Luận án tiến sĩ tác động của hội nhập kinh tế việt nam asean đối với sự nghiệp q

2 MỤC LỤC Trang Lời cam đoan Bảng chữ viết tắt Mục lục Mở đầu 5 Chương I Cơ sở lý luận và thực tiễn về sự tác động của hội nhập 9 kinh tế Việt Nam -ASEAN đến sự nghiệp quốc phòng ở nước ta hiện nay.1 Hội nhập kinh tế quốc tế và sự hội nhập kinh tế ASEAN 9 của Việt Nam 1.2 Cơ sở lý luận và thực tiễn về sự tác động của hội nhập 36 kinh tế Việt Nam - ASEAN đến sự nghiệp quốc phòng Chương 2 Thực trạng tác động của hội nhập kinh tế Việt Nam 63 -ASEAN đến sự nghiệp quốc phòng ở nước ta hiện nay.1 Những tác động tích cực của hội nhập kinh tế Việt Nam - 63 ASEAN đến sự nghiệp quốc phòng ở nước ta hiện nay.2 Những thách thức từ hội nhập kinh tế Việt Nam-ASEAN 90 tác động đến sự nghiệp quốc phòng ở nước ta hiện nay.3 Nguyên nhân của những thách thức và một số vấn đề đặt 109 ra từ sự tác động của hội nhập kinh tế Việt Nam - ASEAN đến sự nghiệp quốc phòng ở nước ta. Chương 3 Những quan điểm và giải pháp cơ bản nhằm phát huy 128 tác động thuận lợi, khắc phục trở ngại của hội nhập kinh tế Việt Nam - ASEAN đến sự nghiệp quốc phòng ở nước ta hiện nay.1 Những quan điểm cơ bản 128 3.2 Những giải pháp cơ bản nhằm phát huy vai trò của hội 139 nhập kinh tế Việt Nam - ASEAN đối với việc tăng cường sự nghiệp quốc phòng. 3 Kết luận 182 Danh mục các công trình đã công bố của tác giả. 184 Danh mục tài liệu tham khảo.

185 Phụ lục 196 MỞ ĐẦU 1- Tính cấp thiết của đề tài Dựng nước đi đôi với giữ nước là quy luật tồn tại, phát triển của dân tộc Việt Nam đã được ông cha ta tổng kết trong suốt lịch sử phát triển đất nước. Ngày nay, sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng, lãnh đạo diễn ra trong bối cảnh quốc tế có những chuyển biến rất phức tạp. TCH, KVH đã, đang trở thành một xu thế khách quan, tất yếu tác động đến mọi mặt đời sống kinh tế, chính trị, văn hoá, quốc phòng-an ninh. Cách mạng nước ta vừa có vận hội lớn nhưng cũng vừa đứng trước những thách thức không thể coi thường.

CNĐQ, các thế lực thù địch đang lợi dụng sự mở cửa, hội nhập của Việt Nam để tiếp tục thực hiện chiến lược "DBHB", bạo loạn lật đổ kết hợp với răn đe quân sự và can thiệp vũ trang khi có điều kiện nhằm xoá bỏ CNXH ở nước ta. Vì vậy, Đảng ta tiếp tục khẳng định trong khi coi phát triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm hàng đầu, phải luôn coi tăng cường củng cố quốc phòng là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm bảo đảm vừa đưa nước ta thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, vừa bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN. Để huy động mọi nguồn lực cho sự nghiệp xây dựng đất nước, Đảng Cộng sản Việt Nam chủ trương tiếp tục chính sách mở cửa, đa phương hoá, đa dạng hoá các hoạt động kinh tế đối ngoại và chủ động HNKTQT, đặc biệt là với các nước ASEAN. Trong những năm đổi mới vừa qua chủ trương đó đã góp phần tạo cho Việt Nam thế và lực mới để phát triển kinh tế- xã hội và củng cố quốc phòng- an ninh của đất nước.

