Luận án: Chính sách hợp tác quốc tế của Hoa Kỳ trong phòng chống ma túy (1993-2013) - Hoàng Anh Tuyên

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NGOẠI GIAO HỌC VIỆN NGOẠI GIAO ---------------------- HOÀNG ANH TUYÊN CHÍNH SÁCH HỢP TÁC QUỐC TẾ CỦA HOA KỲ TRONG LĨNH VỰC PHÒNG, CHỐNG MA TÚY (1993-2013) LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH QUAN HỆ QUỐC TẾ MÃ SỐ: 62 31 02 06 Hà Nội - 2017 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NGOẠI GIAO HỌC VIỆN NGOẠI GIAO ---------------------- HOÀNG ANH TUYÊN CHÍNH SÁCH HỢP TÁC QUỐC TẾ CỦA HOA KỲ TRONG LĨNH VỰC PHÒNG, CHỐNG MA TÚY (1993-2013) LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH QUAN HỆ QUỐC TẾ MÃ SỐ: 62 31 02 06 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. Nguyễn Thị Thanh Thủy 2. Doãn Mai Linh Hà Nội - 2017 LỜI CAM ĐOAN Đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, tài liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào.

Những nội dung trong luận án có sử dụng tài liệu tham khảo đều được trích dẫn nguồn một cách đầy đủ và chính xác! TÁC GIẢ LUẬN ÁN Hoàng Anh Tuyên LỜI CẢM ƠN Hoàn thành Luận án này, tác giả xin được trân trọng cảm ơn Ban Giám đốc, Phòng Đào tạo sau đại học; các thầy, cô của Học viện Ngoại giao đã tạo mọi điều kiện cho tôi trong quá trình thực hiện Luận án. Tác giả đặc biệt cảm ơn PGS. Nguyễn Thị Thanh Thủy và TS. Doãn Mai Linh đã tận tình hướng dẫn, định hướng nghiên cứu và động viên nghiên cứu sinh trong quá trình thực hiện Luận án.

Thiếu đi yếu tố này, Luận án không thể được hoàn thành. Tôi cũng trân trọng cảm ơn Văn phòng Thường trực Phòng, chống tội phạm và ma túy, Bộ Công an đã tạo điều kiện để tôi được làm nghiên cứu sinh và cho phép sử dụng các số liệu của đơn vị cho việc nghiên cứu Luận án. Tôi xin được cảm ơn gia đình, các đồng nghiệp, bạn bè đã động viên, cổ vũ, đồng hành cùng tôi vượt qua khó khăn, hoàn thành chương trình nghiên cứu. Trong khi thành công của Luận án là kết quả giúp sức của rất nhiều người, tác giả nhận hoàn toàn trách nhiệm về mọi thiếu sót, khiếm khuyết của Luận án.

