Luận án hoàn thiện quản lý nhà nước về thương mại hàng hoá trên địa bàn Hà Nội đến 2020

2 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận án này là trung thực và đáng tin cậy. Tác giả luận án Nguyễn Mạnh Hoàng 3 MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN. 3 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.

4 DANH MỤC BẢNG BIỂU. 6 CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN NỘI DUNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG MẠI HÀNG HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH, THÀNH PHỐ. Nội dung quản lý Nhà nước về thương mại hàng hoá trên địa bàn tỉnh, thành phố. Vai trò và đặc điểm của thương mại Hà Nội.

Yêu cầu và nguyên tắc hoàn thiện nội dung quản lý Nhà nước về thương mại hàng hoá trên địa bàn Hà Nội. Kinh nghiệm xây dựng và thực hiện nội dung quản lý Nhà nước về thương mại hàng hoá ở trong và ngoài nước.33 CHƯƠNG 2: THỰC HIỆN NỘI DUNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG MẠI HÀNG HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2001 -2007. Thực trạng phát triển thương mại hàng hoá trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2001 - 2007. Thực hiện nội dung quản lý Nhà nước về thương mại hàng hoá trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2001 - 2007.

Đánh giá thực trạng thực hiện nội dung quản lý Nhà nước về thương mại hàng hoá trên địa bàn Hà Nội. 105 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN NỘI DUNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG MẠI HÀNG HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI ĐẾN NĂM 2020. Phương hướng phát triển thương mại ở Hà Nội đến năm 2020 và tầm nhìn đến 2030. Quan điểm và định hướng hoàn thiện nội dung quản lý Nhà nước về thương mại hàng hoá trên địa bàn Hà Nội đến năm 2020.

