Luận án: FDI và chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Thái Nguyên (1993-2009)

i LỜI CAM ðOAN Tôi xin cam ñoan ñây là công trình nghiên cứu ñộc lập của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực. Các tài liệu tham khảo ñược trích dẫn nguồn gốc rõ ràng. Tác giả luận án Nguyễn Tiến Long LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ii MỤC LỤC LỜI CAM ðOAN.

ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT .v DANH MỤC CÁC BẢNG .vi DANH MỤC CÁC BIỂU ðỒ, HÌNH VẼ, SƠ ðỒ .vii PHẦN MỞ ðẦU. 1 CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ðỀ LÍ LUẬN VỀ FDI VỚI CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ. MỘT SỐ VẤN ðỀ CƠ BẢN VỀ FDI. Quan niệm về FDI và thu hút FDI.

Tác ñộng của FDI ñối với bên tiếp nhận vốn FDI. Khái lược một số lí thuyết về thu hút FDI nhằm CDCCKT. CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ. Một số quan ñiểm về cơ cấu kinh tế.

Phân loại cơ cấu kinh tế. Cơ cấu kinh tế hợp lí. Quan niệm về chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Các cách thức chuyển dịch cơ cấu kinh tế của ñịa phương.

Phương pháp, hệ số ñánh giá mức ñộ chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Các mô hình chuyển dịch cơ cấu kinh tế chủ yếu của ñịa phương. Các nhân tố chủ yếu tác ñộng ñến chuyển dịch cơ cấu kinh tế. FDI VỚI CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ.

51 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG FDI VỚI CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ CỦA TỈNH THÁI NGUYÊN TỪ NĂM 1993 ðẾN NĂM 2009. THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN TRONG THU HÚT FDI NHẰM CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ CỦA TỈNH THÁI NGUYÊN. Khái quát về các ñiều kiện của tỉnh Thái Nguyên trong thu hút FDI nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế. 67 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Những lợi thế và bất lợi của tỉnh Thái Nguyên so với một số ñịa phương khác trong thu hút FDI nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Những thuận lợi và khó khăn trong thu hút FDI nhằm CDCCKT ngành công nghiệp - xây dựng của tỉnh Thái Nguyên. Những thuận lợi và khó khăn trong thu hút FDI nhằm CDCCKT ngành dịch vụ của tỉnh Thái Nguyên. Những thuận lợi và khó khăn trong thu hút FDI nhằm CDCCKT ngành nông nghiệp của tỉnh Thái Nguyên.

THỰC TRẠNG THU HÚT FDI VÀ TÁC ðỘNG ðẾN CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ CỦA TỈNH THÁI NGUYÊN. Thực trạng thu hút FDI của tỉnh Thái Nguyên. Thực trạng FDI theo cơ cấu kinh tế của tỉnh Thái Nguyên. Tác ñộng của FDI tới CDCCKT của tỉnh Thái Nguyên.

ðÁNH GIÁ TỔNG QUÁT THỰC TRẠNG FDI VỚI VIỆC CDCCKT CỦA TỈNH THÁI NGUYÊN. Những chính sách và biện pháp mà tỉnh Thái Nguyên ñã thực hiện ñể thu hút FDI nhằm CDCCKT. Những thành tựu chủ yếu trong thu hút FDI hướng vào CDCCKT của tỉnh Thái nguyên. Những hạn chế trong thu hút FDI nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh Thái Nguyên.

Những nguyên nhân của những hạn chế trong thu hút FDI nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh Thái Nguyên. 125 CHƯƠNG 3: QUAN ðIỂM VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU THU HÚT FDI NHẰM CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ CỦA TỈNH THÁI NGUYÊN ðẾN NĂM 2015 VÀ TẦM NHÌN ðẾN NĂM 2030. BỐI CẢNH TRONG VÀ NGOÀI TỈNH THÁI NGUYÊN ẢNH HƯỞNG TỚI THU HÚT FDI NHẰM CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ CỦA TỈNH. Bối cảnh trong tỉnh Thái Nguyên.

Bối cảnh ngoài tỉnh Thái Nguyên. 136 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. QUAN ðIỂM VÀ ðỊNH HƯỚNG THU HÚT FDI NHẰM CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ CỦA TỈNH THÁI NGUYÊN ðẾN NĂM 2015 VÀ TẦM NHÌN ðẾN NĂM 2030. Quan ñiểm về thu hút FDI.

