Luận án đánh giá chương trình đào tạo cử nhân ngành giáo dục thể chất - Trường Đại học Sư phạm TP.HCM đáp ứng nhu cầu xã hội

1 PHẦN MỞ ĐẦU Giáo dục và đào tạo được xác định đóng vai trò đặc biệt quan trọng, là nhân tố chìa khóa, là động lực thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Với vai trò to lớn đó, chất lượng giáo dục trở nên có tầm quan trọng hơn hết, hoạt động GD&ĐT có chất lượng cao mới góp phần xây dựng nên nguồn nhân lực chất lượng, tạo tiền đề cho sự phát triển về mọi mặt. Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013, Hội nghị lần thứ VIII Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT đáp ứng yêu cầu Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa, trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế đã đưa ra qua điểm chỉ đạo: “GD&ĐT là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội”.

Đối với GDĐH, tập trung đào tạo nhân lực trình độ cao, bồi dưỡng nhân tài, phát triển phẩm chất và năng lực tự học, tự làm giàu tri thức, sáng tạo của người học. Hội nghị đa đưa ra các nhiệm vụ và giải pháp trong đó nhấn mạnh: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học; Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm trung thực, khách quan”. Trong GD&ĐT đại học, đánh giá được hiểu là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả đào tạo, dựa vào sự phân tích những thông tin thu được đối chiếu với mục tiêu, tiêu chuẩn đề ra, nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh, nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo. Qua cách hiểu đó, có thể nhận thấy đánh giá trong giáo dục – đào tạo ở trường đại học không chỉ đơn thuần là ghi nhận thực trạng mà còn đề xuất những quyết định làm thay đổi quá trình đào tạo theo chiều hướng mong muốn của xã hội.

Đánh giá là một bộ phận không thể tách rời quá trình đào tạo và là công cụ hành nghề quan trọng của nhà quản lý, GV các trường đại học. Vì vậy, đánh giá được coi là khâu đột phá trong đổi mới căn bản toàn diện giáo dục ở các trường đại học hiện nay. Đánh giá CTĐT có vai trò vô cùng quan trọng, nó giúp cơ sở đào tạo nhìn lại sản phẩm đào tạo và mức độ đáp ứng yêu cầu của sản phẩm đào tạo so với thị trường lao động đồng thời không ngừng cải tiến phát triển chương trình và đổi mới 2 quá trình đào tạo đại học nhằm nâng cao chất lượng và đảm bảo chất lượng đào tạo. Đánh giá chương trình giúp cơ sở giáo dục khẳng định về chất lượng đào tạo của Nhà trường trước người học, trước xã hội và như một cam kết về đảm bảo chất lượng đào tạo của Nhà trường.

Đánh giá CTĐT được tiến hành thông qua kết quả thực hiện chương trình và hệ thống các điều kiện đảm bảo chất lượng thực hiện chương trình. Để đánh giá giá CTĐT điều cơ bản, quan trọng phải có bộ tiêu chí để đo các điều đảm bảo chất lượng của chương trình. Bên cạnh đó, với phương châm đào tạo gắn liền với nhu cầu xã hội, chất lượng đào tạo đại học là vấn đề cốt yếu, có ý nghĩa quyết định đối với việc tuyển sinh nói riêng và hoạt động đào tạo nói chung của các trường đại học. Chỉ khi nào nhà trường đào tạo tốt, SV ra trường dễ dàng tìm việc làm phù hợp với chuyên môn được đào tạo, có thu nhập ổn định, có điều kiện phát triển cá nhân dựa trên năng lực đã được đào tạo thì trường mới thu hút được người học, đây được coi là yếu tố có vai trò quyết định đối với việc lựa chọn trường của người học.

