Nghiên cứu tiếp cận tín dụng chính thức nông hộ tôm thẻ chân trắng Duyên Hải

2/KHCN1-BM15 TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH HỘI ĐỒNG KHOA HỌC ISO 9001 : 2008 BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN TÍN DỤNG CHÍNH THỨC CỦA NÔNG HỘ NUÔI TÔM THẺ CHÂN TRẮNG TẠI HUYỆN DUYÊN HẢI – TỈNH TRÀ VINH Chủ nhiệm đề tài: PHẠM BẢO QUỐC Chức danh: Sinh viên Đơn vị: Lớp Đại học Tài chính Ngân hàng 2012 Khoa Kinh Tế, Luật Trà Vinh, ngày tháng năm 2016 luan an TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH HỘI ĐỒNG KHOA HỌC ISO 9001 : 2008 BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN TÍN DỤNG CHÍNH THỨC CỦA NÔNG HỘ NUÔI TÔM THẺ CHÂN TRẮNG TẠI HUYỆN DUYÊN HẢI – TỈNH TRÀ VINH Xác nhận của cơ quan chủ quản Chủ nhiệm đề tài (Ký, đóng dấu, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên) PHẠM BẢO QUỐC Trà Vinh, ngày tháng năm 2016 2 luan an TÓM TẮT Mục tiêu nghiên cứu của bài viết này là phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của nông hộ nuôi tôm thẻ chân trắng tại huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh. Bài viết ứng dụng mô hình Probit để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của nông hộ và mô hình hồi quy đa biến xác định các yếu tố ảnh hưởng đến số tiền tiếp cận tín dụng chính thức của nông hộ. Kết quả ước lượng hai mô hình cho thấy, các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của nông hộ là trình độ học vấn, số năm sinh sống tại địa phương, thu nhập bình quân, kinh nghiệm nuôi tôm, lãi suất, thủ tục cho vay, có phương án sản xuất phù hợp, có tài sản thế chấp. Trong khi đó, giá trị tài sản thế chấp, biến diện tích đất nuôi tôm, kinh nghiệm nuôi tôm của hộ có ảnh hưởng đến số tiền tiếp cận tín dụng chính thức của nông hộ.

Từ khóa: Tín dụng chính thức, mô hình Probit, mô hình hồi quy đa biến, nông hộ, tôm thẻ chân trắng. Trang 1 luan an Adstract The research objectives of this paper is to analyze the factors affecting to access to formal credit by farmers raising white shrimp in Duyen Hai District, Tra Vinh Province. This paper applied Probit model to identify factors affecting to access to formal credit by households and multivariated regression models identifying factors affecting to the amount of formal credit which accesses household. The estimated results show that the two models, the factors affecting access to formal credit by farmers is the level of education, number of years living in the locality, the average income, experience shrimp , interest rates, loan procedures, having appropriate production plans, with collateral.

Meanwhile, the value of collateral, variable area shrimp, shrimp experiences affecting household access to credit the amount of the official's household. Keywords: formal credit, Probit models, multivatiate regression model, farmer household, litopenaeus vannamei. Trang 2 luan an MỤC LỤC  TÓM TẮT .3 DANH MỤC BẢNG BIỂU .4 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH .5 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT .7 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tín cấp thiết của đề tài.

