Luận án: Ảnh hưởng phân phối thuốc đến sử dụng kháng sinh hợp lý tại tuyến y tế cơ sở tỉnh Bắc Giang

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA PHÂN PHỐI THUỐC ĐẾN VIỆC SỬ DỤNG THUỐC KHÁNG SINH HỢP LÝ AN TOÀN TẠI TUYẾN Y TẾ CƠ SỞ TỈNH BẮC GIANG LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HỌC HÀ NỘI - 2014 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA PHÂN PHỐI THUỐC ĐẾN VIỆC SỬ DỤNG THUỐC KHÁNG SINH HỢP LÝ AN TOÀNTẠI TUYẾN Y TẾ CƠ SỞ TỈNH BẮC GIANG Chuyên ngành : Tổ chức Quản lý Dược Mã số : 62 72 04 12 LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC HÀ NỘI - 2014 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: Đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học nào khác. Hà nội, tháng 10 năm 2014 TÁC GIẢ LUẬN ÁN LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án này, trước hết tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám đốc, Phòng Sau đại học, Trung tâm Đào tạo - Nghiên cứu Dược - Học viện Quân y đã tạo điều kiện cho tôi được học tập và nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.

Từ Minh Koóng - Trường Đại học Dược Hà Nội, người thầy đã trực tiếp hướng dẫn và dành nhiều công sức giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án này. Tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến PGS. Nguyễn Minh Chính - Giám đốc Trung tâm, PGS. Nguyễn Văn Minh - Nguyên giám đốc Trung tâm và TS.

Trịnh Nam Trung - Phó giám đốc Trung tâm ĐT - NC Dược, Học viện Quân y đã nhiệt tình giúp đỡ và hướng dẫn tôi trong quá trình nghiên cứu. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo, các Phòng chức năng và các đơn vị trực thuộc Công ty Cổ phần Dược phẩm Bắc Giang đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia đình, vợ con, đồng nghiệp và bạn bè đã hết lòng giúp đỡ, động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án này. Hà Nội, tháng 10 năm 2014 Nghiên cứu sinh MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục chữ viết tắt Danh mục các bảng Danh mục các biểu đồ Danh mục các hình ĐẶT VẤN ĐỀ.1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN.

KHÁI NIỆM VỀ TUYẾN Y TẾ CƠ SỞ. TỔNG QUAN VỀ PHÂN PHỐI THUỐC. Khái niệm về phân phối thuốc. Mô hình phân phối bán lẻ thuốc.

Hệ thống phân phối bán lẻ thuốc trực thuộc doanh nghiệp. QUẢN LÝ VÀ GIÁM SÁT PHÂN PHỐI THUỐC KHÁNG SINH. Quản lý hoạt động phân phối bán lẻ thuốc kháng sinh. Giám sát hoạt động phân phối bán lẻ thuốc kháng sinh.

Thực trạng phân phối và sử dụng thuốc kháng sinh. ĐẶC ĐIỂM VỀ TUYẾN Y TẾ CƠ SỞ TỈNH BẮC GIANG………. Vị trí địa lý. Đặc điểm dân cư.

Mạng lưới y tế cơ sở. Phát triển và củng cố mạng lưới y tế cơ sở. Tổ chức và hoạt động của Công ty Cổ phần Dược phẩm Bắc Giang.355 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.

ĐỊA ĐIỂM THỜI GIAN NGHIÊN CỨU. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Phương pháp nghiên cứu mô tả. Phương pháp nghiên cứu can thiệp không đối chứng. Cách tính chỉ số hiệu quả can thiệp. MẪU NGHIÊN CỨU.

Kỹ thuật lấy mẫu. CÁC CHỈ SỐ ĐÁNH GIÁ TRONG ĐỀ TÀI. Chỉ số đánh giá chất lượng hệ thống phân phối thuốc. Chỉ số đánh giá mức độ quản lý cơ sở bán lẻ thuốc.

Chỉ số đánh giá chất lượng hoạt động kho thuốc. Chỉ số đánh giá chất lượng phân phối bán lẻ thuốc kháng sinh. THU THẬP VÀ XỬ LÝ SỐ LIỆU. Thu thập số liệu theo phương pháp định tính và xử lý số liệu.