Để đáp ứng mục tiêu trên Trường ĐHSP TP.HCM đã đề ra mục tiêu chiến lược: “đổi mới cơ bản, toàn diện GDĐH theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế” [69]. Với mục tiêu xây dựng Trường ĐHSP TP.HCM trở thành trung tâm đào tạo đại học chuẩn mực, chất lượng cao, giữ vai trò nòng cốt và đầu tàu trong quan hệ với các trường sư phạm và cơ sở đào tạo giáo viên ở phía Nam, trở thành cơ sở, đầu mối về chuyên môn nghiệp vụ của các sở GD&ĐT, các trường sư phạm và trường phổ thông, Nhà trường đã đề ra Kế hoạch phát triển tổng thể Trường ĐHSP TP.HCM từ năm 2017 đến năm 2026 số 421/KH-ĐHSP, ngày 28 tháng 12 năm 2017 của Hiệu trường Trường ĐHSP TP.HCM, trong đó nhấn mạnh “Đảm bảo các CTĐT đáp ứng được sứ mạng, mục tiêu của Nhà trường, được lấy ý kiến phản hồi của các bên liên quan, đặc biệt là các đơn vị sử dụng người tốt nghiệp và đáp ứng được nhu cầu xã hội; Rà soát cập nhật CTĐT giáo viên để đáp ứng các yêu cầu của chương trình GDPT mới; Tăng cường thực hành, thực tập trong các CTĐT nhằm gia tăng cơ hội trải nghiệm và phát triển nghề nghiệp của SV. Đồng thời, cân đối hợp lý giữa lý thuyết và thực hành trong các CTĐT, gắn kết với CĐR”. Bên cạnh đó, với phương châm đào tạo gắn liền với nhu cầu xã hội, chất lượng đào tạo đại học là vấn đề cốt yếu, có ý nghĩa quyết định đối với việc tuyển sinh nói riêng và hoạt động đào tạo nói chung của các trường đại học.

Chỉ khi 3 nào nhà trường đào tạo tốt, SV ra trường dễ dàng tìm việc làm phù hợp với chuyên môn được đào tạo, có thu nhập ổn định, có điều kiện phát triển cá nhân dựa trên năng lực đã được đào tạo thì trường mới thu hút được người học, đây được coi là yếu tố có vai trò quyết định đối với việc lựa chọn trường của người học. Để thực hiện mục tiêu và chương trình chiến lược của Nhà trường thì việc đánh giá CTĐT cử nhân ngành GDTC được đặc biệt coi trọng. Việc đánh giá CTĐT để tìm ra điểm mạnh và điểm tồn nhằm cải tiến CTĐT là cơ hội đón đầu được nhu cầu đào tạo của ngành GDTC, góp phần quyết định việc thực hiện thành công sứ mạng đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu của đất nước trong thời kỳ hội nhập và phát triển kinh tế xã hội. Chính vì vậy, việc đánh giá CTĐT cử nhân ngành GDTC Trường ĐHSP TP.HCM nhằm cải tiến CTĐT để nâng cao chất lượng CTĐT là yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay.

