Luận án tiến sĩ tâm lý học - Thái độ với nghề giáo viên mầm non các tỉnh Tây Nguyên

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC Xà HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC Xà HỘI VŨ THỊ THANH HIỂN TH¸I §é VíI NGHÒ CñA GI¸O VI£N MÇM NON C¸C TØNH T¢Y NGUY£N LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC HÀ NỘI - 2019 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC Xà HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC Xà HỘI VŨ THỊ THANH HIỂN TH¸I §é VíI NGHÒ CñA GI¸O VI£N MÇM NON C¸C TØNH T¢Y NGUY£N Chuyên ngành: Tâm lý học Mã số: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. Phan Trọng Ngọ 2. Lê Minh Nguyệt HÀ NỘI - 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan công trình nghiên cứu này là của riêng cá nhân tôi. Các số liệu, kết quả được sử dụng minh họa trong luận án này là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng.

Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Vũ Thị Thanh Hiển LỜI CẢM ƠN Luận án là kết quả của quá trình học tập, nghiên cứu ở Học viện Khoa học Xã hội kết hợp với sự nỗ lực cố gắng của bản thân. Đạt được kết quả này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến: Quý Thầy/Cô giáo Học viện Khoa học Xã hội, Khoa Tâm lý - Giáo dục đã truyền đạt kiến thức, nhiệt tình giúp đỡ cho tôi trong những năm học vừa qua. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến Thầy giáo, PGS.

Phan Trọng Ngọ; PGS. Lê Minh Nguyệt - những người hướng dẫn khoa học đã dành nhiều thời gian quý báu để giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, thực hiện luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn đến lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk, Trường Trung cấp Sư phạm Mầm non Đắk Lắk; Ban Giám hiệu, các cô giáo trường mầm non đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành khóa học. Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã động viên giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án này.

Xin gửi lời chúc sức khỏe và chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày 02 tháng 3 năm 2019 TÁC GIẢ LUẬN ÁN Vũ Thị Thanh Hiển MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cam đoan Lời cảm ơn Mục lục Danh mục các chữ viết tắt Danh mục các bảng Danh mục các biểu đồ MỞ ĐẦU. 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ THÁI ĐỘ VỚI NGHỀ CỦA GIÁO VIÊN MẦM NON. Các nghiên cứu về thái độ. Nghiên cứu thái độ như là một chức năng tâm lí cá nhân.

Các nghiên cứu về cấu trúc và biểu hiện của thái độ cá nhân. Nghiên cứu sự hình thành và thay đổi thái độ cá nhân. Hướng nghiên cứu các phương pháp đo lường thái độ. Những nghiên cứu về thái độ với nghề của giáo viên mầm non.

Những nghiên cứu về thái độ với nghề. Những nghiên cứu về thái độ với nghề của giáo viên. 26 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1. 27 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THÁI ĐỘ VỚI NGHỀ CỦA GIÁO VIÊN MẦM NON.

Thái độ với nghề. Thái độ với nghề. Thái độ với nghề của giáo viên mầm non. Nghề giáo viên mầm non.

Khái niệm thái độ với nghề của giáo viên mầm non. Biểu hiện thái độ với nghề của giáo viên mầm non. Tiêu chí đánh giá thái độ với nghề của giáo viên mầm non. Các yếu tố ảnh hưởng đến thái độ với nghề của giáo viên mầm non.

Các yếu tố chủ quan. Các yếu tố khách quan. 60 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2. 66 CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Tổ chức nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Chọn mẫu khách thể nghiên cứu. Địa bàn nghiên cứu.

Các bước tiến hành nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu tài liệu. Phương pháp chuyên gia.

Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi. Phương pháp phỏng vấn sâu. Phương pháp thực nghiệm sư phạm. Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học.

Thang đánh giá thái độ với nghề của giáo viên mầm non các tỉnh Tây Nguyên. Đánh giá chung thái độ với nghề của giáo viên mầm non các tỉnh Tây Nguyên. Đánh giá thái độ với nghề của giáo viên mầm non qua các mặt biểu hiện. 84 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3.

87 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN VỀ THÁI ĐỘ VỚI NGHỀ CỦA GIÁO VIÊN MẦM NON CÁC TỈNH TÂY NGUYÊN. Thực trạng thái độ với nghề của giáo viên mầm non các tỉnh Tây Nguyên. Đánh giá chung thái độ với nghề của giáo viên mầm non các tỉnh Tây Nguyên. Biểu hiện thái độ với các lĩnh vực nghề của giáo viên mầm non các tỉnh Tây Nguyên.

Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến thái độ với nghề của giáo viên mầm non các tỉnh Tây Nguyên. Các yếu tố chủ quan. Các yếu tố khách quan. Kết quả thực nghiệm tác động.

Kết quả về mặt nhận thức trong thái độ với nghề của giáo viên mầm non sau thực nghiệm. Kết quả thái độ với nghề của giáo viên mầm non sau thực nghiệm. 144 TIỂU KẾT CHƯƠNG 4. 146 KẾT LUẬN VÀ KUYẾN NGHỊ.