Tổng quan nghiên cứu. Tình hình nghiên cứu trong nước .2 Tình hình nghiên cứu ngoài nước. Đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu.1 Đối tượng và thời gian nghiên cứu .2 Quy mô nghiên cứu .3 Phương pháp nghiên cứu .31 PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG TIẾP CẬN TÍN DỤNG CHÍNH THỨC CỦA NÔNG HỘ .34 CHƯƠNG 2: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN TÍN DỤNG CHÍNH THỨC CỦA NÔNG HỘ NUÔI TÔM THẺ CHÂN TRẮNG .37 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM GIÚP NÔNG HỘ TIẾP CẬN TÍN DỤNG CHÍNH THỨC .1 Kết quả nghiên cứu .2 Một số giải pháp nhằm giúp nông hộ tiếp cận tín dụng chính thức .42 PHẦN KẾT LUẬN 1. Kết quả đề tài và thảo luận .46 TÀI LIỆU THAM KHẢO .57 Trang 3 luan an DANH MỤC BẢNG BIỂU  Tên bảng Số trang Bảng 1: Ý nghĩa của các biến và kỳ vọng về dấu các hệ số βi mô hình 31 Probit Bảng 2: Ý nghĩa của các biến và kỳ vọng về dấu các hệ số βi của mô 33 hình hồi qui đa biến Bảng 3.1 Các xã được khảo sát 34 Bảng 3.

2 Trình độ học vấn của chủ hộ 35 Bảng 3.3 Số năm sinh sống tại địa phương, kinh nghiệm nuôi tôm, diện 35 tích đất nuôi tôm Bảng 3.4 Thu nhập, tuổi của chủ hộ, lãi suất 36 Bảng 4: Kết quả phân tích mô hình Probit 37 Bảng 5: Kết quả phân tích mô hình hồi qui đa biến 39 Trang 4 luan an DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH  Tên biểu đồ Số trang Hình 1. Bảng đồ huyện Duyên Hải 23 Hình 2. Quy trình thực hiện nghiên cứu 30 Trang 5 luan an DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT  TCTD: Tổ chức tín dụng TDCT: Tín dụng chính thức Trang 6 luan an LỜI CẢM ƠN Trước hết em xin chân thành cám ơn quý Thầy Cô Trường Đại học Trà Vinh đã tạo điều kiện thuận lợi cho em được thực hiện và hoàn thành bài nghiên cứu này, giúp cho em học hỏi được nhiều kinh nghiệm qua quá trình khảo sát thực tế. Đặc biệt, cám ơn cô Nguyễn Thị Búp đã quan tâm giúp đỡ, hướng dẫn tận tình trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu.

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến quý cô chú, anh chị tại Xã Hiệp Thạnh, Long Hữu, Long Toàn huyện Duyên Hải đã tận tình giúp đỡ em trong suốt quá trình thu thập thông tin để hoàn thành nghiên cứu này. Trà Vinh, ngày….tháng 4 năm 2016 Chủ nhiệm đề tài Phạm Bảo Quốc Trang 7 luan an PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Nền kinh tế nước ta hiện nay đang trên đà phát triển mạnh mẽ ở hầu hết các địa phương trên cả nước nhằm hướng đến mục tiêu xây dựng nước Việt Nam cơ bản trở thành một nước công nghiệp. Trong bối cảnh đó, vấn đề tiếp cận tín dụng chính thức tại các vùng nông thôn đang là mối quan tâm thường xuyên của Chính phủ lẫn các nhà nghiên cứu hiện nay.

(Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, năm 2013) Báo cáo tại Hội nghị Sơ kết 5 năm về “Tam nông” thì thu nhập bình quân của người dân nông thôn ước đạt khoảng gần 20 triệu đồng/năm. Cho thấy thu nhập của nông hộ ở nước ta còn rất thấp. Từ khi thực hiện công cuộc đổi mới kinh tế, chính phủ đã ban hành nhiều chính sách nhằm tăng cường khả năng tiếp cận tín dụng của nông hộ. Mới đây nhất là Nghị định số 55/2015/NĐ – CP ngày 9 tháng 6 năm 2015 của Thủ tướng Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, góp phần xây dựng nông thôn mới và nâng cao đời sống của nông dân, cư dân ở nông thôn.

