Luận án tiến sĩ nghiên cứu xây dựng hệ thống đảm bảo chất lượng ở các trường cao

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC TRẦN LINH QUÂN NGHIÊN CƢ́U XÂY DỰNG HỆ THỐNG ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG Ở CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Hà Nội - 2013 i ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC TRẦN LINH QUÂN NGHIÊN CƢ́U XÂY DỰNG HỆ THỐNG ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG Ở CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC MÃ SỐ: 62 14 05 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Đặng Xuân Hải Hà Nội - 2013 ii LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực, chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào của các tác giả khác. Tác giả luận án Trần Linh Quân i LỜI CẢM ƠN Để có được kết quả nghiên cứu này, trước hết, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và lời biết ơn sâu sắc tới GS.

Vũ Ngọc Hải và PGS. Đặng Xuân Hải, người Thày, người hướng dẫn khoa học đã thường xuyên chỉ bảo, tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình công tác, học tập và thực hiện luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu cùng toàn thể cán bộ, giảng viên, viên chức Trường Đại học Giáo dục đã luôn động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi nhất để tôi hoàn thành chương trình đào tạo tiến sĩ và hoàn thành luận án. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới các thày, cô, đồng nghiệp, các bạn bè đã cộng tác và giúp đỡ về mọi mặt để tôi thực hiện quá trình nghiên cứu của luận án.

Cảm ơn sự động viên, khích lệ và hỗ trợ của gia đình, người thân. Đặc biệt là Bố tôi, người đã gieo trồng khát vọng vươn tới tri thức; và Mẹ tôi, người đã tần tảo sớm hôm, chăm sóc, nghiêm khắc với tôi trong suốt quá trình học tập, công tác và nghiên cứu khoa học. Tôi mong muốn sẽ học hỏi nhiều hơn nữa và hy vọng sẽ tiếp tục nhận được sự quan tâm, sự hợp tác giúp đỡ, ủng hộ của các đồng chí lãnh đạo ngành,lãnh đạo tỉnh; các thầy cô giáo, đồng nghiệp để luận án được triển khai thực hiện và ứng dụng hiệu quả trong thực tế quản lý trên địa bàn tỉnh và cả nước về lĩnh vực nghiên cứu này. Hà Nội, ngày 29 tháng 12 năm 2013 Tác giả luận án Trần Linh Quân ii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết Đọc là BGH Ban giám hiệu Bộ GD&ĐT Bộ Giáo dục và Đào tạo CBQL Cán bộ quản lí CĐ Cao đẳng CĐSP Cao đẳng sư phạm CL Chất lượng CNTT Công nghệ thông tin CSVC Cơ sở vật chất DH Dạy học ĐBCL Đảm bảo chất lượng ĐBCL ĐT Đảm bảo chất lượng đào tạo ĐG Đánh giá ĐH Đại học ĐT Đào tạo GD Giáo dục GDĐH Giáo dục đại học GV Giáo viên HS Học sinh HT ĐBCL Hệ thống đảm bảo chất lượng KQ Kết quả KT Kiểm tra MT Mục tiêu ND Nội dung NN Ngoại ngữ NT Nhà trường PP Phương pháp QL Quản lí QLCL Quản lí chất lượng Sở GD&ĐT Sở Giáo dục và Đào tạo SV Sinh viên THCS Trung học cơ sở VH Văn hóa XH Xã hội iii MỤC LỤC Trang Lời cam đoan .ii Danh mục từ viết tắt .iii Mục lục .iv Danh mục các bảng .vii Danh mục các biểu đồ .viii Danh mục các hình.ix MỞ ĐẦU .1 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN XÂY DỰNG HỆ THỐNG ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG CHO TRƢỜNG CAO ĐẲNG.

Tổng quan nghiên cứu. Một số vấ n đề lí luâ ̣n. Trường cao đẳ ng trong hệ thống giáo dục quốc dân. Quan niệm về chất lượng và đánh giá chất lượng đào tạo.

Quản lý trường cao đẳ ng. Quản lí chất lượng và các cấp độ quản lí chất lượng. Hê ̣ thố ng đảm bảo chất lượng. Vai trò của yế u tố quản lí trong hê ̣ thố ng đảm bảo chấ t lươ ̣ng đố i với mô ̣t cơ sở giáo dục đại học.

Xác lập các chuẩn mực và các chỉ số đối với các yếu tố liên quan đến chất lượng của một cơ sở giáo dục đại học nói chung và trường cao đẳ ng nói riêng. Tổ chức, hướng dẫn, hỗ trợ các bộ phận hành động để đạt chuẩn. Kiể m tra, đánh gia,́ chỉ đạo khi triển khai hệ thống đảm bảo chất lượng. Khả năng áp dụng hệ thống đảm bảo chất lượng cho một trường cao.

Vài nét về hệ thống đảm bảo chất lượng cho một trường cao đẳng. Mô ̣t số điể m cầ n lưu ý khi triể n khai nội dung của hệ thống đảm bảo chất lượng ở trường cao đẳng. Kinh nghiệm đảm bảo chất lượng giáo dục ở một số nước. Kinh nghiệm của Nhật Bản.

Kinh nghiệm của Trung Quốc. Kinh nghiệm của Thái Lan .62 Tiểu kết chương 1 .66 Chương 2: THỰC TRẠNG TRIỂN KHAI QUẢN LÍ CHẤT LƯỢNG VÀ ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG TRONG CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG. Đặc điểm phát triển trường cao đẳng sư phạm ở Việt Nam. Sơ lược lịch sử phát triển.

Sứ mạng, chức năng, nhiệm vụ. Cơ cấu tổ chức. Cơ chế và thể chế quản lý. Thực trạng về chất lượng đào tạo.