Giải pháp hoàn thiện nội dung quản lý Nhà nước về thương mại hàng hoá trên địa bàn Hà Nội đến năm 2020. Một số kiến nghị.156 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ.158 TÀI LIỆU THAM KHẢO.159 CHÚ THÍCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT 4 Viết tắt Viết đầy đủ bằng tiếng Việt Viết đầy đủ bằng tiếng Anh CNH,HĐ Công nghiệp hóa, hiện đại hóa H DNTMN Doanh nghiệp thương mại nhà nước N DNVVN Doanh nghiệp vừa và nhỏ ĐTNN Đầu tư nước ngoài ĐKKD Đăng ký kinh doanh GVC Chuỗi giá trị toàn cầu Global Value Chain HNKT Hội nhập kinh tế HNKTQ Hội nhập kinh tế quốc tế T HTX Hợp tác xã HCTL Hội chợ triển lãm KH-CN Khoa học - công nghệ KT-CT Kinh tế - chính trị KTTT Kinh tế thị trường NK Nhập khẩu NSNN Ngân sách nhà nước QLTT Quản lý thị trường TCH Toàn cầu hoá TTTM Trung tâm thương mại UBND Ủy ban nhân dân WB Ngân hàng thế giới World Bank WTO Tổ chức thương mại thế giới World Trade Organization XHCN Xã hội chủ nghĩa XK Xuất khẩu XNK Xuất nhập khẩu XTTM Xúc tiến thương mại 5 DANH MỤC BẢNG, BIỂU Sơ đồ 1.1 Quy trình mở cửa hàng theo Luật năm 1989 ở Thành phố 50 Shizuoka Bảng 2.1 Cơ cấu tổng sản phẩm nội địa (GDP) thành phố Hà Nội 60 Bảng 2.2 Tổng mức bán lẻ hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng xã hội 61 Hà Nội giai đoạn 2001-2007 Bảng 2.3 Cơ cấu tổng mức bán lẻ hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng 62 xã hội Hà Nội giai đoạn 2001-2007 Bảng 2.4 Tổng mức và cơ cấu lưu chuyển hàng hoá bán buôn Hà Nội giai 63 đoạn 2000-2007 Bảng 2.5 Kim ngạch và cơ cấu xuất khẩu giai đoạn 2001-2007 64 Bảng 2.6 Thị trường xuất khẩu của Hà Nội 66 Bảng 2.7 Kim ngạch và cơ cấu nhập khẩu giai đoạn 2001-2007 67 Bảng 2.8 Vốn và cơ cấu vốn của các doanh nghiệp kinh doanh thương mại 69 trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2000-2006 Bảng 2.9 Các văn bản đã ban hành năm 2007 77 Bảng 2.10 Kết quả giải quyết các thủ tục hành chính giai đoạn 2005-2007 81 Bảng 2.11 Doanh nghiệp ngành thương nghiệp, khách sạn, nhà hàng, dịch 84 vụ 2001-2007 Bảng 2.12 Cơ sở kinh doanh thương nghiệp và dịch vụ cá thể 2001-2007 85 Bảng 2.13 Phân loại các cửa hàng kinh doanh xăng dầu trên địa bàn Thành 92 phố Hà Nội Bảng 2.14 Mức độ đáp ứng các quyn định về thủ tục xây dựng 93 Bảng 2.15 Mức độ đáp ứng các thủ tục kinh doanh 94 Bảng 2.16 Phân bố các cửa hàng xăng dầu theo địa bàn quận, huyện 94 Bảng 2.17 Những vi phạm pháp luật trong hoạt động thương mại ở Hà Nội 103 thời gian 2001- 2007 Bảng 3.1 Định hướng một số nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Hà Nội 118 đến năm 2020 Bảng 3.2 Định hướng cơ cấu thị trường xuất khẩu của Hà Nội theo các 119 khu vực đến năm 2020 6 Bảng 3.3 Định hướng thị trường XK trọng điểm của Hà Nội đến năm 2020 121 7 MỞ ĐẦU 1. SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Nghị quyết 15-NQ-TW ngày 15/12/2000 của Bộ Chính trị đã xác định “Hà Nội là trái tim của cả nước, đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hoá, khoa học, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế của cả nước”. Hà Nội có vị trí địa lý và hệ thống giao thông thuận lợi nối liền với các vùng, các tỉnh trong cả nước, đồng thời là một trung tâm kinh tế lớn nhất miền Bắc và đầu mối giao thương quốc tế của Việt Nam nên Hà Nội đã, đang và sẽ là đầu mối xuất nhập khẩu, đầu mối phát luồng bán buôn của các tỉnh phía Bắc và của cả nước.

Sự tăng trưởng và phát triển kinh tế, thương mại của Hà Nội có sức mạnh lan toả rộng lớn và tác động mạnh mẽ tới sự phát triển kinh tế xã hội đất nước. Sau 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế, Thủ đô Hà Nội đã phát triển về mọi mặt, đã cùng cả nước vượt qua khủng hoảng kinh tế-xã hội trong những năm đầu của thập kỷ 90; khắc phục tình trạng trì trệ, đình đốn; kinh tế liên tục đạt trình độ tăng trưởng cao; GDP hàng năm không chỉ đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của sản xuất và đời sống nhân dân trên địa bàn mà còn dành được một phần tích luỹ tái sản xuất mở rộng; lạm phát bị đẩy lùi. Những thành tựu trên đã tạo ra cho Hà Nội thế và lực mới, những thời cơ để phát triển toàn diện, vững chắc trong những năm đầu của thế kỷ XXI. Trong giai đoạn 2001 - 2006, tốc độ tăng GDP hàng năm đạt khoảng 12%, GDP bình quân đầu người tính theo giá hiện hành của Thành phố Hà Nội đạt khoảng 28,6 triệu đồng năm 2006, cao gấp hơn 2 lần mức bình quân chung của cả nước (11,4 triệu đồng) đưa Thủ đô Hà Nội thực sự trở thành động lực của quá trình phát triển kinh tế xã hội của khu vực phía Bắc nói riêng và cả nước nói chung.

