Luận án TS: Thực trạng và định hướng sử dụng đất du lịch sinh thái cộng đồng ven biển Giao Thủy - Doãn Quang Hùng (2017)

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM DOÃN QUANG HÙNG NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG SỬ DỤNG ĐẤT GẮN VỚI DU LỊCH SINH THÁI CỘNG ĐỒNG VÙNG VEN BIỂN HUYỆN GIAO THUỶ, TỈNH NAM ĐỊNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM DOÃN QUANG HÙNG NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG SỬ DỤNG ĐẤT GẮN VỚI DU LỊCH SINH THÁI CỘNG ĐỒNG VÙNG VEN BIỂN HUYỆN GIAO THUỶ, TỈNH NAM ĐỊNH Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 62 85 01 03 Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Thanh Trà 2. Nguyễn Ích Tân NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Những số liệu, kết quả nghiên cứu nêu trong luận án này là trung thực, khách quan và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác.

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ trong quá trình thực hiện luận án này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận án đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận án Doãn Quang Hùng i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của nhiều tập thể, cá nhân. Nhân dịp này tôi xin gửi lời cảm ơn đến tập thể các thầy cô giáo Khoa Quản lý đất đai, Bộ môn Quản lý đất đai, Bộ môn Quy hoạch đất đai, Ban Quản lý đào tạo, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu hoàn thành luận án này. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.

Nguyễn Thanh Trà và PGS. Nguyễn Ích Tân đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận án. Tôi cũng xin gửi lòng biết ơn chân thành tới lãnh đạo và các cán bộ Huyện ủy, UBND, Hội đồng nhân dân, phòng Tài nguyên và Môi trường, cán bộ và nhân dân các xã thuộc huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình điều tra khảo sát thực địa, tổ chức các cuộc họp thu thập ý kiến và phỏng vấn trực tiếp người dân. Đồng thời, tôi xin cảm ơn các du khách đã tham gia phỏng vấn.

Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới các tập thể và cơ quan, ban, ngành, bạn bè, gia đình và người thân đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập tài liệu nghiên cứu. Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn tất cả sự đóng góp quý báu của các tập thể, cá nhân đã động viên khích lệ và giúp đỡ tôi hoàn thành luận án này. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận án Doãn Quang Hùng ii MỤC LỤC Trang Lời cam đoan i Lời cảm ơn ii Mục lục iii Danh mục các chữ viết tắt vi Danh mục các bảng vii Danh mục các biểu đồ ix Danh mục các hình x Trích yếu luận án xi Thesis abstract xiii Phần 1 Mở đầu 1 1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1 1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2 1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3 1.4 Những đóng góp mới của luận án 3 1.5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3 Phần 2 Tổng quan tài liệu nghiên cứu 4 2.1 Cơ sở lý luận về du lịch sinh thái cộng đồng 4 2.1 Khái quát chung về du lịch 4 2.2 Du lịch sinh thái cộng đồng 11 2.3 Quy hoạch du lịch sinh thái cộng đồng 17 2.4 Một số nhân tố tác động đến phát triển du lịch sinh thái cộng đồng 22 2.2 Cơ sở lý luận về sử dụng đất để phát triển du lịch sinh thái cộng đồng 27 2.1 Khái quát về sử dụng đất 27 2.2 Quy hoạch sử dụng đất phát triển du lịch sinh thái cộng đồng 28 2.3 Nhu cầu sử dụng đất cho phát triển du lịch sinh thái cộng đồng 31 2.3 Kinh nghiệm sử dụng đất để phát triển du lịch sinh thái cộng đồng 36 2.1 Sử dụng đất cho phát triển du lịch sinh thái cộng đồng ở một số nước trên thế giới 36 iii 2.2 Kinh nghiệm phát triển du lịch sinh thái cộng đồng tại một số nước trên thế giới 37 2.3 Một số công trình nghiên cứu phát triển du lịch sinh thái trên thế giới 44 2.4 Bài học kinh nghiệm về quản lý và khai thác du lịch sinh thái cộng đồng tại một số quốc gia 46 2.5 Sử dụng đất phát triển du lịch sinh thái cộng đồng ở Việt Nam 48 2.4 Định hướng nghiên cứu của đề tài 54 Phần 3 Nội dung và phương pháp nghiên cứu 56 3.1 Nội dung nghiên cứu 56 3.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tại huyện Giao Thủy 56 3.2 Thực trạng sử dụng đất phát triển du lịch sinh thái cộng đồng tại huyện Giao Thủy 56 3.3 Đánh giá tiềm năng sử dụng đất để phát triển du lịch sinh thái cộng đồng tại huyện Giao Thủy 56 3.4 Định hướng sử dụng đất để phát triển du lịch sinh thái cộng đồng tại huyện Giao Thủy 56 3.2 Phương pháp nghiên cứu 56 3.1 Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp 56 3.2 Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu sơ cấp 57 3.3 Phương pháp phân tích, xử lý số liệu 58 3.4 Xây dựng thang đo và các biến quan sát 58 3.5 Phương pháp đánh giá tiềm năng đất 59 3.6 Phương pháp minh họa bằng bản đồ 60 3.7 Phương pháp phân tích SWOT 60 Phần 4 Kết quả nghiên cứu và thảo luận 62 4.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Giao Thủy 62 4.1 Điều kiện tự nhiên huyện Giao Thủy 62 4.2 Điều kiện kinh tế, xã hội của huyện Giao Thủy 68 4.3 Tình hình quản lý sử dụng đất huyện Giao Thủy 73 4.2 Thực trạng sử dụng đất phát triển du lịch sinh thái cộng đồng huyện Giao Thủy 82 4.1 Hiện trạng sử dụng đất phục vụ du lịch huyện Giao Thủy 82 iv 4.2 Thực trạng du lịch sinh thái cộng đồng trên địa bàn huyện Giao Thủy 85 4.3 Đánh giá tiềm năng sử dụng đất để phát triển du lịch sinh thái cộng đồng tại huyện Giao Thủy 98 4.1 Tài nguyên phát triển du lịch sinh thái cộng đồng trên địa bàn huyện Giao Thủy 98 4.2 Tiềm năng sử dụng đất phát triển du lịch sinh thái cộng đồng trên địa bàn huyện Giao Thủy 111 4.3 Phân tích SWOT về tiềm năng sử dụng đất để phát triển du lịch sinh thái cộng đồng tại huyện Giao Thủy 115 4.4 Định hướng sử dụng đất để phát triển du lịch sinh thái cộng đồng tại huyện Giao Thủy 118 4.1 Căn cứ xây dựng định hướng sử dụng đất 118 4.2 Định hướng sử dụng đất phát triển du lịch sinh thái cộng đồng tại huyện Giao Thủy 122 4.3 Đề xuất một số giải pháp sử dụng đất để phát triển du lịch sinh thái cộng đồng 140 Phần 5 Kết luận và kiến nghị 148 5.2 Kiến nghị 150 Danh mục các công trình đã công bố 151 Tài liệu tham khảo 152 Phụ lục 162 v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CN - TTCN - XD Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, xây dựng CNH - HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ĐDSH Đa dạng sinh học DLST Du lịch sinh thái GDP Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product) HĐND Hội đồng nhân dân HST Hệ sinh thái IUCN Hiệp hội bảo tồn thiên nhiên quốc tế KBTTN Khu bảo tồn thiên nhiên KTXH Kinh tế - xã hội Trung tâm bảo tồn sinh vật biển và phát triển cộng đồng MCD (Centre for Marinelife Conservation and Community Development) NTTS Nuôi trồng thủy sản TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TKKKĐĐ Thống kê, kiểm kê đất đai TNMT Tài nguyên Môi trường UBND Ủy ban nhân dân UNUNWTO Tổ chức du lịch thế giới (World Tourism Organization) VQG Vườn quốc gia WWF Quỹ quốc tế bảo vệ thiên nhiên (World Wide Fund For Nature) XHCN Xã hội chủ nghĩa vi DANH MỤC CÁC BẢNG TT Tên bảng Trang 2. Các bước thực hiện quy hoạch du lịch sinh thái 19 2.

