Luận án tiến sĩ kinh tế dịch vụ phát triển kinh doanh cho doanh nghiệp xuất khẩu

i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu được sử dụng trong luận án là trung thực, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Những kết quả trình bày trong luận án chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào khác. Tác giả luận án Đặng Xuân Phong ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

i DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. v DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, HÌNH. vii MỞ ĐẦU. 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN KHU KINH TẾ CỬA KHẨU BIÊN GIỚI TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ.

KHU KINH TẾ CỬA KHẨU BIÊN GIỚI VÀ VAI TRÒ CỦA KHU KINH TẾ CỬA KHẨU BIÊN GIỚI TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ. Quan niệm về khu kinh tế cửa khẩu biên giới và phát triển khu kinh tế cửa khẩu biên giới. Tính quy luật, điều kiện hình thành và phát triển khu kinh tế cửa khẩu biên giới. Vai trò khu kinh tế cửa khẩu biên giới trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế.

NỘI DUNG, TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN KHU KINH TẾ CỬA KHẨU BIÊN GIỚI. Nội dung phát triển khu kinh tế cửa khẩu biên giới. Tiêu chí đánh giá phát triển khu kinh tế cửa khẩu biên giới. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển khu kinh tế cửa khẩu biên giới.

KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ PHÁT TRIỂN KHU KINH TẾ CỬA KHẨU BIÊN GIỚI VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM. Kinh nghiệm của Trung Quốc. Kinh nghiệm của Thái Lan. Kinh nghiệm của Lào.

Bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam. 72 iii CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KHU KINH TẾ CỬA KHẨU BIÊN GIỚI PHÍA BẮC VIỆT NAM. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH CÁC KHU KINH TẾ CỬA KHẨU BIÊN GIỚI PHÍA BẮC VIỆT NAM. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế M xã hội khu vực biên giới phía Bắc Việt Nam.

Quá trình hình thành các khu kinh tế cửa khẩu biên giới phía Bắc Việt Nam. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÁC KHU KINH TẾ CỬA KHẨU BIÊN GIỚI PHÍA BẮC VIỆT NAM. Tình hình phát triển không gian lãnh thổ về kinh tế và dân cư tại khu kinh tế cửa khẩu biên giới. Thực trạng phát triển kinh tế M xã hội tại khu kinh tế cửa khẩu biên giới.

ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN CÁC KHU KINH TẾ CỬA KHẨU BIÊN GIỚI PHÍA BẮC VIỆT NAM. Những thành tựu đạt được. Những tồn tại, hạn chế. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế.

121 CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM TIẾP TỤC PHÁT TRIỂN KHU KINH TẾ CỬA KHẨU BIÊN GIỚI PHÍA BẮC VIỆT NAM. QUAN ĐIỂM PHÁT TRIỂN KHU KINH TẾ CỬA KHẨU BIÊN GIỚI PHÍA BẮC VIỆT NAM. Cơ hội và thách thức đối với phát triển các khu kinh tế cửa khẩu biên giới Việt Nam tiếp giáp với Trung Quốc những năm tới. Quan điểm phát triển khu kinh tế cửa khẩu biên giới phía Bắc Việt Nam.

PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN CÁC KHU KINH TẾ CỬA KHẨU BIÊN GIỚI PHÍA BẮC VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2010 T 2020. Phát triển không gian lãnh thổ kinh tế và xã hội các khu kinh tế cửa khẩu biên giới. Phát triển các hoạt động kinh tế tại các khu kinh tế cửa khẩu biên giới. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM TIẾP TỤC PHÁT TRIỂN KHU KINH TẾ CỦA KHẨU BIÊN GIỚI PHÍA BẮC VIỆT NAM.