8 Hơn nữa, Hà Nội là Thủ đô của cả nước, là nơi tập trung cơ quan đầu não của Đảng, Nhà nước, các Bộ, ngành, các cơ quan trung ương, hiệp hội, đoàn thể, các cơ quan ngoại giao, các văn phòng đại diện, các trung tâm dịch vụ tài chính - ngân hàng, thương mại, thông tin - bưu chính viễn thông; nơi có cơ sở hạ tầng giao thông vận tải và thông tin truyền thông phát triển vào bậc nhất đất nước; nơi tập trung nguồn nhân lực có chất lượng, trình độ cao hàng đầu cả nước và có mức bình quân thu nhập trên đầu người cao, tạo điều kiện thuận lợi cả về “đầu vào” lẫn “đầu ra” cho phát triển phân công lao động xã hội. Hà Nội, với bề dày lịch sử “ngàn năm văn hiến” sẽ là nền tảng vững chắc cho sự phát triển văn hoá, xã hội Việt Nam tương lai. Thương mại Hà Nội đã đạt được những thành tựu đáng kể, đóng góp không nhỏ vào tăng trưởng GDP của Thành phố nói riêng và của cả nước nói chung. Thương mại phát triển ở cả nội và ngoại thành, nhiều phương thức kinh doanh thương mại hiện đại, tiên tiến trên thế giới đã được đưa vào ứng dụng, thương nhân Hà Nội phát triển cả về số lượng và năng lực quản trị kinh doanh, thị trường xuất khẩu hàng hoá và dịch vụ phát triển nhanh.

Thương mại góp phần đắc lực vào cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân Hà Nội. Trong bối cảnh Việt Nam đã trở thành thành viên chính thức của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) và chuyển mạnh sang xây dựng nền kinh tế thị trường hiện đại, thương mại Hà Nội sẽ còn có nhiều cơ hội phát triển và đóng góp ngày càng quan trọng vào sự phát triển kinh tế xã hội Thành phố. 9 Vai trò của quản lý Nhà nước (QLNN) đối với phát triển thương mại trên địa bàn Hà Nội thời gian qua được biểu hiện cụ thể bằng việc Thành phố Hà Nội đã xây dựng và tổ chức thực hiện nhiều cơ chế, chính sách nhằm hỗ trợ khuyến khích sự hình thành và phát triển các loại hình thương mại văn minh, hiện đại trên địa bàn Thành phố. Đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu, khuyến khích các thương nhân thuộc mọi thành phần kinh tế tham gia hoạt động thương mại, tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ và ưu đãi về vốn, mặt bằng bán hàng, về đào tạo, thông tin và xúc tiến thương mại để xây dựng đội ngũ thương nhân ngày càng lớn mạnh, đáp ứng yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của thực tiễn hoạt động kinh doanh thương mại trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế… Tuy nhiên, sự phát triển của thương mại Hà Nội thời gian qua thực sự chưa tương xứng với những tiềm năng và lợi thế của Thủ đô Hà Nội.

Lẽ ra với một Thủ đô ngàn năm văn hiến, là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá xã hội của cả nước, Hà Nội phải có một cơ cấu kinh tế tiên tiến nhất so với cơ cấu kinh tế của cả nước, trong đó ngành dịch vụ (gồm cả thương mại) phải chiếm tỷ trọng lớn và là động lực phát triển của kinh tế Thủ đô. Nhưng trên thực tế, thương mại Thành phố những năm qua vẫn chiếm một tỷ trọng chưa tương xứng. Theo số liệu thống kê chính thức, thương mại và sửa chữa nhỏ chỉ chiếm khoảng 12,7% GDP của Thành phố năm 2006. Tỷ trọng thương mại hiện đại trên địa bàn Thành phố còn khiêm tốn, chỉ chiếm khoảng 20%, thương mại truyền thống vẫn chiếm tỷ trọng áp đảo khoảng 80% doanh số bán lẻ.