Tác giả Hoàng Anh Tuyên DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU Biểu đồ 1: Sản lượng thuốc phiện bất hợp pháp toàn cầu 1980-2007 Biểu đồ 2: Sản lượng cocaine toàn cầu (bất hợp pháp và hợp pháp) 1903-2007 Biểu đồ 3: Sản lượng thuốc phiện tại Afghanistan, 1981-2009 Biểu đồ 4: Ước tính sản lượng cocaine tại Bolivia, Colombia và Peru 2001-2012 Biểu đồ 5: Ước tính diện tích trồng cây coca bị triệt phá bằng phun thuốc tại Colombia 1996-2013. Biểu đồ 6: Chi phí của Hoa Kỳ cho ma túy bất hợp pháp (1988-2006) Biểu đồ 7: Tổng số vụ bắt giữ hình sự và ma túy 1989-2011. Biểu đồ 8a: Phân tích số người từ 12 tuổi trở liên sử dụng ma túy tại Hoa Kỳ 1979-1911 Biểu đồ 8b: Phân tích số người từ 12 - 17 tuổi sử dụng ma túy tại Hoa Kỳ 1979-1911 Bảng 9a: Thống kê ngân sách kiểm soát ma túy theo từng lĩnh vực 1992-2003 Bảng 9b: Thống kê ngân sách kiểm soát ma túy theo từng lĩnh vực 2004-2013 Bảng 10: Bản đồ luồng vận chuyển cocaine vào Hoa Kỳ DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết Tiếng Anh Tiếng Việt tắt ABD Air Bridge Denial Chương trình kiểm soát cầu hàng không ATS Amphetamine Type Stimulant Các chất ma túy kích thích dạng amphetamine AUC United Self-Defence Forces of Lực lượng tự vệ thống nhất Colombia (Autodefensas Unidas Colombia de Colombia) CARSI Central America Security Sáng kiến an ninh khu vực Initiative Trung Mỹ CBSI Caribe Bay Security Initiative Sáng kiến An ninh Vịnh Caribe CIA Central Intelligence Agency Cơ quan tình báo Hoa Kỳ CND Commission on Narcotic Drugs Ủy ban kiểm soát ma túy DEA Drug Enforcement Agency Cơ quan bài trừ ma túy (Hoa Kỳ) DHS Department of Homeland Bộ An ninh nội địa Security DTO Drug Trafficking Organizations Tổ chức tội phạm ma túy ELN The National Liberation Quân đội giải phóng dân tộc Army (Ejército de Liberación (Colombia) Nacional) FARC Revolutionary Armed Forces of Lực lượng vũ trang cách Colombia (Fuerzas Armadas mạng Colombia Revolucionarias de Colombia) FBI Federal Bureau of Investigation Cơ quan điều tra Liên bang JIATF-W Joint Inter-Agency Task Force – Lực lượng đặc nhiệm liên West ngành miền Tây GAO Government Accountability Cơ quan giám sát trách Office nhiệm chính phủ IDEC International Drug Enforcement Hội nghị thực thi pháp luật Conference ma túy quốc tế INCB International Narcotic Control Ủy ban kiểm soát ma túy Board quốc tế INL Bueau of Inernational Narcotic Vụ các vấn đề thực thi pháp and Law Enforcement, luật và ma túy quốc tế (Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ) ILEA International Law Enforcement Học viện thực thi pháp luật Academy quốc tế NGO Non-Governmental Tổ chức phi chính phủ Organization OAS Organization of America States Tổ chức các nước châu Mỹ ONDCP Office of National Drug Văn phòng chính sách ma Control Policy túy quốc gia Hoa Kỳ UNGASS United Nation General Phiên họp đặc biệt của Đại Assembly Special Session hội đồng Liên hợp quốc UNDCP United Nations Drug Control Chương trình kiểm soát ma Proggramme túy Liên hợp quốc UNODC United Nations Office on Drug Cơ quan ma túy và tội phạm and Crime Liên hợp quốc USAID United States Agency for Cơ quan phát triển quốc tế International Development Hoa Kỳ USD US dollar Đô la Mỹ MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA CHÍNH SÁCH HỢP TÁC QUỐC TẾ CỦA HOA KỲ TRONG LĨNH VỰC PHÒNG, CHỐNG MA TÚY (1993-2013).

Một số khái niệm cơ bản về ma túy và phòng, chống ma túy. Lý luận chung về hợp tác quốc tế và chính sách hợp tác quốc tế trong lĩnh vực phòng, chống ma túy. Lý luận chung về hợp tác quốc tế. Chính sách hợp tác quốc tế về phòng, chống ma túy.

Cơ sở thực tiễn. Tình hình ma túy quốc tế và ở Hoa Kỳ. Tình hình ma túy quốc tế. Tình hình ma túy ở Hoa Kỳ.

Quan điểm của Hoa Kỳ về ma túy và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực phòng, chống ma túy. Về vị trí, vai trò và lợi ích của hợp tác quốc tế phòng, chống ma túy. Vị trí của chính sách hợp tác quốc tế trong lĩnh vực phòng, chống ma túy của Hoa Kỳ. Chính sách hợp tác quốc tế trong lĩnh vực phòng, chống ma túy của Hoa Kỳ trước năm 1993.

47 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1. 53 CHƯƠNG 2 NỘI DUNG VÀ THỰC TIỄN TRIỂN KHAI CHÍNH SÁCH HỢP TÁC QUỐC TẾ VỀ PHÒNG, CHỐNG MA TÚY CỦA HOA KỲ 1993-2013. Nội dung chính sách. Mục tiêu và nhiệm vụ.

Giải pháp và công cụ thực hiện. Các công cụ chủ yếu. Thực tiễn triển khai chính sách. Thực tiễn triển khai chính sách hợp tác đa phương.

Hợp tác với Liên Hợp Quốc. Chương trình tập huấn quốc tế. Các chương trình hợp tác khu vực. Thực tiễn triển khai hợp tác song phương.