Việc đánh giá, xây dựng và đổi mới phương pháp, nội dung giảng dạy trong các lĩnh vực khác nhau của thực tiễn công tác TDTT đã có một số công trình nghiên cứu, như tác giả Trần Vũ Phương năm 2015 với luận án Tiến sĩ Khoa học giáo dục, Trường Đại học TDTT Bắc Ninh: “Ứng dụng đổi mới đào tạo chuyên ngành GDTC trình độ Cao đẳng ở Trường Cao đẳng Tuyên Quang”, Nguyễn Văn Hòa năm 2016 với luận án Tiến sĩ Khoa học giáo dục, Trường ĐH TDTT Bắc Ninh: “Đánh giá CTĐT ngành Huấn luyện TDTT Trường ĐH TDTT Bắc Ninh”, Nguyễn Văn Hòa năm 2017 với luận án Tiến sĩ Khoa học giáo dục, Trường Đại học TDTT TP.HCM: “Cải tiến chương trình giảng dạy các môn thể thao tự chọn cho SV không chuyên Trường Đại học Cần Thơ”, Nguyễn Thanh Hùng năm 2017 với luận án Tiến sĩ Khoa học giáo dục, Trường Đại học TDTT TP.HCM: “Xây dựng chương trình GDTC học phần tự chọn, ngoại khóa cho SV Đại học Quy Nhơn”, Trần Ngọc Cương năm 2018 với luận án Tiến sĩ Khoa học giáo dục, Trường Đại học TDTT TP.HCM :“Nghiên cứu xây dựng chương trình các môn thể thao tự chọn theo mô hình câu lạc bộ trong đào tạo tín chỉ của SV Trường Đại học Sài Gòn”, Nguyễn Thị Thư năm 2018 với luận án Tiến sĩ Khoa học GD, Viện Khoa học TDTT: “Cải tiến chương trình GDTC cho SV Đại học Quốc gia Hà Nội” .Các đề tài trên đã đánh giá được một phần thực trạng công tác đào tạo, đồng thời đề xuất các giải pháp, cải tiến đổi mới góp phần nâng cao hiệu quả của công tác đào tạo trong thời gian qua. Tuy nhiên việc đánh giá CTĐT cử nhân ngành GDTC Trường ĐHSP TP.HCM thì vẫn chưa có tác giả nào đề cập tới. 4 Xuất phát từ các lý do trên, với mong muốn đóng góp một phần vào sự phát triển của Nhà trường, nâng cao chất lượng đào tạo cử nhân ngành GDTC Trường ĐHSP TP.HCM, để đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực, tạo cơ hội đón đầu được nhu cầu đào tạo của ngành GDTC, chúng tôi lựa chọn đề tài: “Đánh giá chương trình đào tạo cử nhân ngành Giáo dục thể chất Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đáp ứng nhu cầu xã hội”. Mục đích nghiên cứu: Từ kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn, luận án tiến hành đánh giá thực trạng CTĐT, nhằm tìm ra điểm mạnh, điểm tồn tại của CTĐT hiện hành; đánh giá mức độ đáp ứng nhu cầu xã hội của cử nhân ngành GDTC.

Trên cơ sở đó, đề tài luận án tiến hành đề xuất CTĐT cử nhân ngành GDTC Trường ĐHSP TP.HCM mới đáp ứng nhu cầu xã hội. Mục tiêu nghiên cứu: Để đạt được mục đích nghiên cứu nêu trên, luận án giải quyết các mục tiêu sau: Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng CTĐT cử nhân ngành GDTC Trường ĐHSP TP. Mục tiêu 2: Đánh giá mức độ đáp ứng nhu cầu xã hội của cử nhân ngành GDTC Trường ĐHSP TP. Mục tiêu 3: Đề xuất CTĐT cử nhân ngành GDTC Trường ĐHSP TP.

Giả thuyết khoa học của luận án Nếu đánh giá đúng, khách quan CTĐT cử nhân ngành GDTC Trường ĐHSP trong giai đoạn vừa qua từ việc lựa chọn được bộ tiêu chuẩn đánh giá CTĐT cử nhân ngành GDTC Trường ĐHSP TP.HCM phù hợp với điều kiện thực tiễn của Nhà trường; đồng thời thu nhận được ý kiến đánh giá của cựu SV, của người sử dụng lao động đối với sản phẩm đào tạo.sẽ sẽ tìm ra được điểm mạnh, điểm tồn tại, mức độ đáp ứng nhu cầu xã hội, là cơ sở thực tiễn…rất quan trọng đề xuất được CTĐT cử nhân ngành GDTC mới đáp ứng nhu cầu xã hội nhằm không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo của Nhà trường trong giai đoạn hiện nay. 5 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Quan điểm của Đảng, Nhà nước về Giáo dục và đạo tạo, Giáo dục thể chất 1.