Triết lý giáo dục islam giáo và ảnh hưởng đến giáo dục malaysia

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HA NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ___________________ VŨ THỊ THANH TRIẾT LÝ GIÁO DỤC ISLAM GIÁO VÀ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁO DỤC MALAYSIA LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐÔNG PHƯƠNG HỌC Hà Nội - 2024 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HA NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ___________________ VŨ THỊ THANH TRIẾT LÝ GIÁO DỤC ISLAM GIÁO VÀ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁO DỤC MALAYSIA Chuyên ngành: Đông Nam Á học Mã số: 9310608.02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐÔNG PHƯƠNG HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. Đỗ Thu Hà Hà Nội - 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, luận án là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Đỗ Thu Hà. Các kết quả, số liệu nghiên cứu nêu trong luận án là do tôi tự tìm hiểu, phân tích một cách khách quan, trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Hà Nội, ngày tháng năm 2024 Tác giả luận án Vũ Thị Thanh LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, tôi xin được gửi lời cảm ơn trân trọng tới Ban Giám hiệu, Phòng đào tạo, quý thầy cô giáo, Khoa Đông phương học Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội; Ban lãnh đạo Viện Nghiên cứu châu Phi và Trung Đông (nay là Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi) đã tạo điều kiện tốt nhất cho tôi để học tập và hoàn thành luận án tiến sĩ này. Tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến PGS.

Đỗ Thu Hà, người trực tiếp hướng dẫn luận án cho tôi. Trong quá trình học tập và nghiên cứu, tôi đã nhận được sự giúp đỡ hết sức quý báu của cô. Với sự hướng dẫn nhiệt tình, tỉ mỉ từng chi tiết, luận án tiễn sĩ của tôi được hoàn thiện tốt hơn cả về mặt nội dung và hình thức. Tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã sẻ chia, khích lệ và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.

Do giới hạn về kiến thức và khả năng lý luận của bản thân, luận án của tôi còn nhiều hạn chế và thiếu sót. Kính mong sự chỉ dẫn của các thầy cô để luận án của tôi được hoàn thiện tốt hơn. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2024 Tác giả luận án Vũ Thị Thanh MỤC LỤC Lời cam đoan Lời cảm ơn Mục lục. 1 Danh mục các bảng.

4 Danh mục các hình. Tính cấp thiết của luận án. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án. Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu của luận án.

Cơ sở lý luận và Phương pháp nghiên cứu của luận án. Đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án. Kết cấu luận án.

13 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến luận án. Nghiên cứu những vấn đề lý thuyết cơ bản về triết lý giáo dục. Nghiên cứu về triết lý giáo dục Islam giáo.

Nghiên cứu về giáo dục ở Malaysia. Nghiên cứu về ảnh hưởng của triết lý giáo dục Islam giáo đến giáo dục Malaysia. Đánh giá chung về các công trình đã tổng quan và những vấn đề tiếp tục nghiên cứu trong luận án. Đánh giá chung về các công trình đã tổng quan.

Những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu. 35 Tiểu kết chương 1:.36 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA LUẬN ÁN. Cơ sở lý luận về ảnh hưởng của triết lý giáo dục Islam giáo đến giáo dục Malaysia. Một số thuật ngữ và khái niệm cơ bản.

Vai trò của tôn giáo đối với giáo dục. Mô hinh phân tích sự ảnh hưởng của triết lý giáo dục Islam giáo đến giáo dục Malaysia. Bối cảnh thực tiễn về ảnh hưởng của triết lý giáo dục Islam giáo đến giáo dục Malaysia. Khái quát về Islam giáo.

Quá trình Islam giáo du nhập vào Malaysia. Quá trình phát triển của giáo dục Islam giáo ở Malaysia. 60 Tiểu kết Chương 2. 68 CHƯƠNG 3: TRIẾT LÝ GIÁO DỤC ISLAM GIÁO VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ TRONG GIÁO DỤC.

Nguồn gốc và mục đích của giáo dục Islam giáo. Định nghĩa về giáo dục Islam giáo. Những nền tảng căn bản định hình giáo dục Islam giáo. Mục đích của giáo dục Islam giáo.

Nội dung cơ bản của triết lý giáo dục Islam giáo. Theo Kinh Qur’an. Theo quan điểm của các triết gia Islam giáo cổ đại. Theo quan điểm của các học giả Islam giáo hiện đại.

Theo xác nhận của Hội nghị Thế giới về giáo dục Islam giáo năm 1977. Vai trò của triết lý giáo dục Islam giáo trong giáo dục. 89 Tiểu kết chương 3. 91 CHƯƠNG 4: ẢNH HƯỞNG CỦA TRIẾT LÝ GIÁO DỤC ISLAM GIÁO ĐẾN GIÁO DỤC MALAYSIA.

Các kênh truyền tải ảnh hưởng triết lý giáo dục Islam giáo đến giáo dục của Malaysia. Ảnh hưởng từ chính phủ, các chính sách, các tổ chức giáo dục. Ảnh hưởng từ các đảng phái, tổ chức truyền giáo. Phạm vi ảnh hưởng của triết lý giáo dục Islam giáo đến giáo dục Malaysia.

Ảnh hưởng đến mục đích giáo dục của Malaysia.2 Ảnh hưởng đến tư tưởng, tầm nhìn của hệ thống giáo dục Malaysia. Ảnh hưởng đến chính sách giáo dục của Malaysia. Đối tượng chịu ảnh hưởng của triết lý giáo dục Islam giáo đến giáo giục của Malaysia. Ảnh hưởng đến người học.