Thu thập số liệu theo phương pháp định lượng và xử lý số liệu. GIỚI HẠN LUẬN ÁN VÀ ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU.Giới hạn của luận án. Đạo đức trong nghiên cứu.52 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG PHÂN PHỐI THUỐC KHÁNG SINH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC PHẨM BẮC GIANG TẠI TUYẾN Y TẾ CƠ SỞ NĂM 2009.

Đặc điểm hoạt động của hệ thống phân phối thuốc. Giám sát hoạt động của kho thuốc. Giám sát hoạt động phân phối bán lẻ thuốc kháng sinh. KẾT QUẢ XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN GIẢI PHÁP CAN THIỆP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHÂN PHỐI THUỐC KHÁNG SINH.

Cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng can thiệp. Kết quả xây dựng và thực hiện can thiệp. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ SAU CAN THIỆP. Kết quả nâng cấp hệ thống phân phối thuốc sau can thiệp.

Kết quả nâng cao chất lượng hoạt động của kho thuốc. Kết quả nâng cao chất lượng phân phối bán lẻ thuốc kháng sinh.77 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN. ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG PHÂN PHỐI THUỐC KHÁNG SINH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC PHẨM BẮC GIANG TẠI TUYẾN Y TẾ CƠ SỞ NĂM 2009. Chất lượng hệ thống phân phối thuốc.

Chất lượng hoạt động của kho thuốc. Chất lượng phân phối bán lẻ thuốc kháng sinh. XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN GIẢI PHÁP CAN THIỆP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHÂN PHỐI THUỐC KHÁNG SINH. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA GIẢI PHÁP CAN THIỆP.