Hoàn thiện công tác quy hoạch không gian lãnh thổ kinh tế Mxã hội các khu kinh tế cửa khẩu. Tiếp tục hoàn thiện chính sách xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh tại các khu kinh tế cửa khẩu. Tạo bước đột phá về xây dựng và nâng cấp chất lượng kết cấu hạ tầng kỹ thuật phục vụ cho phát triển kinh tế tại các khu kinh tế cửa khẩu. Tăng cường công tác vận động xúc tiến đầu tư và đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư vào khu kinh tế cửa khẩu.

Nâng cao tính chủ động, đẩy mạnh cải tiến ứng dụng tiến bộ công nghệ và tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam 180 3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường công tác bảo vệ môi trường nhằm phát triển các khu kinh tế cửa khẩu theo hướng bền vững. Tăng cường củng cố an ninh quốc phòng ở các khu kinh tế cửa khẩu. Thực hiện phân công, phân cấp và phối hợp trong quản lý nhà nước đối với các khu kinh tế cửa khẩu.

188 CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 190 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 191 v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 1. ACFTA: khu vực mậu dịch tự do ASEAN – Trung Quốc 2.

BQL: ban quản lý 3. BOT: xây dựng M kinh doanh M chuyển giao 4. BT: xây dựng M chuyển giao 5. BTO: xây dựng M chuyển giao M kinh doanh 6.

CNH: công nghiệp hoá 7. DN: doanh nghiệp 8. ĐTH: đô thị hoá 9. ĐTNN: đầu tư nước ngoài 10.

EU: cộng đồng châu Âu 11. FDI: đầu tư trực tiếp nước ngoài 12. GDP: tổng sản phẩm quốc nội 13. GMS: tiểu vùng sông Mê Công 14.

HĐH: hiện đại hoá 16. ICD: cảng nội địa đất liền (cảng cạn) 17. KCN: khu công nghiệp 18. KCX: khu chế xuất 19.

KH&CN: khoa học và công nghệ 20. KKT: khu kinh tế 21. KKTCK: khu kinh tế cửa khẩu 22. KKTCKBG: khu kinh tế cửa khẩu biên giới 23.

KTCK: kinh tế cửa khẩu 24. KTQT: kinh tế quốc tế 25. LLSX: lực lượng sản xuất vi 26. MHD: chỉ số phát triển con người 27.

NDT: nhân dân tệ 28. NS: ngân sách 29. NSNN: ngân sách nhà nước 30. NXB: nhà xuất bản 31.

ODA: nguồn hỗ trợ phát triển chính thức 32. PPP: đầu tư công – tư 33. TS: tiến sỹ 34. UBND: uỷ ban nhân dân 35.

USD: đô la Mỹ 36. VAT: thuế giá trị gia tăng 37. VN: Việt Nam 38. XDCB: xây dựng cơ bản 39.

XHCN: xã hội chủ nghĩa 40. XNC: xuất nhập cảnh 41. XNK: xuất nhập khẩu 42. WTO: tổ chức thương mại thế giới vii DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, HÌNH I.1: Số KKTCK tiếp giáp với Trung Quốc được thành lập đến năm 2010 .2: Phát triển không gian lãnh thổ kinh tế và xã hội các KKTCK biên giới Việt M Trung năm 2010 .3: Tình hình xuất nhập cảnh tại KKTCK biên giới Việt M Trung .4: Tình hình huy động vốn đầu tư tại các KKTCK biên giới Việt M Trung.5: Đánh giá về tình hình phát triển các KKTCK biên giới Việt M Trung .6: Mức độ hạn chế về phát triển kinh tế tại các KKTCK .7: Đánh giá về nguyên nhân hạn chế đối với sự phát triển kinh tế tại các KKTCK biên giới Việt – Trung (%).

