Luận án Tiến sĩ: Phát triển bền vững du lịch tỉnh Khánh Hòa - ĐH Kinh tế Đà Nẵng

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ HỒ THỊ CHÂU PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG DU LỊCH TỈNH KHÁNH HÒA LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐÀ NẴNG - 2021 ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ HỒ THỊ CHÂU PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG DU LỊCH TỈNH KHÁNH HÒA LUẬN ÁN TIẾN SĨ Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 62.02 Người hướng dẫn khoa học: GS. NGUYỄN TRƯỜNG SƠN TS. PHAN THỊ DUNG ĐÀ NẴNG - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan rằng luận án tiến sĩ: “Phát triển bền vững du lịch tỉnh Khánh Hòa” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Số liệu sơ cấp, thứ cấp, trích dẫn tài liệu tham khảo trình bày trong luận án hoàn toàn trung thực, kết quả nghiên cứu này chưa được ai công bố.

Nghiên cứu sinh thực hiện luận án (Ký và ghi rõ họ tên) i LỜI CẢM ƠN Sau một thời gian dài học tập và nghiên cứu Luận án “Phát triển bền vững du lịch tỉnh Khánh Hòa” tôi đã nhận được sự giúp đỡ, chỉ bảo nhiệt tình của quý Thầy, Cô giáo trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng để hoàn thành luận án này. Luận án là công trình nghiên cứu của bản thân với tất cả sự nỗ lực, nhiệt huyết và sự hỗ trợ, quan tâm giúp đỡ chân thành của quý Thầy Cô trong suốt thời gian qua. Với tình cảm chân thành ấy, tôi bày tỏ lòng biết ơn đến Ban giám hiệu, các Phòng, Khoa, quý Thầy giáo, Cô giáo tham gia giảng dạy của Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ sự biết ơn chân thành đến Thầy GS.

Nguyễn Trường Sơn, Cô TS. Phan Thị Dung – là những nhà khoa học tuyệt vời đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ về kiến thức, tài liệu và phương pháp để tôi hoàn thành luận án này. Tôi xin chân thành cảm ơn đến Qúy Lãnh đạo các Sở ban ngành, các nhà quản lý, những nhà nghiên cứu khoa học cùng lĩnh vực nghiên cứu đã hỗ trợ cho tôi trong quá trình thực hiện luận án. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn đến Lãnh đạo trường, nơi tôi công tác đã tạo mọi điều kiện cho tôi hoàn thành luận án trong suốt thời gian qua.

Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn đến gia đình, đồng nghiệp, bạn bè đã động viên, cổ vũ, khích lệ và tận tâm giúp đỡ để tôi an tâm nghiên cứu hoàn thành luận án. Mặc dù đã nỗ lực và cố gắng nhiều trong quá trình nghiên cứu, song có thể còn có những hạn chế, thiếu sót. Tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của quý Thầy Cô giáo và các bạn đồng nghiệp. Tôi xin chân thành cảm ơn! ii TÓM TẮT Mục tiêu nghiên cứu của Luận án là vận dụng lý luận và thực tiễn phát triển bền vững du lịch trên thế giới để đánh giá thực trạng phát triển bền vững du lịch tại Khánh Hòa, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần phát triển bền vững du lịch Khánh Hòa trong thời gian tới.

Để đạt được mục tiêu trên, tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính, phương pháp định lượng, phương pháp thống kê mô tả, phương pháp phân tích và tổng hợp để trình bày các kết quả một cách có hệ thống về hoạt động du lịch tại Khánh Hòa. Kết quả thống kê, phân tích thực trạng chỉ ra hạn chế và nguyên nhân là cơ sở đề xuất giải pháp góp phần phát triển bền vững du lịch Khánh Hòa trong thời gian tới. Nghiên cứu đã vận dụng phương pháp chuyên gia xây dựng được hệ thống chỉ tiêu đánh giá tính bền vững của du lịch. Kết quả phân tích đánh giá đã cho thấy những chỉ tiêu tương đồng thể hiện được tính bền vững của du lịch Khánh Hòa trong thời gian qua theo từng góc độ.

Cụ thể, theo góc độ kinh tế, kết quả đạt được thông qua một số điểm nổi bật như: (1) Tốc độ tăng trưởng lượt khách trong và ngoài nước cũng như doanh thu tăng đều liên tục qua các năm cho thấy mức độ phát triển lâu dài và ổn định, (2) Mức độ đóng góp của ngành du lịch vào ngân sách địa phương, tạo việc làm và nâng cao đời sống vật chất cho cộng đồng địa phương, (3) Thu hút được nhiều nhà đầu từ vào phát triển các hoạt động dịch vụ du lịch với chất lượng và tầm ảnh hưởng quốc tế. Theo góc độ xã hội, kết quả đạt được đó là (1) Đã thu hút sự tham gia của cộng đồng địa phương vào các hoạt động du lịch và tạo cơ hội cho du lịch được phát triển hướng đến tính bền vững; (2) Đã chú trọng hơn đến công tác bảo tồn, tôn tạo di tích lịch sử, phát huy giá trị văn hóa của địa phương nhằm hỗ trợ du lịch phát triển bền vững. Dưới góc độ môi trường, môi trường du lịch Khánh Hòa vẫn được đánh giá đang trong ngưỡng quy định, tuy nhiên trước những tác động đã và đang có nguy cơ tổn hại đến môi trường sinh thái, các cơ sở hoạt động kinh doanh du lịch cũng như du khách và cộng động địa phương phải luôn có ý thức trách nhiệm gìn giữ và bảo vệ môi trường vì một mục tiêu PTBV du lịch. iii Đồng thời phát triển du lịch Khánh Hòa vẫn còn một số hạn chế như, (1) Cơ cấu nguồn khách chưa đa dạng, (2) Thời gian lưu trú và chi tiêu của du khách thấp, (3) Cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, (4) Số lượng lao động thiếu, chất lượng lao động còn thấp, (5) Sự tham gia của cộng đồng vào phát triển du lịch còn hạn chế, (6) Môi trường du lịch chưa thực sự đảm bảo.