ðịnh hướng FDI. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU THU HÚT FDI NHẰM CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ CỦA TỈNH THÁI NGUYÊN ðẾN NĂM 2015 VÀ TẦM NHÌN ðẾN NĂM 2030. Nhóm giải pháp về ñổi mới tư duy trong thu hút FDI nhằm CDCCKT của tỉnh Thái Nguyên. Nhóm giải pháp về hoàn thiện công tác quy hoạch, hệ thống văn bản luật pháp và tạo cơ chế chính sách ñể khuyến khích thu hút FDI nhằm CDCCKT của tỉnh Thái Nguyên.

Nhóm giải pháp về ưu tiên, lựa chọn ñối tác trong thu hút FDI nhằm CDCCKT của tỉnh Thái Nguyên. Nhóm giải pháp về chuyển giao khoa học công nghệ và ñào tạo nguồn nhân lực. Nhóm giải pháp về cơ sở hạ tầng. Nhóm giải pháp khác.

191 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ðà CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHẦN PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com v DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT BCC : Hợp ñồng hợp tác kinh doanh (Business Co-operation Contract) BOT : Xây dựng - Vận hành - Chuyển giao (Build – Operate – Transfer) BT : Xây dựng - Chuyển giao (Build – Transfer) BTO : Xây dựng - Chuyển giao - Vận hành (Build – Transfer – Operate) CCKT : Cơ cấu kinh tế CDCCKT : Chuyển dịch cơ cấu kinh tế CN-XD : Công nghiệp - xây dựng CNH, HðH : Công nghiệp hóa, Hiện ñại hóa DV : Dịch vụ ðCSVN : ðảng Cộng Sản Việt Nam ðTNN : ðầu tư nước ngoài EPZ : Khu chế xuất (Export Processing Zone) EU : Liên minh Châu Âu (European Union) FDI : ðầu tư trực tiếp nước ngoài (Foreign Direct Investment) FPI : ðầu tư gián tiếp nước ngoài (Foreign Portfolio Investment) GDP : Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product) GMP : Thực hành sản xuất tốt (Good Manufacturing Practice) HTZ : Khu công nghệ cao (High Technology Zone) IZ : Khu công nghiệp tập trung (Industrial Zone) KCN : Khu công nghiệp KCX : Khu chế xuất KTQD : Kinh tế quốc dân KTQT : Kinh tế quốc tế MFN : Quy chế ñãi ngộ tối huệ quốc (Most Favered Nation) MNCs : Công ty ña Quốc gia (Multil National Corporations) M&A : Mua lại và sáp nhập (Mergers and Acquisitions) NL-TS : Nông - Lâm - Thủy sản TLSX : Tư liệu sản xuất XHCN : Xã Hội Chủ Nghĩa WTO : Tổ chức Thương mại thế giới (World Trade Organization) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vi DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: ðóng góp của khu vực FDI trong GDP Việt Nam 1997 - 2007 .1: So sánh vị trí ñịa lý giữa Thái Nguyên với các tỉnh .2: So sánh lao ñộng ñã ñược ñào tạo của các tỉnh .3: So sánh hệ thống giao thông các tỉnh .4: Chi phí sử dụng hạ tầng khu công nghiệp (KCN) .5: So sánh về trữ lượng tài nguyên thiên nhiên giữa các tỉnh.6: So sánh về tiềm năng phát triển du lịch ở các tỉnh .7: Cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp theo ñịa bàn tỉnh Thái Nguyên.8: FDI của tỉnh Thái Nguyên, giai ñoạn 1993 – 2009 .9: FDI tỉnh Thái Nguyên theo ñối tác ñầu tư, giai ñoạn 1993-2009.10: FDI ở Thái Nguyên theo ngành kinh tế, giai ñoạn 1993 – 2009 .11: Vốn FDI với cơ cấu kinh tế Thái Nguyên, từ 1993-2009. FDI và tốc ñộ CDCCKT theo ngành của tỉnh Thái Nguyên.13: Vốn FDI và mức ñộ CDCCKT (góc φ) của Thái Nguyên, 1993-2009 103 Bảng 3.1: Dự báo CDCCKT của tỉnh Thái Nguyên qua các giai ñoạn (%).2: Dự báo phương án về vốn FDI của Thái Nguyên, 2011-2015 .3: Tốc ñộ tăng trưởng các ngành kinh tế trong cơ cấu kinh tế của tỉnh Thái Nguyên, giai ñoạn 2010-2015 (ñơn vị: %) .4: So sánh lựa chọn Phương án thu hút FDI nhằm CDCCKT của tỉnh Thái Nguyên ñến năm 2015 và tầm nhìn ñến 2030 .5: CCKT của tỉnh Thái Nguyên theo GDP và theo lao ñộng (%). 157 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vii DANH MỤC CÁC BIỂU ðỒ, HÌNH VẼ, SƠ ðỒ Biểu ñồ 2.1: FDI tỉnh Thái Nguyên, giai ñoạn 1993 - 2009 .2: FDI tỉnh Thái Nguyên theo ñối tác ñầu tư, giai ñoạn 1993-2009.3: Tỷ lệ vốn FDI và vốn ñầu tư trong nước của Thái Nguyên (%) .4: Vốn FDI ñăng kí phân theo ngành kinh tế giai ñoạn 1988-2007 (%) .5: Vốn FDI ñăng kí phân theo ñối tác giai ñoạn 1988-2007 (%) .6: Vốn FDI ñăng kí phân theo vùng kinh tế 1988-2007 (%) .7: Quy mô vốn ñăng kí bình quân 1 dự án FDI qua giai ñoạn (tr. USD) 93 Biểu ñồ 2.8: FDI theo ngành kinh tế của Thái Nguyên 1993- 2009 .9: Các hình thức FDI ở Thái Nguyên 1993- 2009 .10: Quan hệ giữa vốn FDI với CCKT của Thái Nguyên, 1993-2009 .11: Quan hệ giữa vốn FDI với mức ñộ CDCCKT của Thái Nguyên .1: Mô hình cổ ñiển về ñiều chỉnh cơ cấu kinh tế .1: Mô hình tương quan giữa vốn FDI với tốc ñộ CDCCKT .2: Mô hình tương quan giữa vốn FDI với tỷ trọng các ngành kinh tế .1: Xem xét quan hệ hiệu quả sử dụng vốn ñầu tư (trong ñó có FDI) ở các ngành kinh tế của Việt Nam thông qua hệ số ICOR .1: Mối quan hệ tác ñộng của các nhân tố ñến CDCCKT.2: Mối quan hệ giữa FDI và CDCCKT.3: Mối quan hệ giữa FDI với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế và GDP .4: Mô hình tác ñộng của các yếu tố (trong ñó có FDI) tới CDCCKT.