Sự hội nhập kinh tế của Việt Nam 4 vào ASEAN đã, đang và sẽ tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có lĩnh vực quốc phòng. Một mặt, sự hội nhập đó góp phần củng cố quốc phòng về mọi mặt. Mặt khác, trên những mức độ khác nhau, nó cũng đem lại những thách thức và khó khăn nhất định cho sự nghiệp xây dựng nền quốc phòng toàn dân. Do đó, đã xuất hiện những nhận thức và hành động rất khác nhau về vấn đề này.

Yêu cầu đặt ra là cần nghiên cứu một cách có hệ thống những vấn đề lý luận và thực tiễn về sự tác động của hội nhập kinh tế Việt Nam - ASEAN đến sự nghiệp quốc phòng ở nước ta, từ đó đề xuất những quan điểm và giải pháp cơ bản nhằm phát huy vai trò của hội nhập kinh tế Việt Nam - ASEAN đến tăng cường sự nghiệp quốc phòng của đất nước. Đây là vấn đề có ý nghĩa sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn. Vì vậy, tác giả chọn đề tài: "Tác động của hội nhập kinh tế Việt Nam - ASEAN đối với sự nghiệp quốc phòng ở nước ta hiện nay" làm luận án Tiến sĩ của mình. 2- Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Trong những năm gần đây, cả trước và sau khi Việt Nam chính thức ra nhập ASEAN đã có nhiều công trình nghiên cứu về ASEAN và sự HNKT Việt Nam - ASEAN cùng những tác động của nó đến quá trình phát triển kinh tế đất nước ở các góc độ khác nhau như: "Việt Nam - ASEAN" của tập thể các tác giả do Phạm Đức Thành làm chủ biên; "HNKT Việt Nam - ASEAN" của Trần Quang Lâm và Nguyễn Khắc Thân; " ASEAN và sự hội nhập của Việt Nam" của tác giả Đào Huy Ngọc, Nguyễn Phương Bình và Hoàng Anh Tuấn; "Tiến trình hội nhập Việt Nam - ASEAN " của Đinh Xuân Lý; "Hợp tác khu vực ASEAN: quá trình hình thành và đặc điểm" của Nguyễn Duy Quý; "AFTA và Việt Nam" của Hồ Vũ; "Việc thực hiện AFTA và tác động của nó đối với các nước ASEAN" của Nguyễn Hồng Nhung; "Hợp tác khu vực ASEAN và triển vọng tham gia của Việt Nam" của Viện nghiên cứu Đông Nam Á.

Gần đây còn có một số công trình nghiên cứu về sự tác động của HNKT Việt Nam - ASEAN đến sự phát triển kinh tế và quốc phòng của 5 đất nước như: " Việt Nam gia nhập ASEAN và ảnh hưởng của nó đối với sự phát triển kinh tế của Việt Nam" của tác giả Đào Thị Ngọc Minh; "Một vài suy nghĩ về tác động của Việt Nam gia nhập ASEAN đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc ta hiện nay" của tác giả Nguyễn Ngọc Giao; "Quan hệ kinh tế Việt Nam - ASEAN và tác động của nó đến quốc phòng- an ninh nước ta trong giai đoạn hiện nay" của Bùi Quang Đức. Nhìn chung các công trình trên đây chỉ chủ yếu tập trung đề cập đến khía cạnh kinh tế của vấn đề hội nhập. Bên cạnh đó cũng có một vài công trình đề cập đến khía cạnh quốc phòng. Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu về sự tác động của HNKT Việt Nam - ASEAN đến sự nghiệp quốc phòng của đất nước một cách có hệ thống.