Đánh giá tính hấp dẫn của tài nguyên du lịch tự nhiên 23 3. Khung phân tích SWOT về sử dụng đất để phát triển du lịch sinh thái cộng đồng 61 4. Chỉ tiêu phát triển kinh tế huyện giai đoạn 2010 – 2015 68 4. Dân số và lao động huyện Giao Thủy giai đoạn 2010 - 2015 71 4.

Hiện trạng sử dụng đất huyện Giao Thủy năm 2015 79 4. Biến động sử dụng đất huyện Giao Thủy giai đoạn 2005 - 2015 80 4. Biến động sử dụng đất phục vụ du lịch huyện Giao Thủy giai đoạn 2000 - 2015 83 4. Hiện trạng sử dụng một số loại đất phục vụ du lịch huyện Giao Thủy năm 2015 84 4.

Số lượng khách du lịch huyện Giao Thủy giai đoạn 2010 – 2015 86 4. Thông tin về sử dụng dịch vụ của du khách tại huyện Giao Thủy 87 4. Lao động phục vụ du lịch huyện Giao Thủy giai đoạn 2010 - 2015 88 4. Thông tin về lao động phục vụ du lịch tại huyện Giao Thủy 89 4.

Doanh thu từ du lịch huyện Giao Thủy giai đoạn 2010 – 2015 90 4. Đánh giá của người dân về hoạt động du lịch sinh thái cộng đồng tại huyện Giao Thủy 91 4. Thông tin về du khách trả lời phỏng vấn tại huyện Giao Thủy 92 4. Đánh giá của du khách về tài nguyên du lịch huyện Giao Thủy 93 4.

Mức độ hài lòng của du khách về an ninh trật tự và đảm bảo an toàn tại huyện Giao Thủy 93 4. Các vấn đề về văn hóa xã hội trong du lịch sinh thái cộng đồng tại huyện Giao Thủy 94 4. Mức độ hài lòng của du khách về dịch vụ khách sạn, nhà nghỉ tại huyện Giao Thủy 95 vii 4. Mức độ hài lòng của du khách về dịch vụ nhà nghỉ trong dân tại huyện Giao Thủy 96 4.

Mức độ hài lòng của du khách về dịch vụ ăn uống tại huyện Giao Thủy 97 4. Một số loài động vật chính của Vườn Quốc gia Xuân Thủy, huyện Giao Thủy 102 4. Kết quả đánh giá tiềm năng du lịch Vườn Quốc gia Xuân Thủy, huyện Giao Thủy 102 4. Kết quả đánh giá tài nguyên khu du lịch Quất Lâm, Giao Phong huyện Giao Thủy 104 4.

Kết quả đánh giá các di tích lịch sử văn hóa phục vụ du lịch huyện Giao Thủy 106 4. Kết quả đánh giá các lễ hội văn hóa phục vụ du lịch huyện Giao Thủy 108 4. Kết quả đánh giá làng nghề phục vụ du lịch huyện Giao Thủy 108 4. Kết quả đánh giá cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch huyện Giao Thủy 110 4.