55 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 PHẦN MỞ ðẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ðỀ TÀI NGHIÊN CỨU Chuyển dịch cơ cấu kinh tế (CDCCKT) luôn là một nội dung chủ yếu trong ñường lối ñổi mới và phát triển kinh tế của ðảng và Nhà nước ta. Qua hơn 20 năm ñổi mới, cơ cấu kinh tế (CCKT) cả nước và ở từng ñịa phương ñã chuyển dịch theo hướng công nghiệp hoá, hiện ñại hoá (CNH, HðH). Khu vực kinh tế có vốn ñầu tư nước ngoài ñược coi là một trong những ñộng lực quan trọng nhất thúc ñẩy CDCCKT.

Tuy nhiên, cho ñến nay, những yếu kém cơ bản về CCKT ở nước ta vẫn chưa ñược khắc phục. Nền kinh tế chủ yếu vẫn dựa vào các ngành có lợi thế về tài nguyên và lao ñộng chi phí thấp. Tỷ trọng các loại dịch vụ có giá trị gia tăng cao như tài chính tín dụng, giáo dục, y tế, bảo hiểm. còn nhỏ, tỷ trọng công nghiệp chế biến trong GDP 10 năm qua tăng không ñáng kể; trong khi tỷ trọng nông, lâm, ngư nghiệp và khai khoáng cũng giảm chưa nhiều.

Cơ cấu kinh tế ñịa phương và vùng lãnh thổ còn nhiều bất cập. Trên thực tế, chính quyền cấp tỉnh hầu như chỉ chú trọng việc phát triển kinh tế ñịa phương mình và thường theo ñuổi các mô hình phát triển, cơ cấu kinh tế tương tự nhau; ít chú trọng ñến việc xây dựng một CCKT dựa trên các lợi thế tương ñối và lợi thế cạnh tranh của ñịa phương mình trên cơ sở ñịnh hướng phát triển vùng liên quan.