Chuyển biến kinh tế xã hội của huyện như xuân tỉnh thanh hoá từ năm 1996 đến năm

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH __________________________________________ LƯƠNG THỊ HOA CHUYỂN BIẾN KINH TẾ, XÃ HỘI CỦA HUYỆN NHƯ XUÂN, TỈNH THANH HOÁ TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2018 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ NGHỆ AN, 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH __________________________________________ LƯƠNG THỊ HOA CHUYỂN BIẾN KINH TẾ, XÃ HỘI CỦA HUYỆN NHƯ XUÂN, TỈNH THANH HOÁ TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2018 Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam Mã số: 922 9013 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ Cán bộ hướng dẫn khoa học: 1. NGUYỄN QUANG HỒNG 2. MAI PHƯƠNG NGỌC NGHỆ AN, 2022 i LỜI CAM ĐOAN Đề tài: "Chuyển biến kinh tế, xã hội của huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hoá từ năm 1996 đến năm 2018" là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu được sử dụng trong luận án có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.

Những kết quả nghiên cứu của luận án trung thực, khách quan. Tác giả luận án Lương Thị Hoa ii LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Quang Hồng, TS Mai Phương Ngọc, những người trực tiếp hướng dẫn khoa học đã tận tâm giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tác giả cũng bày tỏ sự biết ơn đối với các thầy cô giáo trong Khoa Lịch sử, Trường Sư phạm, Trường Đại học Vinh đã động viên, tận tình đóng góp ý kiến quý báu trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn tới Huyện uỷ, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc huyện Như Xuân đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để tác giả tiếp cận nguồn tư liệu lưu trữ, khảo sát, điền dã trên hiện trường lịch sử.

Tôi cũng gửi lời cảm ơn chân thành tới cơ quan Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Thanh Hoá, Huyện uỷ huyện Thiệu Hoá là cơ quan công tác của tôi, đã cho phép, tạo điều kiện để tôi được tham gia học tập bậc học NCS. Tôi cũng bày tỏ lòng biết ơn đối với sự quan tâm, động viên, khích lệ của chồng, con, gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã dành cho bản thân trong suốt thời gian qua. Tác giả Lương Thị Hoa iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC.

iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. v DANH MỤC BẢNG. vi DANH MỤC BIỂU. viii MỞ ĐẦU.

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Một số công trình nghiên cứu về kinh tế, xã hội ở Việt Nam. Một số công trình nghiên cứu lịch sử, văn hóa, kinh tế - xã hội tỉnh Thanh Hoá và huyện Như Xuân.

Nhận xét về tình hình nghiên cứu vấn đề và nhiệm vụ khoa học của luận án. Một số nhận xét về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Nhiệm vụ khoa học của đề tài. CHUYỂN BIẾN KINH TẾ, XÃ HỘI CỦA HUYỆN NHƯ XUÂN TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2010.

Những yếu tố tác động đến chuyển biến kinh tế, xã hội của huyện Như Xuân giai đoạn 1996-2010. Diên cách, điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế, xã hội của huyện Như Xuân trước năm 1996. Chủ trương, chính sách phát triển kinh tế, xã hội của Đảng, Chính phủ, tỉnh Thanh Hoá và huyện Như Xuân.

Chuyển biến kinh tế. Tổng giá trị sản xuất. Sự phát triển của các ngành kinh tế. Chuyển biến cơ cấu ngành kinh tế.

Chuyển biến về xã hội. Dân số, lao động. Công tác xóa đói, giảm nghèo. Giáo dục, y tế.

Văn hoá, thể dục thể thao. 71 Tiểu kết chương 2. 73 iv Chương 3. CHUYỂN BIẾN KINH TẾ, XÃ HỘI CỦA HUYỆN NHƯ XUÂN TỪ NĂM 2011 ĐẾN NĂM 2018.

Chủ trương phát triển kinh tế, xã hội của huyện Như Xuân giai đoạn 2010 - 2018. Chuyển biến kinh tế. Tổng giá trị sản xuất. Sự phát triển của các ngành kinh tế.