Kết quả nghiên cứu cho phép tác giả đề xuất một số giải pháp cụ thể nhằm góp phần phát triển bền vững du lịch Khánh Hòa như: (1) Cải thiện cơ sở hạ tầng du lịch, (2) Bảo vệ tài nguyên và môi trường du lịch, (3) Tạo nguồn khách ổn định và bền vững, (4) Đa dạng hóa các sản phẩm du lịch đặc trưng, (5) Tăng cường, nâng cao tính trách nhiệm và khả năng tham gia của cộng đồng trong quá trình phát triển du lịch, (6) Phát triển nguồn nhân lực, (7) Tăng cường công tác xúc tiến quảng bá du lịch, hợp tác liên kết vùng, tìm kiếm và mở rộng thị trường, (8) Xây dựng các cơ chế chính sách đối với bảo vệ tài nguyên môi trường tại địa phương, (9) Tăng cường tôn tạo di tích lịch sử, văn hóa, phát triển các lễ hội truyền thống. Kết quả của nghiên cứu này sẽ là cơ sở để ngành du lịch Khánh Hòa triển khai ứng dụng nhằm phát triển du lịch tỉnh nhà hướng đến bền vững trong thời gian tới. Đồng thời, kết quả nghiên cứu còn là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà nghiên cứu, chuyên gia, độc giả trong việc tiếp cận nội dung, phương pháp đánh giá tính bền vững trong phát triển du lịch làm cơ sở cho việc giảng dạy và thực hiện phát triển mở rộng các nghiên cứu tiếp theo trong thời gian tới. Từ khóa: Phát triển bền vững, Du lịch, Phát triển bền vững du lịch, Chỉ tiêu, Khánh Hòa iv ABSTRACT The research objective of this thesis is applying the theory and practice of sustainable tourism development in the world to assess the current situation of sustainable tourism development in Khanh Hoa, based on that, proposing some solutions to contribute to sustainable tourism development in Khanh Hoa in the coming time.

To achieve the objective, the author has used expertise research method, quantitative analysis method, descriptive statistical method, analytical and synthesis method to present the results systematically about tourism activities in Khanh Hoa. The results of statistics and analysis help finding out the limitations and causes as a basis for proposing solutions to improve and develop sustainable tourism in Khanh Hoa in the future. The research has applied the expert method to develop a system of indicators for assessment of the sustainability of tourism. Analysis and evaluation results have shown the similar criteria showing the sustainability of Khanh Hoa tourism in recent years from each angle.

Specifically, from an economic perspective, the results achieved through a number of highlights such as: (1) The growth of domestic and foreign visitors as well as the steady increase in revenue over the years shows the level of sustainable and long-term development, (2) The contribution of the tourism industry to the local budget, creating jobs and improving material lives for the local community, (3) Attracting more investors from developing tourism service activities with international quality and influence. From a social perspective, the achieved results are (1) Involving local communities in tourism activities and creating opportunities for tourism to be developed towards sustainability; (2) More attention has been paid to the conservation and embellishment of historical relics, promoting the local cultural values in order to support sustainable tourism development. From an environmental perspective, the tourism environment of Khanh Hoa is still assessed to be within the prescribed threshold, but before the impacts have been and are in danger of harming the ecological environment, tourism business establishments. Tourism as well as tourists and local communities v must always have a sense of responsibility to preserve and protect the environment for a sustainable tourism development goal.

At the same time, it pointed out the limitations such as, (1) The structure of the source of guests is not diverse, (2) The length of stay and spending of guests is low, (3) The infrastructure is not synchronized, (4) The quality of the workforce is insufficent, the quality is low, (5) The participation of the community in tourism development is limited, (6) The tourism environment is not really guaranteed. The research results encourages the author to propose some specific solutions to contribute to sustainable tourism development in Khanh Hoa such as: (1) Improving tourism infrastructure, (2) Protecting natural resources and tourism environment, (3) Creating a stable and sustainable source of visitors, (4) Diversifying typical tourism products, (5) Enhancing responsibility and community participation in process of tourism development, (6) Human resource development, (7) Strengthening tourism promotion, regional cooperation, searching and expanding markets, (8) Building mechanisms and policies for protecting local environmental resources, (9) Enhancing the embellishment of historical and cultural relics, developing traditional festivals. The results of this research will be the basis for Khanh Hoa tourism industry to develop tourism in the province towards sustainability in the future. At the same time, the research results are also a useful reference for researchers, experts and readers in approaching content, method of assessing sustainability in tourism development as a foundation for teaching and implementing development and expansion the coming researches.

Keywords: Sustainable development, Tourism, Sustainable tourism development, targets, Khánh Hòa vi MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. vii DANH MỤC CÁC BẢNG. xi DANH MỤC CÁC HÌNH.xiii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ. xiv DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.

xv CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.1 Tính cấp thiết của đề tài.2 Mục tiêu nghiên cứu.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.4 Phương pháp nghiên cứu.5 Tổng quan các công trình nghiên cứu.1 Các nghiên cứu trên thế giới.2 Các nghiên cứu tại Việt Nam.6 Đóng góp của luận án.