Đánh giá chất lượng hệ thống phân phối thuốc sau can thiệp. Đánh giá chất lượng hoạt động của kho thuốc sau can thiệp. Đánh giá chất lượng bán lẻ thuốc kháng sinh sau can thiệp. Đánh giá chất lượng hoạt động bán lẻ thuốc kháng sinh giữa 2 nhóm bán lẻ khác nhau về chủ sở hữu trước và sau can thiệp.117 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN .118 TÀI LIỆU THAM KHẢO.129 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Viết tắt Viết đầy đủ BYT Bộ Y tế BNV Bộ Nội vụ BVĐK Bệnh viện đa khoa Đ.T Đơn vị tính FEFO First Expiry, First Out (Hạn trước, xuất trước) FIFO First In, First Out (Nhập trước, xuất trước) GMP Good Manufacturing Practices (Thực hành tốt sản xuất thuốc) GPs Good Practices (Thực hành tốt) GSP Good Storage Practices (Thực hành tốt bảo quản thuốc) GDP Good Distribution Practies (Thực hành tốt phân phối thuốc) GLP Good Laboratory Practices (Thực hành tốt phòng kiểm nghiệm) GPP Good Pharmacy Practices (Thực hành tốt nhà thuốc) KS Kháng sinh Official development assistance (Quỹ hỗ trợ phát triển chính ODA quyền) QĐ Quyết định QT Quầy thuốc QDM Quantity Discount Model (Khấu trừ theo số lượng) NGO Non-governmental organization (Tổ chức phi chính phủ) NSX Nơi sản xuất SCT Sau can thiệp TCT Trước can thiệp TCY Thuốc chủ yếu Viết tắt Viết đầy đủ TQM Total Quality Management (Quản lý chất lượng toàn diện) TTLT Thông tư liên tịch TTY Thuốc thiết yếu YTDP Y tế dự phòng TYT Trạm y tế UBND Ủy ban nhân dân UNICEF United Nations Children's Fund (Quỹ nhi đồng liên hợp quốc) VAT Value added tax (Thuế giá trị gia tăng) VNĐ Việt Nam đồng WHO World Health Organization (Tổ chức Y tế thế giới) WTO World Trade Orgarization (Tổ chức thương mại thế giới) YTCS Y tế cơ sở DANH MỤC BẢNG Bảng Tên bảng Trang 1.1 Tổng chi phí của hàng tồn kho 24 1.2 Mạng lưới y tế cơ sở của tỉnh Bắc Giang 33 2.1 Biến số về số cơ sở đạt GSP, GDP và GPP 46 2.2 Biến số về mức độ quản lý 47 2.3 Biến số về cung cấp thuốc kháng sinh cho hệ thống bán lẻ 47 2.4 Biến số về thực hiện nhập và niêm yết giá thuốc kháng sinh 48 2.5 Biến số về thực hiện bán lẻ thuốc kháng sinh 48 2.6 Biến số về ghi sổ theo dõi nhập, xuất thuốc kháng sinh 49 3.1 Cơ cấu loại hình bán lẻ thuốc năm 2009 54 3.2 Áp dụng nguyên tắc GDP và GPP 54 3.3 Phân phối thuốc kháng sinh nhóm A sản xuất tại Việt Nam 56 3.4 Phân tích cephalexin 500 mg phân phối cho hệ thống bán lẻ 57 3.5 Thuốc kháng sinh đáp ứng cho hệ thống bán lẻ 58 3.6 Số báo cáo tồn trữ chính xác trong năm 58 3.7 Số mẫu thuốc kháng sinh có hóa đơn hợp lệ 59 3.8 Số mẫu thuốc kháng sinh niêm yết giá theo qui định 60 3.9 Số lượt người được thăm hỏi 61 3.10 Số lượt bán thuốc kháng sinh theo đơn 62 3.11 Số lượt bán thuốc kháng sinh sản xuất tại Việt Nam 63 3.12 Số lượt người dùng thuốc kháng sinh ≥ 5 ngày 64 3.13 Số lượt người được hướng dẫn sử dụng thuốc 64 3.14 Số mẫu thuốc kháng sinh theo dõi số lô, hạn dùng 65 3.15 Số mẫu thuốc kháng sinhtheo dõi tên địa chỉ người mua 66 Bảng Tên bảng Trang 3.16 So sánh cơ cấu loại hình bán lẻ trước và sau can thiệp 70 3.17 Áp dụng nguyên tắc GDP, GPP trước và sau can thiệp 71 3.18 Thuốc kháng sinh nhóm A sản xuất tại Việt Nam trước và sau 73 can thiệp 3.19 Chất lượng mua và tồn trữ cephalexin 500 mg trước và sau can 74 thiệp 3.20 Phân phối thuốc kháng sinh cho hệ thống bán lẻ trước và sau 75 can thiệp 3.21 Số báo cáo tồn trữ chính xác trong năm trước và sau can thiệp 76 3.22 Số mẫu thuốc kháng sinh có hóa đơn hợp lệ trước và sau can 77 thiệp 3.23 Mối liên quan giữa mức độ quản lý cơ sở bán lẻ với việc 78 nhập thuốc có hóa đơn hợp lệ trướcvà sau can thiệp 3.24 Số mẫu thuốc kháng sinh niêm yết giá theo qui định trước và 79 sau can thiệp 3.25 Mối liên quan giữa mức độ quản lý cơ sở bán lẻ với việc niêm 80 yết giá thuốc theo qui định trước và sau can thiệp 3.26 Số lượt người được thăm hỏi trước và sau can thiệp 81 3.27 Mối liên quan giữa mức độ quản lý cơ sở bán lẻ với việc thăm 82 hỏi người mua thuốc 3.28 Số lượt bán thuốc kháng sinh sản xuất tại Việt Nam trước và sau 83 can thiệp 3.29 Mối liên quan giữa mức độ quản lý cơ sở bán lẻ với việc mua 84 thuốc sản xuất tại Việt Nam trước và sau can thiệp 3.30 Số lượt người dùng thuốc kháng sinh từ ≥ 5 ngày trước và 85 sau can thiệp Bảng Tên bảng Trang 3.31 Mối liên quan giữa mức độ quản lý cơ sở bán lẻ với việc khuyến 86 cáo số ngày dùng thuốc trước và sau can thiệp 3.32 Số lượt hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh trước và sau can 87 thiệp 3.33 Mối liên quan giữa mức độ quản lý cơ sở bán lẻ với việc hướng 88 dẫn sử dụng kháng sinh trước và sau can thiệp 3.34 Số mẫu thuốc kháng sinh theo dõi số lô, hạn dùng trước và sau 89 can thiệp 3.