Ảnh hưởng đến người dạy. 120 2 Tiểu kết Chương 4:. 134 CHƯƠNG 5: ĐÁNH GIÁ VỀ GIÁO DỤC CỦA MALAYSIA VÀ MỘT SỐ GỢI Ý CHO VIỆT NAM. Đánh giá chung về giáo dục của Malaysia dưới sự tác động của triết lý giáo dục Islam giáo.

Về thành công. Về hạn chế. Một vài gợi mở về xây dựng và thực hiện triết lý giáo dục của Việt Nam. Thực trạng giáo dục của Việt Nam hiện nay.

Vận dụng những giá trị tích cực của tôn giáo vào giáo dục và xây dựng Triết lý giáo dục. 161 Tiểu kết Chương 5:. 175 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ. 179 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

205 3 DANH MỤC CÁC BẢNG Thứ tự Tên bảng Trang Tỷ lệ tuyển sinh người gốc Hoa vào trường THCS năm 1973- Bảng 4.1 124 2005 Kết quả PIS năm 2012 của một số quốc gia Đông và Đông Bảng 5.1 148 Nam Á 4 DANH MỤC CÁC HÌNH Thứ tự Tên hình Trang Hình 5.1 Tỷ lệ nhập học gộp (GER) sau THPT của Malaysia và một số 144 quốc gia so sánh, 2000-2019 Hình 5.2 Thành tích TIMISS của Malaysia về Khoa học và Toán học, 149 1999-2015 5 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của luận án Giáo dục đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của lịch sử loài người cũng như đối với các quốc gia và các cộng đồng xã hội. Giáo dục là quá trình truyền đạt hoặc thu nhận kiến thức, giá trị và kỹ năng mà lý tưởng nhất là góp phần cải thiện người học và xã hội. Để có một nền giáo dục phát triển, cần có một triết lý giáo dục nền tảng phù hợp với bối cảnh thực tiễn của từng quốc gia, dân tộc.

Đối với Islam giáo, triết lý giáo dục được xem là một phương tiện giáo dục toàn diện. Các khía cạnh cảm xúc, trí tuệ, đạo đức, tinh thần, trực quan và sự sáng tạo của con người là trọng tâm của triết lý giáo dục Islam giáo. Sự kết nối đồng thời của những khía cạnh này được nhấn mạnh trong triết lý và được truyền dạy thông qua các môn học. Chính vì vậy, triết lý giáo dục Islam giáo được xem là quan điểm chủ đạo, định hướng cho mọi hoạt động của hệ thống giáo dục Islam giáo, với mục đích tạo ra các Muslim phát triển cân bằng về đức, trí, thể, mỹ để thực hiện nguyện vọng của quốc gia.

Trên cơ sở đó, Islam giáo cho rằng giáo dục của họ là nền giáo dục toàn diện. Thông qua việc triển khai, thực hiện triết lý giáo dục, Muslim được học tập theo một mô hình giáo dục toàn diện. Điều này thể hiện một nỗ lực to lớn của nền giáo dục Islam giáo nhằm phát triển hết khả năng của con người và đề xuất những cách thức giảng dạy, học tập và rèn luyện con người trong một quá trình giáo dục Islam giáo đích thực. Trên thực tế, Islam giáo ra đời, tồn tại lâu đời trên thế giới và có ảnh hưởng đến nhiều quốc gia, trong đó có Malaysia.

Islam giáo được lấy làm tôn giáo chính thức của Malaysia và có ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội Malaysia, nhưng trong đó ảnh hưởng đến lĩnh vực giáo dục là nổi bật nhất. Cụ thể, mô hình giáo dục của Malaysia hiện nay là mô hình giáo dục theo kiểu của phương Tây (Anh quốc), nhưng trong đó vẫn lấy giáo dục Islam giáo làm nền tảng và triết lý giáo dục Islam giáo làm cốt lõi để xây dựng Triết lý giáo dục Quốc gia Malaysia và vận hành nền giáo dục kể từ sau khi quốc gia này giành được độc lập. Mặc dù, hệ 6 thống giáo dục của Malaysia ngày nay còn nhiều vấn đề cần phải bàn, song được đánh giá là hệ thống có chất lượng cao ở Đông Nam Á, vừa mang tính hội nhập quốc tế vừa giữ được những bản sắc riêng của xã hội Islam giáo. Việc kế thừa các giá trị giáo dục Islam giáo kết hợp với mô hình giáo dục của phương Tây mang lại cho Malaysia nhiều thành tựu quan trọng, khẳng định được vị thế ở khu vực.

Điều này cho thấy vai trò quan trọng của Islam giáo đối với quá trình phát triển giáo dục của Malaysia, đặc biệt là những đóng góp của Islam giáo về mặt giá trị đạo đức, nhân cách con người. Liên hệ với Việt Nam, giáo dục của Việt Nam thời gian qua đạt được nhiều thành tựu quan trọng, song bên cạnh đó cũng còn cả những hạn chế, trong đó có việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên. Hệ thống giáo dục của Việt Nam thời gian qua còn tồn tại bệnh thành tích, việc dạy đức cùng với dạy tài cho học sinh vẫn để lại nhiều vấn đề đáng nói, mà hệ quả của nó biểu hiện qua những tiêu cực trong giáo dục (gian lận thi cử, bạo lực học đường. Có lẽ tình trạng này xuất phát từ khâu thực hiện quản lý giáo dục và triển khai giảng dạy.

Hơn nữa, việc triết lý giáo dục của Việt Nam chưa được diễn đạt một cách ngắn gọn, xúc tích, bao quát và đầy đủ nhất (chưa có văn bản công bố chính thức từ phía Nhà nước) cũng là lý do dẫn đến những hạn chế kể trên. Do đó, cho dù đã đạt được nhiều thành tựu giáo dục quan trọng, nhưng thực chất, hiệu quả giáo dục vẫn chưa hoàn toàn đáp ứng được kỳ vọng.