Luận án: Các yếu tố ảnh hưởng quyết định đầu tư doanh nghiệp ngoài nhà nước tại Thái Nguyên

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGUYỄN THỊ THU TRANG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH ĐẦU TƯ CỦA DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ THÁI NGUYÊN - 2021 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGUYỄN THỊ THU TRANG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH ĐẦU TƯ CỦA DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 9340410 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: TS. ĐỖ ĐÌNH LONG TS. PHẠM THỊ NGỌC VÂN THÁI NGUYÊN - 2021 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực, mọi trích dẫn đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Những kết quả nghiên cứu của luận án đã được tác giả công bố trên các tạp chí khoa học, không trùng với bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án Nguyễn Thị Thu Trang ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận án, Tác giả đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình và tạo điều kiện thuận lợi của giáo viên hướng dẫn, các chuyên gia, đồng nghiệp, gia đình và bạn bè. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo, các cán bộ giảng viên Khoa Quản lý - Luật kinh tế của Trường Đại học Kinh tế và QTKD - Đại học Thái Nguyên đã tạo điều kiện cho tôi học tập và nghiên cứu. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc TS.

Đỗ Đình Long và TS. Phạm Thị Ngọc Vân về sự hướng dẫn nhiệt tình và đầy tâm huyết trong suốt quá trình thực hiện luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn Sở kế hoạch và đầu tư tỉnh Thái Nguyên, Sở Công thương tỉnh Thái Nguyên, Cục thống kê tỉnh Thái Nguyên, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Thái Nguyên đã giúp đỡ tác giả có những thông tin quý báu và cần thiết cho việc phân tích đánh giá và hoàn thành luận án này. Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã quan tâm động viên, khích lệ, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu.

Tác giả luận án Nguyễn Thị Thu Trang iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC BẢNG BIỂU.

viii DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH. Lý do chọn đề tài nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Phạm vi về không gian. Phạm vi về thời gian. Phạm vi về nội dung. Những đóng góp và ý nghĩa của luận án.

Bố cục của luận án. 4 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Các công trình nghiên cứu nước ngoài. Các công trình nghiên cứu tại Việt Nam.

Đánh giá chung về kết quả của các công trình nghiên cứu có liên quan đến luận án. Những kết quả đạt được. Những hạn chế còn tồn tại. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu.

15 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÁC YẾU TỔ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH ĐẦU TƯ CỦA DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC. Lý luận về doanh nghiệp ngoài nhà nước. Khái niệm và phân loại doanh nghiệp ngoài nhà nước. Đặc điểm của doanh nghiệp ngoài nhà nước.

Vai trò của doanh nghiệp ngoài nhà nước đối với sự phát triển kinh tế - xã hội. Lý luận về đầu tư và quyết định đầu tư của doanh nghiệp ngoài nhà nước. Khái niệm, phân loại và vai trò đầu tư của DNNNN. Lý luận về quyết định đầu tư của doanh nghiệp ngoài nhà nước.

Các yếu tố ảnh hưởng đến QĐĐT của DNNNN. Cơ sở lý thuyết để lựa chọn các yếu tố ảnh hưởng đến QĐĐT của DNNNN 28 2. Các yếu tố ảnh hưởng đến QĐĐT của DNNNN. Kinh nghiệm và bài học kinh nghiệm về phát huy vai trò của các yếu tố ảnh hưởng đến QĐĐT của DNNNN.

Kinh nghiệm về phát huy vai trò của các yếu tố ảnh hưởng đến QĐĐT của DNNNN tại một số quốc gia. Kinh nghiệm thúc đẩy đầu tư của DNNNN của một số địa phương trong nước. Bài học kinh nghiệm về thúc đẩy đầu tư cho tỉnh Thái Nguyên.49 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Khung phân tích về các yếu tố ảnh hưởng đến QĐĐT của DNNNN trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

Câu hỏi nghiên cứu. Phương pháp tiếp cận. Phương pháp thu thập thông tin. Thông tin thứ cấp.

Thông tin sơ cấp. Phương pháp xử lý, tổng hợp và phân tích thông tin. Phương pháp thống kê mô tả. Phương pháp so sánh.

Phương pháp phân tích nhân tố khám phá. Phân tích hồi quy. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Chỉ tiêu về phản ánh thực trạng DNNNN.

Chỉ tiêu phản ánh tình hình đầu tư của DNNNN. Chỉ tiêu phản ánh thực trạng các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến QĐĐT của DNNNN trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. 72 CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH ĐẦU TƯ CỦA DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN. Khái quát chung về tỉnh Thái Nguyên.

Điều kiện tự nhiên của tỉnh Thái Nguyên. Đặc điểm kinh tế, xã hội của tỉnh Thái Nguyên. Thực trạng đầu tư của DNNNN trên địa bàn Tỉnh Thái Nguyên. Tổng quan các DNNNN đang hoạt động trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

Tình hình đầu tư của DNNNN trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Phân tích tác động của các yếu tố đến QĐĐT của DNNNN trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.Thông tin chung về đối tượng nghiên cứu. Đánh giá độ tin cậy của thang đo. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến QĐĐT của DNNNN tỉnh Thái Nguyên.

Đánh giá tác động của các yếu tố đến QĐĐT của DNNNN trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Đánh giá chung về sự ảnh hưởng của các yếu tố đến QĐĐT của DNNNN trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Kết quả đạt được. Hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân.