Hợp tác với các nước là nguồn sản xuất ma túy. Hợp tác với các nước thuộc địa bàn trung chuyển ma túy. Hợp tác với một số đối tác hợp tác trọng điểm. 95 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2.

112 CHƯƠNG 3 ĐÁNH GIÁ CHÍNH SÁCH HỢP TÁC QUỐC TẾ CỦA HOA KỲ TRONG LĨNH VỰC PHÒNG, CHỐNG MA TÚY VÀ HỢP TÁC VỚI VIỆT NAM. Những điểm mạnh và hạn chế của chính sách. Những điểm mạnh của chính sách. Hạn chế và nguyên nhân.

Tác động của việc thực hiện chính sách. Những tác động tích cực. Những tác động tiêu cực. Việt Nam trong chính sách hợp tác quốc tế về phòng, chống ma túy của Hoa Kỳ.

Tình hình ma túy ở Việt Nam. Hợp tác phòng, chống ma túy của Hoa Kỳ với Việt Nam. Khuyến nghị cho Việt Nam. 142 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3.

147 CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ. Lý do chọn đề tài Ma túy đang là vấn đề được cộng đồng quốc tế quan tâm. Kể từ Hội nghị quốc tế đầu tiên về kiểm soát thuốc phiện được tổ chức tại Thượng Hải, Trung Quốc năm 1909 với 13 quốc gia tham dự, cộng đồng quốc tế đã có hơn 100 năm nỗ lực phòng, chống ma túy. Tuy nhiên, cho đến nay, tệ nạn ma túy vẫn chưa được giải quyết, thậm chí còn có mặt phức tạp hơn.

Các tổ chức tội phạm về ma túy đã liên kết dần hình thành các tập đoàn lớn, có khả năng chi phối rộng, sử dụng bạo lực, xâm nhập hệ thống chính trị, đầu tư vào các hoạt động kinh tế hợp pháp. Về mặt chính trị, các tổ chức tội phạm ma túy có xu hướng cấu kết và sáp nhập với các tổ chức tội phạm hình sự, các tổ chức khủng bố và tổ chức vũ trang chống chính phủ.Tệ nạn ma túy tác động tiêu cực đến an ninh, trật tự an toàn xã hội, sức khỏe con người và nền kinh tế của mọi quốc gia trên thế giới. Từ sau Chiến tranh Lạnh, dưới sự tác động của tiến trình toàn cầu hóa, ma túy đã nhanh chóng trở thành một vấn đề toàn cầu mang tính cấp bách và là mối de dọa an ninh phi truyền thống. Sự phát triển của khoa học công nghệ đã bị các tổ chức tội phạm lợi dụng vào việc sản xuất ra các loại ma túy tổng hợp mới.

Internet, xa lộ thông tin toàn cầu, bị sử dụng vào việc quảng bá, mua bán các loại ma túy. Quá trình đơn giản hóa thủ tục trong giao lưu hàng hóa và con người giữa các nước bị lợi dụng vào việc mua bán, vận chuyển ma túy xuyên quốc gia. Các tổ chức tội phạm ma túy không còn dừng lại ở quy mô khu vực mà còn liên khu vực, thậm chí liên châu lục. Hoa Kỳ, quốc gia có thị trường tiêu thụ ma túy lớn nhất toàn cầu, chịu tác động trực tiếp của tệ nạn ma túy.

Dưới góc độ vấn đề toàn cầu, Hoa Kỳ đối mặt với diễn biến phức tạp và biến động nhanh chóng của hoạt động sản 2 xuất, mua bán, vận chuyển ma túy quốc tế. Dưới góc độ an ninh phi truyền thống, Hoa Kỳ phải đối phó, ngăn chặn những tác hại do tệ nạn ma túy có thể gây ra đối với an ninh quốc gia, trật tự xã hội, an ninh con người và nền kinh tế Hoa Kỳ. Dưới những tác động trên, việc Hoa Kỳ thực hiện chính sách hợp tác với các nước trong lĩnh vực phòng, chống ma túy là giải pháp tất yếu. Với vị trí là siêu cường, chính sách hợp tác quốc tế về phòng, chống ma túy của Hoa Kỳ có ảnh hưởng trực tiếp đối với nỗ lực kiểm soát ma túy quốc tế nói chung và từng quốc gia nói riêng.

Đối với Việt Nam, công tác phòng, chống ma túy luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm chỉ đạo.