147 DANH MỤC CÁC BÀI BÁO, CÔNG TRÌNH ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 150 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 1PL DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Stt Chữ viết tắt Nghĩa đầy đủ 1 CBQL Cán bộ quản lý 2 CĐ Cao đẳng 3 ĐH Đại học 4 ĐLC Độ lệch chuẩn 5 ĐC Đối chứng 6 ĐTB Điểm trung bình 7 GV Giáo viên 8 GVMN Giáo viên mầm non 9 NT Nhận thức 10 TC Trung cấp 11 TN Thực nghiệm DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3. Đặc điểm khách thể nghiên cứu là GVMN.

Độ tin cậy của bảng hỏi về các nội dung được nghiên cứu trên mẫu GVMN. Các mặt biểu hiện của thái độ với nghề của giáo viên mầm non các tỉnh Tây Nguyên. Tự đánh giá của GV về thái độ với nghề của GVMN các tỉnh Tây Nguyên (xét chung). Tự đánh giá của GV và đánh giá của CBQL về thái độ với nghề của GVMN các tỉnh Tây Nguyên (xét chung).

Thái độ với nghề của GVMN xét theo thâm niên. Thái độ với nghề của GVMN xét theo trình độ chuyên môn. Thái độ với nghề của GVMN xét theo thành tích thi đua. Thái độ với nghề của GVMN xét theo thành phần dân tộc.

Thái độ với nghề của GVMN xét theo địa bàn công tác. Tự đánh giá về nhận thức trong thái độ với nghề của GVMN các tỉnh Tây Nguyên. Tự đánh giá của GV và đánh giá của CBQL về thái độ nhận thức nghề của GVMN các tỉnh Tây Nguyên (xét chung). Tự đánh giá về thái độ xúc cảm với nghề của GVMN các tỉnh Tây Nguyên.

Tự đánh giá và đánh giá của CBQL về thái độ xúc cảm nghề của GVMN và các tỉnh Tây Nguyên(mẫu chung). Tự đánh giá về hành động trong thái độ với nghề của GVMN các tỉnh Tây Nguyên (xét chung). Tự đánh giá của GV và đánh giá của CBQL về hành động nghề của GVMN các tỉnh Tây Nguyên (xét chung). Tương quan giữa nhận thức, cảm xúc và hành động.

Ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan đến thái độ với nghề của GVMN các tỉnh Tây Nguyên. Ảnh hưởng của các yếu tố khách quan đến thái độ với nghề. Ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan và khách quan. Kết quả thái độ nhận thức nghề của nhóm TN và ĐC trước và sau.

Kết quả thái độ với nghề của nhóm TN và nhóm ĐC trước và sau. 144 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4. Thái độ với nghề của GVMN xét theo thâm niên. Thái độ với nghề của GVMN xét theo trình độ chuyên môn.

Thái độ với nghề của GVMN xét theo thành tích thi đua. Thái độ với nghề của GVMN xét theo thành phần dân tộc. Thái độ với nghề của GVMN xét theo địa bàn công tác. Kết quả thái độ nhận thức nghề của nhóm TN trước và sau tác động.

Kết quả thái độ nhận thức nghề của nhóm TN và ĐC trước và sau thực nghiệm. Kết quả thái độ với nghề của nhóm TN trước và sau tác động. Tính cấp thiết của đề tài Thái độ với nghề là một trong những yếu tố vô cùng quan trọng quyết định mức độ chất lượng hoạt động nghề và sự thành công trong công việc. Nhiều nghiên cứu về thái độ đã chỉ ra rằng: Thái độ với nghề tích cực có tỉ lệ thuận với thành công.

Có thái độ tích cực với nghề sẽ là động lực thúc đẩy cá nhân hoạt động nghề có hiệu quả. Chẳng hạn, cá nhân nhận thức về nghề một cách đúng đắn, tích cực; có cảm xúc tích cực với nghề, họ sẽ hứng thú, say mê với nghề và sẽ nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, thử thách, luôn tìm tòi, sáng tạo vì nghề. Ngược lại, họ sẽ cảm thấy thờ ơ, chán nản, làm việc ở mức độ đối phó, thiếu tinh thần trách nhiệm, để lại những tổn thất nặng nề về tài sản vật chất, tinh thần và cả sinh mạng con người. Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống Giáo dục quốc dân.

Đây là bậc học có vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển con người. Mục tiêu của Giáo dục mầm non là "giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên về nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp một" [8]. Đội ngũ giáo viên mang yếu tố hàng đầu quyết định chất lượng, hiện thực hóa mục tiêu giáo dục. Phát triển đội ngũ giáo viên luôn là vấn đề chiến lược của mỗi quốc gia, đặc biệt trong thế kỷ XXI được xem là thế kỷ của công nghệ thông tin và kinh tế tri thức.

Nâng cao chất lượng giáo viên được xem là khâu đột phá, trọng tâm của công cuộc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, trong đó có đội ngũ giáo viên mầm non. Giáo viên mầm non có nhiệm vụ chăm sóc, giáo dục trẻ từ 0 đến 6 tuổi. Nghề giáo viên mầm non là nghề có sự kết hợp của cả ba loại nghề: Giáo viên, thầy thuốc, nghệ sĩ. Người giáo viên mầm non cùng một lúc phải làm tốt chức năng của người mẹ, người giáo viên, người thầy thuốc, người nghệ sĩ và người bạn của trẻ.