3- Mục đích, nhiệm vụ của luận án * Mục đích: Làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn và thực trạng về những tác động của HNKT Việt Nam- ASEAN đến sự nghiệp quốc phòng ở Việt Nam từ đó đề xuất một số quan điểm và giải pháp cơ bản nhằm phát huy tác động tích cực, khắc phục trở ngại của sự hội nhập đó đến sự nghiệp quốc phòng ở nước ta hiện nay. * Nhiệm vụ: - Phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn về sự tác động của HNKT Việt Nam - ASEAN đến sự nghiệp quốc phòng ở nước ta. - Phân tích làm rõ thực trạng những tác động chủ yếu của HNKT Việt Nam - ASEAN đến những nhân tố tạo thành sức mạnh của nền quốc phòng ở nước ta hiện nay. - Đề xuất một số quan điểm và giải pháp cơ bản nhằm phát huy tác động thuận lợi, khắc phục trở ngại của sự hội nhập kinh tế Việt Nam – ASEAN đến sự nghiệp quốc phòng của Việt Nam.

4- Đối tượng và giới hạn nghiên cứu 6 Đối tượng nghiên cứu của luận án là sự tác động của HNKT Việt Nam- ASEAN đến các nhân tố tạo thành sức mạnh quốc phòng ở Việt Nam. Phạm vi phân tích và khảo sát của luận án được tập trung chủ yếu vào phân tích làm rõ những tác động bao gồm cả những tác động từ ASEAN và từ các đối tác truyền thống của ASEAN đến quốc phòng của nước ta kể từ khi Việt Nam chính thức tham gia hiệp ước Bali và trở thành quan sát viên của ASEAN (1992) đến nay. 5- Cơ sở lý luận thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của luận án Những nghiên cứu của luận án được dựa trên những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế chính trị XHCN, kinh tế quân sự, học thuyết bảo vệ Tổ quốc, chiến tranh quân đội; đường lối quan điểm của Đảng. Đồng thời dựa trên các tư liệu, số liệu điều tra, khảo sát, nghiên cứu thực tế ở một số đơn vị, địa phương và kế thừa các thông tin của các cơ quan nghiên cứu, các công trình đã được công bố có liên quan.

Các phương pháp nghiên cứu điển hình được sử dụng trong triển khai đề tài là: phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, phương pháp hệ thống, phân tích, tổng hợp, quy nạp, diễn dịch, thống kê so sánh và phương pháp trừu tượng hoá cùng một số phương pháp khác. 6- Đóng góp mới của luận án - Phân tích, khái quát cơ sở lý luận và thực tiễn về sự tác động của hội nhập kinh tế Việt Nam - ASEAN đến quốc phòng ở nước ta. - Phân tích tương đối toàn diện thực trạng những tác động của HNKT Việt Nam - ASEAN đến sự nghiệp quốc phòng ở nước ta trong những năm vừa qua. - Là luận án đầu tiên của Việt Nam trình bày tương đối có hệ thống các quan điểm và giải pháp cơ bản nhằm khai thác những tác động thuận lợi, khắc phục trở ngại của sự hội nhập kinh tế Việt Nam – ASEAN đến sự nghiệp quốc phòng Việt Nam.

7 - Ý nghĩa lý luận và thực tiễn 7 - Góp phần luận giải những vấn đề lý luận và thực tiễn về sự tác động của HNKT Việt Nam - ASEAN đối với sự nghiệp quốc phòng ở nước ta. - Luận án có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong giảng dạy một số nội dung thuộc các môn: kinh tế chính trị XHCN, kinh tế quân sự, học thuyết bảo vệ Tổ quốc trong các nhà trường quân sự. 8- Kết cấu của luận án Luận án gồm phần mở đầu, 3 chương 7 tiết, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo. Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ SỰ TÁC ĐỘNG CỦA HỘI NHẬP KINH TẾ VIỆT NAM -ASEAN ĐẾN SỰ NGHIỆP QUỐC PHÒNG Ở NƯỚC TA HIỆN NAY 1.1- HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ VÀ SỰ HỘI NHẬP KINH TẾ ASEAN CỦA VIỆT NAM 1.