Điều này cho thấy sự quan tâm đặc biệt của Nhà nước đối với khả năng tiếp cận nguồn tín dụng chính thức (TDCT) của nông hộ nói riêng và công cuộc phát triển nông nghiệp, nông thôn nói chung. Duyên Hải là một huyện vùng ven biển thuộc tỉnh Trà Vinh với lợi thế đường bờ biển trải dài và một hệ thống kênh rạch chằng chịt đổ ra biển thuận lợi để phát triển nuôi trồng thủy sản. Huyện đã xác định đây là thế mạnh nên tập trung mở rộng về quy mô, diện tích và đa dạng hóa con nuôi. Hiện nay đa số nông hộ nuôi tôm sú ở huyện Duyên Hải đã chuyển sang nuôi tôm thẻ chân trắng và đạt hiệu quả khá cao.

Qua khảo sát nhiều hộ nuôi tôm cho biết rằng nguyên nhân nông hộ “ào ạt” nuôi tôm thẻ chân trắng là do nuôi tôm sú dịch bệnh hoại tử gan tụy vẫn còn đe dọa, còn nuôi tôm thẻ chân trắng thì thời gian nuôi ngắn, ngưỡng chịu mặn rộng, lợi nhuận trước mắt cao hơn tôm sú nên đã tạo nên sức hút mới đối với nông hộ nuôi tôm (theo Cổng thông tin điện tử huyện Duyên Hải, năm 2015). Vốn là một vấn đề rất quan trọng để đầu tư phát triển một ngành nghề nào đó, nhất là đối với nuôi trồng thủy sản, vốn càng trở nên quan trọng hơn hết. Để nuôi thành công tôm thẻ chân trắng phải có vốn đầu tư và chi phí cao do qui trình nuôi chủ yếu là nuôi tôm thâm canh tập trung. Vì thế, việc tiếp cận vay vốn tín dụng chính thức là vấn đề đáng quan tâm của nông hộ, nhu cầu về vốn đòi hỏi ngày càng tăng, nhưng hầu hết các nông hộ đều đang thiếu vốn để trang trải cho nuôi trồng và sản xuất,… nếu dễ tiếp cận tín dụng chính thức thì các nông hộ sẽ ít có động cơ tham gia các hoạt động tín dụng khác vì các TCTD cung cấp các khoản vay có lãi suất phù hợp thúc đẩy sự phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn.

Trang 8 luan an Tình hình tiếp cận nguồn vốn tín dụng của hộ nông dân trong lĩnh vực thủy sản trong những năm gần đây: Điều kiện nuôi tôm có nhiều khó khăn, thách thức. Thời tiết diễn biến phức tạp, môi trường nước không ổn định, dịch bệnh thủy sản (tôm sú, cá tra) phát sinh, chưa được khống chế, giá vật tư đầu vào tăng, ngược lại giá sản phẩm đầu ra (tôm sú, cá tra,…) có xu hướng xuống thấp. Những năm qua tình hình nuôi tôm gặp nhiều bất lợi, sản xuất - kinh doanh đạt hiệu quả không cao, có một số hộ thua lỗ nặng, đa số các hộ nuôi thu hẹp sản xuất do nguồn vốn hạn hẹp. Chính thực trạng thiếu vốn đầu tư làm nhiều nông hộ không thể đi vào sản xuất.

Việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính thức của nông hộ nuôi tôm nói riêng và cả ngành nuôi trồng thủy sản nói chung đang gặp trở ngại lớn. Nhưng thực tế cho thấy tình hình tín dụng tại huyện Duyên Hải đã đạt được những tín hiệu đáng mừng: Tổng doanh số thu nợ các chương trình 42 tỷ 039 triệu đồng; tổng dư nợ các chương trình 144,1 tỷ đồng với 12. Trong đó, cho vay ủy thác qua các tổ chức Hội đoàn thể là 143 tỷ 878 triệu đồng, chiếm 99, 87 % trong tổng dư nợ. Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội huyện Duyên Hải bám sát chủ trương chính sách và định hướng phát triển kinh tế, an sinh xã hội của huyện, tập trung mọi nguồn lực để giải quyết các vấn đề nhằm làm tăng khả năng tiếp cận tín dụng cho nông hộ (theo Cổng thông tin huyện Duyên Hải, 2015).