Dự báo một số chỉ tiêu về không gian kinh tế M xã hội các KKTCK biên giới Việt – Trung đến năm 2020 .2: Dự báo một số chỉ tiêu phát triển kinh tế chủ yếu của các KKTCK biên giới Việt M Trung đến năm 2020 .1: Kim ngạch XNK tại các KKTCK biên giới Việt M Trung .2: Tình hình đóng góp cho NSNN của các KKTCK biên giới. Tính cấp thiết của đề tài Bối cảnh quốc tế hiện nay cho thấy rằng hoà bình, hợp tác và phát triển là xu thế chung. Toàn cầu hóa, khu vực hoá và đa dạng hoá về kinh tế đem lại nhiều thuận lợi trong quá trình hợp tác về kinh tế, kỹ thuật giữa các nước, song cũng không ít khó khăn, thách thức. Để tồn tại và phát triển, mỗi quốc gia sẽ phải tự làm cho nền kinh tế của mình dần thích nghi với xu thế chung đó, trong đó phát triển KTCK ở các vùng biên giới có vai trò rất quan trọng.

Tiến trình mở cửa và hội nhập theo phương châm "đa dạng hóa, đa phương hóa" các quan hệ giao lưu kinh tế, đã được Đảng và Nhà nước ta khẳng định như là một trong những điều kiện quan trọng để đẩy nhanh phát triển kinh tế đất nước trong giai đoạn tới. Trong điều kiện đặc thù của Việt Nam, với đường biên giới trải dài bao gồm nhiều cửa khẩu thông thương với các nước láng giềng, việc tìm ra cơ chế, chính sách hợp lý nhằm thúc đẩy các hoạt động kinh tế qua các cửa khẩu biên giới là việc làm hết sức cần thiết, nhằm mục đích mở cửa nền kinh tế ra nhiều hướng, theo nhiều tầng nấc khác nhau. Việt Nam hiện có trên 40 cửa khẩu quốc tế, quốc gia đường bộ và đường sắt trên địa bàn 25 tỉnh biên giới tiếp giáp với Trung Quốc, Lào và Campuchia; trong đó có 25 KKTCK trên địa bàn 19 tỉnh biên giới được Thủ tướng Chính phủ cho phép thành lập. Các tỉnh biên giới phía Bắc Việt Nam hiện có 22 cửa khẩu quốc tế và quốc gia trên địa bàn 9 tỉnh biên giới tiếp giáp với Trung Quốc và Lào; trong đó có 12 KKTCK được Thủ tướng Chính phủ cho phép thành lập.

2 Riêng tiếp giáp với Trung Quốc, Việt Nam có 7 tỉnh (Quảng Ninh, Lạng Sơn, Lào Cai, Cao Bằng, Hà Giang, Lai Châu, Điện Biên) với 18 cửa khẩu quốc tế, quốc gia và 1.463 km đường biên giới, hiện đã có 8 KKTCK được Thủ tướng Chính phủ cho phép thành lập. Từ khi mở cửa biên giới, các KKTCK này đã trở thành vùng kinh tế động lực đóng góp tích cực vào quá trình phát triển kinh tế của cả nước nói chung và các tỉnh biên giới nói riêng; đặc biệt là hệ thống các cửa khẩu quốc tế tiếp giáp với Trung Quốc. Trong khoảng 20 năm trở lại đây, Trung Quốc đạt nhiều thành tựu lớn về phát triển kinh tế, là một thị trường rộng lớn, có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, nhu cầu về sản xuất và tiêu dùng cũng tăng lên rất nhanh. Nước ta đã có quan hệ truyền thống lâu đời với Trung Quốc, đặc biệt là các tỉnh phía Tây Nam tiếp giáp với Việt Nam.

Các tỉnh này đang trong thời kỳ bùng nổ phát triển, có nhu cầu tiêu dùng lớn, thị hiếu không cao, khoảng cách địa lý không xa nên chúng ta có nhiều điều kiện để mở rộng quan hệ kinh tế, đặc biệt là hoạt động thương mại. Tuy vậy, việc phát triển các KKTCK ở Việt Nam nói chung và các KKTCK biên giới phía Bắc Việt Nam nói riêng trong những năm qua vẫn còn nhiều tồn tại, yếu kém, đặc biệt những vấn đề đang đặt ra trong giai đoạn hiện nay khi mà nước ta đã gia nhập Tổ chức thương mại thế giới.