Đánh giá qua kết quả học tập và rèn luyện của học sinh-sinh viên. Đánh giá qua khảo sát ý kiến của cán bộ quản lí và giảng viên cao đẳng 72 2. Đánh giá qua khảo sát ý kiến của người sử dụng sinh viên tốt nghiệp từ trường cao đẳng. Thực trạng công tác đảm bảo chất lượng ở các trường cao đẳng.

Nhận thức của cán bộ, giảng viên trường cao đẳng về đảm bảo chất lượng. Đảm bảo chất lượng đầu vào. Đảm bảo chất lượng quá trình. Đảm bảo chất lượng đầu ra của quá triǹ h đào tạo.

Thực trạng thực hiện các điều kiện đảm bảo chất lượng. Thực trạng hệ thống đảm bảo chất lượng .97 Tiểu kết chương 2. 100 Chƣơng 3: ĐỀ XUẤT HỆ THỐNG ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG Ở CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG. Định hướng đảm bảo chất lượng ở các trường cao đẳng.

Xây dựng hê ̣ thố ng đảm bảo chất lượng ở trường cao đẳng. Nguyên tắc xây dựng tiêu chí đánh giá. Bộ tiêu chí đánh giá các hoạt động trong hê ̣ thố ng đảm bảo chấ t lươ ̣ng ở trường cao đẳ ng. Nguyên tắc xây dựng quy trình.

Quy trình, thủ tục trong hệ thống đảm bảo chất lượng. Khảo nghiệm bộ tiêu chí và các quy trình , thủ tục trong hê ̣ thố ng đảm bảo chất lượng ở trường cao đẳ ng. Tổ chức khảo nghiệm bộ tiêu chí. Tổ chức khảo nghiệm các quy trình, thủ tục.

Giải pháp thực hiện hê ̣ thố ng đảm bảo chất lượng ở trường cao đẳ ng. Các nguyên tắc lựa chọn giải pháp. Thăm dò tính cần thiết và khả thi của các giải pháp. Thử nghiệm một số quy trình ở trường Cao đẳng Ngô Gia Tự Bắc Giang.

Mục đích, ý nghĩa của việc thử nghiệm. Quy trình và đối tượng thử nghiệm. Đánh giá kết quả thử nghiệm. 166 Tiể u kế t chương 3.

169 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 170 CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ ĐƢỢC CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 173 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 174 DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC.

185 vi DANH MỤC CÁC BẢNG Nội dung Trang Bảng 2. Nhâ ̣n thức của cán bộ , giảng viên trường cao đẳng về khái niệm đảm bảo chất lượng. Ý kiến đánh giá của cán bộ, giảng viên về tầm quan trọng của các “sức ép” buộc mỗi trường cao đẳng phải quan tâm đến vấn đề ĐBCL. Ý kiến của CBQL các trường cao đẳng về việc xây dựng mục tiêu đào tạo của các trường.

Ý kiến của CBQL các trường cao đẳng về chương trình đào tạo của các trường. Ý kiến của CBQL các trường cao đẳng về người học của các trường. Ý kiến của CBQL các trường cao đẳng về đội ngũ giảng viên của các trường. Ý kiến của CBQL các trường cao đẳng về CSVC của các trường.

Ý kiến của CBQL các trường cao đẳng về tài chính của các trường. Ý kiến của CBQL các trường cao đẳng việc thực hiện các nội dung về phương pháp giảng dạy. Ý kiến của CBQL các trường cao đẳng việc thực hiện các nội dung về phương pháp học tập của SV các trường. Ý kiến của CBQL các trường cao đẳng việc thực hiện các nội dung về công tác quản lí nhà trường.

Ý kiến của CBQL các trường cao đẳng việc thực hiện các nội dung về công tác nghiên cứu khoa học của các trường. Ý kiến của CBQL các trường cao đẳng việc thực hiện các nội dung về hệ thống thông tin của các trường. Ý kiến của CBQL các trường cao đẳng việc thực hiện các nội dung của quy trình đảm bảo chất lượng. Ý kiến của CBQL các trường cao đẳng về việc thực hiện đánh giá các nội dung phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của SV.

Ý kiến của CBQL các trường cao đẳng về việc thực hiện đánh giá các nội dung kiến thức của SV. Ý kiến của CBQL các trường cao đẳng về việc thực hiện đánh giá các nội dung kỹ năng của SV. Ý kiến đánh giá của CBQL các trường cao đẳng việc thực hiện các nội dung của văn hóa chất lượng trong nhà trường. Kết quả hỏi ý kiến của giảng viên và cán bộ quản lý trường CĐ khảo nghiệm các quy trình, thủ tục.

Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của nội dung các giải pháp. 164 vii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Nội dung Trang Biểu đồ 2. Kết quả học tập của sinh viên cao đẳng trong 5 năm học. Kết quả rèn luyện của sinh viên cao đẳng trong 5 năm học.

Ý kiến đánh giá của cán bộ, giảng viên trường cao đẳng về mức độ quan tâm đến chính sách chất lượng. Ý kiến đánh giá của cán bộ, giảng viên trường cao đẳng về thực hiện chuẩ n mực và quy trình ĐBCL. Ý kiến đánh giá của cán bộ, giảng viên trường cao đẳng về mức độ quan tâm đến giám sát thực hiện quy trình ĐBCL. Ý kiến đánh giá của cán bộ, giảng viên trường cao đẳng về mức độ thực hiện các nội dung ĐBCL trong các hoa ̣t đô ̣ng của nhà trường.

Ý kiến đánh giá của CBQL các trường cao đẳng về việc thực hiện các nội dung của chính sách đảm bảo chất lượng trong nhà trường.