về hệ thống cảng biển, lượng hàng container thông qua cảng biển. Cơ sở lý luận về dự báo lượng hàng container thông qua cảng biển. Kết luận chương 2.

THỰC TRẠNG HỆ TH NG CẢNG BIỂN VÀ LƢỢNG HÀNG CONTAINER THÔNG QUA CẢNG BIỂN VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1991 – 2016………. Thực trạng hệ thống cảng biển Việt Nam. Quá trình phát triển của hệ thống cảng biển Việt Nam. Phân loại hệ thống cảng biển và quy hoạch hệ thống cảng biển Việt Nam.

Thực trạng kết cấu hạ tầng cảng biển Việt Nam. Hệ thống cảng container Việt Nam. Thực trạng lượng hàng thông qua cảng biển Việt Nam. Tổng lượng hàng thông qua cảng biển Việt Nam.

Lượng hàng thông qua cảng biển Việt Nam theo chiều hàng. Lượng hàng thông qua cảng biển Việt Nam theo loại hàng. Lượng hàng thông qua cảng biển Việt Nam theo khu vực. Thực trạng lượng hàng container thông qua hệ thống cảng biển Việt Nam giai đoạn 1991-2016.

Thực trạng lượng hàng container thông qua hệ thống cảng biển Việt Nam giai đoạn 1991-2016. Thực trạng lượng hàng container thông qua cảng biển Việt Nam v theo khu vực cảng giai đoạn 1991-2016. Thực trạng lượng hàng container thông qua một số cảng biển Việt Nam. Kết luận chương 3.

XÂY DỰNG MÔ HÌNH DỰ BÁO LƢỢNG HÀNG CONTAINER THÔNG QUA CẢNG BIỂN VIỆT NAM. Xây dựng mô hình dự báo lượng hàng container thông qua cảng biển Việt Nam theo phương pháp ngoại suy thông qua hàm tuyến tính ………………………………………………………………… 116 4. Thu thập số liệu. Thiết lập mô hình.

Xây dựng mô hình dự báo lượng hàng container thông qua cảng biển Việt Nam theo phương pháp ngoại suy bằng mô hình hồi quy. Xây dựng mô hình dự báo lượng hàng container thông qua cảng biển Việt Nam theo phương pháp ngoại suy bằng mô hình hồi quy đơn. Xây dựng mô hình dự báo lượng hàng container thông qua cảng biển Việt Nam theo phương pháp ngoại suy bằng mô hình hồi quy bội. Lựa chọn mô hình dự báo cho lượng hàng container thông qua cảng Việt Nam theo năm ……………………………………………….

Xây dựng mô hình dự báo sản lượng hàng container thông qua Cảng Cát Lái và CTCP cảng Hải Phòng theo tháng …. CTCP cảng Hải Phòng. Dự báo lượng hàng container thông qua cảng đến năm 2020 và năm 2030 ………………………………………………………………. Dự báo tháng.

Kết luận chương 4. 157 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ ……………. 162 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG B LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN ……………. 164 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.…………………… 1/PL vii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU Chữ viết tắt Giải thích CBVN Cảng biển Việt Nam CBKVHCM Cảng biển khu vực thành phố Hồ Chí Minh CBKVHP Cảng biển khu vực thành phố Hải Phòng CN Tổng giá trị công nghiệp của Việt Nam CNB Tổng giá trị công nghiệp vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ CNN Tổng giá trị công nghiệp của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam CTCP Công ty cổ phần CCL Cảng Cát Lái CTCPCHP Công ty cổ phần cảng Hải Phòng DS Dân số DT Tổng vốn đầu tư của Việt Nam GDP Tổng sản phẩm nội địa của Việt Nam GDPB Tổng sản phẩm nội địa của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ GDPN Tổng sản phẩm nội địa của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam GTVT Giao thông vận tải KTTĐ Kinh tế trọng điểm KT-XH Kinh tế – xã hội MH Mô hình NK Kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam NKB Kim ngạch nhập khẩu của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ viii NKN Kim ngạch nhập khẩu của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam NN Tổng giá trị nông lâm và thủy sản của Việt Nam NNB Tổng giá trị nông lâm và thủy sản của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ NNN Tổng giá trị nông lâm và thủy sản của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam PACB Phương án cơ bản T Tấn TEU Twenty Equivalent Unit Container tiêu chuẩn 20 feet TP Thành phố XK Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam XKB Kim ngạch xuất khẩu của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ XKN Kim ngạch xuất khẩu của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam XNK Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu của Việt Nam XNKB Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ XNKN Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam VTB Vận tải biển ix DANH MỤC CÁC BẢNG Số bảng Tên bảng Trang 1.1 Đánh giá độ chính xác của các dự báo trong các quy 23 hoạch, chiến lược 2.1 Các dạng hàm xu thế được sử dụng phổ biến 54 2.2 Các dạng hàm xu thế được sử dụng dự báo điểm 55 2.3 Mô hình hồi quy tuyến tính cổ điển 56 2.4 Các dạng mô hình hồi quy được sử dụng dự báo 57 điểm 2.5 Các dạng mô hình hồi quy được sử dụng dự báo 57 khoảng 2.6 Tổng hợp các phương pháp dự báo định lượng 60 3.1 Thống kê đặc điểm cầu bến cảng theo vùng lãnh thổ 88 theo QĐ số 540/QĐ-BGTVT ngày 10/02/2015 3.2 Thống kê đặc điểm cầu bến cảng theo rà soát, điều 88 chỉnh quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 3.3 Thống kê đặc điểm kĩ thuật của các bến cảng, cảng 92 container của Việt Nam 3.4 Kiểm định hệ số tự tương quan 108 3.5 Tổng hợp chuỗi dữ liệu lượng hàng container thông 109 qua Cảng Cát Lái theo tháng 3.6 Tổng hợp chuỗi dữ liệu lượng hàng container thông 113 qua CTCP cảng Hải Phòng theo tháng 4.1 Bảng tổng hợp hàm hồi quy lượng hàng container 117 thông qua cảng biển Việt Nam theo đơn vị T, theo thời gian từ 1991-2015 x 4.2 Bảng tổng hợp hàm hồi quy lượng hàng container 117 thông qua hệ thống cảng biển Việt Nam theo thời gian từ 1991-2015 4.3 Mô hình hồi quy tổng lượng hàng container thông 122 qua hệ thống cảng biển Việt Nam theo nhân tố ảnh hưởng 4.4 Đánh giá mô hình hồi quy tổng lượng hàng container 123 thông qua hệ thống cảng biển Việt Nam theo đơn vị T, theo XNK 4.