Chuyển biến cơ cấu ngành kinh tế. Chuyển biến về xã hội. Dân số, lao động. Công tác xoá đói, giảm nghèo.

Giáo dục, y tế. Văn hoá, thể dục thể thao. 111 Tiểu kết chương 3. MỘT SỐ NHẬN XÉT VỀ CHUYỂN BIẾN KINH TẾ, XÃ HỘI CỦA HUYỆN NHƯ XUÂN GIAI ĐOẠN 1996 - 2018.

Điều kiện tự nhiên, xã hội thuận lợi, chủ trương, chính sách đúng đắn là những yếu tố quan trọng, thúc đẩy những chuyển biến về kinh tế - xã hội ở Như Xuân. Chuyển biến kinh tế của huyện Như Xuân theo hướng giảm tỉ trọng nông lâm thuỷ sản, tăng tỉ trọng công nghiệp, dịch vụ, phát huy tối đa các tiềm năng, thế mạnh của huyện. Trong các chuyển biến về xã hội của Như Xuân, xoá đói giảm nghèo là thành tựu nổi bật nhất. Chuyển biến kinh tế, xã hội ở huyện Như Xuân là quá trình liên tục, song có sự khác biệt giữa hai giai đoạn: 1996-2010 và 2010-2018.

Tác động quan trọng của quá trình chuyển biến kinh tế, xã hội ở Như Xuân là số xã đạt chuẩn Nông thôn mới, thu nhập của người dân tăng nhanh. Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, song quá trình chuyển biến kinh tế xã hội ở Như Xuân vẫn còn một số tồn tại, hạn chế. 147 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 152 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

175 v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TT Từ viết tắt Từ đầy đủ 1 CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa 2 HĐND Hội đồng nhân dân 3 UBMTTQ Ủy ban Mặt trận Tổ quốc 4 UBND Ủy ban nhân dân 5 THCS, THPT Trung học cơ sở, Trung học phổ thông 6 NXB Nhà xuất bản 7 HTX Hợp tác xã 8 TNHH Trách nhiệm hữu hạn vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Thống kê diện tích các loại cây trồng ở huyện Như Xuân (1996-2010). Diện tích trồng cây công nghiệp lâu năm ở Như Xuân (1997 - 2010). Sản lượng một số loại cây trồng của huyện Như Xuân (1996 - 2010).

Số lượng gia súc, gia cầm ở Như Xuân (1996-2010). Số cơ sở sản xuất công nghiệp, thủ công nghiệp ở huyện Như Xuân (1997-2010). Cơ sở kinh doanh thương nghiệp ở huyện Như Xuân (1997-2010). Dân số huyện Như Xuân từ năm 1989 đến năm 2009.

Dân số các xã, thị trấn huyện Như Xuân giai đoạn 1996 - 2009. So sánh thu nhập bình quân đầu người huyện Như Xuân với thu nhập bình quân đầu người toàn tỉnh Thanh Hoá và khu vực nông thôn của tỉnh (2000-2010). Thống kê số lớp học, học sinh từ Tiểu học đến Trung học cơ sở trên địa bàn huyện Như Xuân từ năm học 1997-1998 và năm học 1999-2000. Thống kê tỷ lệ học sinh từ Tiểu học, THCS, THPT đỗ tốt nghiệp trên địa bàn huyện Như Xuân từ năm học 1996-1997 đến năm học 1999-2000.

Thống kê số người được khám, chữa bệnh tại tuyến cơ sở và tuyến huyện trên địa bàn huyện Như Xuân năm 1998 và năm 2000. Thống kê số hộ gia đình thể thao, số người thường xuyên tập luyện thể dục, thể thao trên địa bàn huyện Như Xuân từ năm 2001 đến năm 2010. Thống kê số đơn vị, làng xã đạt làng, xã, đơn vị văn hoá, gia đình văn hoá (2004 - 2010) tại huyện Như Xuân. Thống kê diện tích trồng lúa, ngô ở huyện Như Xuân (2011 - 2018).