141 CHƯƠNG 5: GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY ĐẦU TƯ CỦA CÁC DNNNN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN ĐẾN NĂM 2030. Bối cảnh và quan điểm, định hướng thúc đẩy đầu tư của DNNNN trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Dự báo tình hình bối cảnh quốc tế và trong nước. Quản điểm và định hướng thúc đẩy đầu tư của DNNNN trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2021 – 2030.

Giải pháp thúc đẩy đầu tư của DNNNN trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Giải pháp về thị trường. Giải pháp về nguồn nhân lực. Giải pháp về chi phí đầu vào.

Giải pháp về nâng cao chất lượng thể chế quản trị địa phương. Giải pháp cải thiện cơ sở hạ tầng. Phát triển các dịch vụ hỗ trợ DNNNN. Một số đề xuất với DNNNN.

164 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 166 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 167 PHỤ LỤC vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT STT Viết tắt Viết nguyên văn 1 BCH Ban chấp hành 2 CDCCKT Chuyển dịch cơ cấu kinh tế 3 CP Cổ phần 4 DN Doanh nghiệp 5 DNNNN Doanh nghiệp ngoài nhà nước 6 DNNQD Doanh nghiệp ngoài quốc doanh 7 HTX Hợp tác xã 8 KCN Khu công nghiệp 9 KKT Khu kinh tế 10 KT–XH Kinh tế xã hội 11 KH Kế hoạch 12 KTTN Kinh tế tư nhân 13 MTĐT Môi trường đầu tư 14 NQ Nghị quyết 15 NĐ Nghị định 16 QĐĐT Quyết định đầu tư 17 SXKD Sản xuất kinh doanh 18 SL Số lượng 19 TNHH Trách nhiệm hữu hạn 20 TW Trung ương 21 TP Thành phố 22 TX Thị xã 23 TTLT Thông tư liên tịch 24 UBND Ủy ban nhân dân TIẾNG ANH STT Viết tắt Viết nguyên văn Nghĩa đẩy đủ Tiếng Việt 25 EFA Exploratory Factor Analysis Phân tích nhân tố khám phá 26 FEE Fixed Efffects Estimates Ước lượng hiệu ứng cố định 27 FEM Fixed-effects Model Mô hình tác động cố định 28 REM Random-effects Model Mô hình tác động ngẫu nhiên 29 FDI Foreign direct investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài viii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. So sánh đặc điểm của DN nhà nước và DNNNN.

Mô tả điểm chọn mẫu nghiên cứu .2: Thang đo về cơ sở hạ tầng. Thang đo về thị trường .4: Thang đo về chính sách ưu đãi .5: Thang đo về chi phí đầu vào .6: Thang đo về nguồn nhân lực .7: Thang đo về chất lượng thể chế quản trị địa phương .8: Thang đo về truyền thông .9: Thang đo đặc điểm của DN .10: Thang đo đặc điểm của chủ DN .11: Thang đo về QĐĐT của DNNNN .1: Dân số và lao động tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2015 - 2019. Tổng sản phẩm trên địa bản tỉnh Thái Nguyên (GRDP). Số DNNNN phân theo loại hình DN giai đoạn 2015– 2019.

Số DNNNN phân theo địa bàn hoạt động giai đoạn 2015- 2019. Số DNNNN phân theo lĩnh vực hoạt động giai đoạn 2015- 2019. Số lao động trong các DNNNN phân theo loại hình DN giai đoạn 2015– 2019. Vốn sản xuất kinh doanh của DNNNN phân theo loại hình DN giai đoạn 2015 – 2019.

Kết quả hoạt động kinh doanh của DNNNN giai đoạn 2015 – 2019. Cơ cấu vốn đầu tư của DNNNN thực hiện trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2015 – 2019. Tình hình vốn đầu tư của các DNNNN phân bổ theo lĩnh vực. Cơ cấu vốn đầu tư của DNNNN phân theo địa bàn giai đoạn 2015 - 2019.

Đặc điểm chung của mẫu nghiên cứu. Đặc điểm chủ DN. Đặc điểm chung của mẫu nghiên cứu. Đặc điểm chủ DN.

Hệ số Cronbach’s Alpha của thang đo hoàn chỉnh. Danh mục các KCN tỉnh Thái Nguyên. Số thuê bao điện thoại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2015 - 2019. Tỷ lệ người sử dụng điện thoại di động và internet tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2015 – 2019.

Xếp hạng năm 2018 của các 14 đơn vị hành chính khu vực Trung du miền núi phía Bắc với cả nước.21: Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2015 - 2019. Dân số trung bình phân theo giới tính và phân theo thành thị, nông thôn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2015 – 2019. Tỷ lệ dân số từ 15 tuổi trở lên biết chữ tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2015 - 2019. Tình hình lao động làm việc tại khu vực DNNNN trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2015 – 2019 .25: Tổng hợp kết quả chỉ số PAPI giai đoạn 2015 – 2019 của tỉnh Thái Nguyên .26: Tổng hợp kết quả chỉ số PCI giai đoạn 2015 – 2019 của tỉnh Thái Nguyên.

Kiểm định KMO và Barlett’s. Kết quả kiểm định ANOVA. Kết quả phân tích hồi quy .