Đổi mới giáo dục mầm non: Phát triển đội ngũ giáo viên theo năng lực - Cù Thị Thủy

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI CÙ THỊ THUỶ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC TRONG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Hà Nội - 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI CÙ THỊ THUỶ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC TRONG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC Chuyên ngành: Quản lý giáo dục Mã số: 9.14 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. Nguyễn Thị Yến Phương PGS. Nguyễn Thị Thu Hằng Hà Nội - 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu được trình bày trong Luận án là trung thực, khách quan và chưa từng được công bố ở bất kỳ một công trình nào khác. Tác giả luận án Cù Thị Thủy ii LỜI CẢM N Với những tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc nhất, tôi xin trân trọng cám ơn: PGS.

Nguyễn Thị Yến Phương và PGS. Nguyễn Thị Thu Hằng đã tận tình giúp đỡ, trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập nghiên cứu để hoàn thành Luận án này. Tôi xin trân trọng cảm ơn Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, các quý Thầy Cô, cán bộ của khoa Quản lý Giáo dục, trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã giảng dạy, hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin trân trọng cám ơn các đồng chí lãnh đạo và chuyên viên của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Cục Nhà giáo và CBQL giáo dục; lãnh đạo, cán bộ quản lý của các Sở Giáo dục và Đào tạo; cán bộ quản lý và giáo viên mầm non 7 tỉnh (Sơn La, Hà Nội, Nghệ An, Quảng Bình, Kon Tum, Bình Dương và Cần Thơ) đại diện các vùng miền cả nước đã hỗ trợ giúp đỡ, tư vấn, cung cấp số liệu, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình thực hiện Luận án này.

Tôi xin trân trọng cám ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã quan tâm, động viên, giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành Luận án. Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, tháng 4 năm 2020 Tác giả luận án Cù Thị Thủy iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CBQL : CBQL CLC : Chất lượng cao CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa GDĐT : Giáo dục đào tạo GDMN : Giáo dục mầm non GVMN : Giáo viên mầm non KH-CN : Khoa học công nghệ KT-XH : Kinh tế xã hội Nxb : Nhà xuất bản XHCN : Xã hội chủ nghĩa iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. iii DANH MỤC BẢNG SỐ.

ix DANH MỤC S ĐỒ, BIỂU ĐỒ. xi MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu.

Khách thể và đối tượng nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ nghiên cứu. Giới hạn phạm vi nghiên cứu.

Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu. Các luận điểm bảo vệ. Đóng góp mới của luận án. Cấu trúc của luận án.

7 Chương 1: C SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC TRONG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC. Tổng quan nghiên cứu vấn đề. Nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực. Nghiên cứu vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên và giáo viên mầm non.

Nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục. Đánh giá các nghiên cứu đi trước và xác định nội dung nghiên cứu của luận án. Đổi mới giáo dục và yêu cầu đặt ra với đội ngũ giáo viên mầm non và phát triển đội ngũ giáo viên mầm non. Bối cảnh xã hội và đổi mới giáo dục hiện nay.

Yêu cầu đặt ra với đội ngũ GVMN và phát triển đội ngũ GVMN. Giáo viên mầm non trong đổi mới giáo dục. Khái niệm giáo viên mầm non và đội ngũ giáo viên mầm non. Chức năng nhiệm vụ của giáo viên mầm non.

Đặc điểm lao động sư phạm của giáo viên mầm non. Yêu cầu về phẩm chất và năng lực người giáo viên mầm non. Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non. Năng lực nghề nghiệp và khung năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non trong đổi mới giáo dục.

Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục. Khái niệm phát triển, phát triển nguồn nhân lực và phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực. Phân cấp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên mầm non trong đổi mới giáo dục. Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục.

Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục. Các yếu tố chủ quan. Các yếu tố khách quan. 52 Kết luận chương 1 .54 Chương 2: C SỞ THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC TRONG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC.

Kinh nghiệm quốc tế về phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực. Kinh nghiệm của Hoa Kỳ. Kinh nghiệm của Úc. Kinh nghiệm của Đức.

Kinh nghiệm của Pháp. Kinh nghiệm các nước châu Á. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam về phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực. Tổ chức khảo sát thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục.

Mục đích khảo sát. Nội dung khảo sát. Phương pháp khảo sát. Cách cho điểm và thang đánh giá.

Mẫu khảo sát thực trạng. Thực trạng phát triển giáo dục mầm non ở các địa phương trong cả nước. Quy hoạch, phát triển quy mô, mạng lưới trường, lớp. Đội ngũ CBQL, giáo viên mầm non.

Chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ. Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đồ dùng, đồ chơi. Thực trạng đội ngũ giáo viên mầm non. Số lượng và cơ cấu.

Năng lực nghề nghiệp của giáo viên mầm non. Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục. Thực trạng quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục. Thực trạng tuyển dụng và sàng lọc đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục.

Thực trạng đào tạo bồi dưỡng đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục. Thực trạng đánh giá đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục. Thực trạng xây dựng môi trường và tạo động lực làm việc cho đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục. Thực trạng tạo cơ hội phát triểnnghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục.

Tổng hợp thực trạng nội dung phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục. Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục. Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố nhà nước đến phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục. Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố môi trường xã hội đến phát triển đội ngũ GVMN theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục.

Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố nhà trường đến phát triển đội ngũ GVMN theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục. Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố giáo viên đến phát triển đội ngũ GVMN theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục. Tổng hợp thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục. Đánh giá chung thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục.

102 Kết luận chương 2 .103 Chương 3: BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC TRONG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC. Định hướng phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục. Các quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về đổi mới giáo dục và đào tạo nói chung và GDMN nói riêng. Quan điểm chỉ đạo phát triển đội ngũ GVMN theo tiếp cận năng lực.

Nguyên tắc đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển. Đảm bảo tính đồng bộ.

Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả. Nguyên tắc bảo đảm công bằng trong giáo dục. Các biện pháp phát triển đội ngũ GVMN theo tiếp cận năng lực.

Tổ chức nâng cao nhận thức cho đội ngũ CBQL, giáo viên mầm non về năng lực nghề nghiệp của GVMN trong đổi mới giáo dục hiện nay. Quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực. Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên mầm non đáp ứng theo khung năng lực. Chỉ đạo hướng dẫn giáo viên tự phát triển năng lực nghề nghiệp thường xuyên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Kiểm tra đánh giá đội ngũ giáo viên mầm non theo chuẩn năng lực nghề nghiệp. Xây dựng hành lang pháp lý tôn vinh nghề nghiệp và tạo động lực cho phát triển năng lực nghề nghiệp của đội ngũ giáo viên mầm non. Mối quan hệ giữa các biện pháp phát triển đội ngũ GVMN theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi, của các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục.

Mục đích khảo nghiệm. Phương pháp khảo nghiệm, cách cho điểm và thang đánh giá. Tổ chức khảo nghiệm. Kết quả trưng cầu ý kiến của chuyên gia về biện pháp phát triển đội ngũ GVMN theo tiếp cận năng lực trong đổi mới giáo dục .