Thống kê diện tích mía, sắn, cao su ở Như Xuân (2011-2018). Thống kê về sản lượng một số loại cây trồng ở Như Xuân (2011-2018). Thống kê về tổng đàn trâu bò, lợn, dê, gia cầm trên địa bàn huyện Như Xuân từ năm 2011 đến năm 2018. Một số sản phẩm công nghiệp chủ yếu của Như Xuân giai đoạn 2015-2018.

Tổng giá trị sản xuất các ngành nông, lâm, thuỷ sản, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ, thương mại, vận tải trên địa bàn huyện Như Xuân (2011 - 2015) (Tính theo giá cố định năm 1994). Thống kê giá trị sản xuất, tỷ trọng kinh tế của các ngành kinh tế ở huyện Như Xuân từ năm 2016 đến năm 2018 (tính theo giá cố định năm 2010). Tỷ trọng giá trị sản xuất nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi), lâm nghiệp, thủy sản trên địa bàn huyện Như Xuân (2011 - 2018). Quy mô dân số huyện Như Xuân qua một số năm (2010-2018).

Thống kê bình quân lương thực, bình quân thu nhập của người dân trên địa bàn huyện Như Xuân từ năm 2011 đến năm 2018. Thống kê tỷ lệ giảm hộ nghèo ở huyện Như Xuân (2011-2018). Kết quả chất lượng học sinh giỏi của huyện Như Xuân qua các năm từ năm học 2011-2012 đến năm 2017-2018. Cơ cấu kinh tế các huyện của tỉnh Thanh Hoá theo Chương trình 30a năm 2018.

Thống kê sản lượng sắn của các huyện miền núi tỉnh Thanh Hoá .Thống kê diện tích cây cao su cho sản phẩm của các huyện miền núi tỉnh Thanh Hoá. Thống kê hoạt động thu ngân sách trên địa bàn huyện Như Xuân từ năm 2001 đến năm 2010. Tình hình thu ngân sách của huyện giai đoạn 2011-2018. Số hộ nghèo và cận nghèo tại các huyện Như Xuân, Như Thanh, Thường Xuân .7 Số hộ có nhà ở chia theo các phương tiện phục vụ sinh hoạt năm 2009.

130 viii DANH MỤC BIỂU Biểu đồ 2. Tổng giá trị sản xuất của Như Xuân từ năm 2005 đến năm 2010 (tính theo giá cố định năm 1994). Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Như Xuân từ năm 2002 đến năm 2010 (tính theo giá cố định năm 1994). Tỷ lệ diện tích các loại cây trồng huyện Như Xuân (1996-2010).

Năng suất một số loại cây trồng chủ yếu ở huyện Như Xuân (1996 - 2010). Diện tích trồng rừng tập trung ở Như Xuân (1996-2020). Giá trị sản xuất ngành nông nghiệp và lâm nghiệp ở Như Xuân (1996-2010) (tính theo giá cố định năm 1994). Giá trị sản xuất công nghiệp Như Xuân (1997-2010) (tính theo giá cố định năm 1994) .1 Tổng giá trị sản xuất của Như Xuân từ năm 2011 đến năm 2015 (tính theo giá cố định năm 1994) .2 Tổng giá trị sản xuất của Như Xuân từ năm 2016 đến năm 2018 (tính theo giá cố định năm 2010).

Năng suất lúa, ngô ở huyện Như Xuân (2011-2018). Giá trị sản xuất nông lâm thủy sản giai đoạn 2011-2015 (tính theo giá cố định 1994). Giá trị sản xuất nông lâm thủy sản các năm 2016-2018 (tính theo giá cố định 2010). Số cơ sở sản xuất công nghiệp trên địa bàn Như Xuân.

Tỷ trọng giá trị thương mại, dịch vụ, vận tải ở huyện Như Xuân từ 2011 - 2018. Cơ cấu các ngành kinh tế ở huyện Như Xuân từ năm 2011 đến 2015.