Luận án TS. Nguyễn Vũ Kỳ - Quan hệ Nhật Bản - Việt Nam (1954-1975)

Thế giới bước vào Chiến tranh Lạnh sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Khu vực Đông Nam Á trở thành tâm điểm đối đầu. Hiệp định Genève 1954 chấm dứt chiến tranh Đông Dương. Việt Nam bị chia cắt tại vĩ tuyến 17. Hoa Kỳ can thiệp sâu vào miền Nam Việt Nam. Ảnh hưởng Hoa Kỳ Đông Nam Á gia tăng. Nhật Bản mới khôi phục chủ quyền, liên minh chặt chẽ với Hoa Kỳ. Chính sách đối ngoại Nhật Bản nhấn mạnh phát triển kinh tế. Nhật Bản tránh can dự quân sự vào xung đột khu vực. Mặc dù vậy, Chiến tranh Việt Nam vẫn là yếu tố chi phối. Nhật Bản cần duy trì quan hệ ổn định với các nước láng giềng. Đồng thời, không làm mất lòng đồng minh Hoa Kỳ. Tình hình phức tạp đòi hỏi Chính sách đối ngoại Nhật Bản linh hoạt. Nhật Bản tìm cách giữ cân bằng giữa lợi ích kinh tế và trách nhiệm chính trị. Sự chia rẽ ở Việt Nam đặt ra nhiều thách thức ngoại giao cho Nhật Bản. Các nước trong khu vực cũng theo dõi sát sao. Họ đánh giá vai trò của Nhật Bản trong ổn định khu vực. Quan hệ ngoại giao Nhật Bản Việt Nam hình thành trong một môi trường đầy biến động. Các quyết sách đều phải tính toán kỹ lưỡng.

Nhật Bản trải qua quá trình tái thiết mạnh mẽ. Kinh tế Nhật Bản tăng trưởng thần kỳ. Nhật Bản trở thành cường quốc kinh tế. Chính phủ Nhật Bản tập trung vào ngoại giao kinh tế. Nhật Bản nỗ lực bình thường hóa quan hệ với các nước châu Á. Mục tiêu là xóa bỏ gánh nặng quá khứ. Việt Nam trải qua cuộc chiến tranh dài giành độc lập. Đất nước chia cắt thành Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Việt Nam Cộng hòa. Hai miền theo hai thể chế chính trị khác nhau. Việt Nam Dân chủ Cộng hòa theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Việt Nam Cộng hòa thiết lập chế độ cộng hòa với sự hỗ trợ của Hoa Kỳ. Sự khác biệt về ý thức hệ rõ ràng. Điều này tạo ra rào cản trong Quan hệ ngoại giao Nhật Bản Việt Nam. Nhật Bản ban đầu phải đối mặt với lựa chọn khó khăn. Nhật Bản cần xây dựng Chính sách đối ngoại Nhật Bản phù hợp. Chính sách này phải tính đến cả hai bên. Mục tiêu là bảo vệ lợi ích quốc gia Nhật Bản. Đồng thời, duy trì ổn định khu vực. Sự phức tạp trong quan hệ đòi hỏi Nhật Bản phải có chiến lược đa dạng. Nhật Bản tìm kiếm cơ hội hợp tác không chỉ với VNCH, mà còn thông qua các kênh gián tiếp với VNDCCH. Chiến tranh Lạnh châu Á tạo áp lực lớn.

Nhật Bản công nhận Việt Nam Cộng hòa vào năm 1955. Đây là bước đi quan trọng trong Quan hệ ngoại giao Nhật Bản Việt Nam. Sau đó, các cuộc đàm phán bồi thường chiến tranh bắt đầu. Các cuộc đàm phán kéo dài, phức tạp. Cuối cùng, một hiệp định bồi thường được ký kết. Hiệp định này quy định Nhật Bản cung cấp viện trợ kinh tế dưới dạng hàng hóa và dịch vụ. Viện trợ này không phải tiền mặt. Mục đích là hỗ trợ tái thiết VNCH. Viện trợ kinh tế Nhật Bản đóng vai trò nền tảng. Nó giúp xây dựng niềm tin giữa hai nước. Việc thực hiện hiệp định bồi thường mở ra kỷ nguyên mới. Nó tạo điều kiện cho các mối quan hệ sâu rộng hơn. Chính sách đối ngoại Nhật Bản cho thấy sự cam kết. Nhật Bản mong muốn hàn gắn vết thương chiến tranh. Đồng thời, thiết lập quan hệ bền vững với VNCH. Đây cũng là cách Nhật Bản hòa nhập lại với cộng đồng quốc tế. Nhật Bản thể hiện trách nhiệm của mình. Quá trình này được giám sát chặt chẽ. Nó là một phần quan trọng trong lịch sử Quan hệ ngoại giao Nhật Bản Việt Nam.

Viện trợ kinh tế Nhật Bản dành cho Việt Nam Cộng hòa rất đa dạng. Nó bao gồm các khoản vay tín dụng và viện trợ kỹ thuật. Nhật Bản cung cấp máy móc, thiết bị công nghiệp. Nhật Bản hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng. Các dự án phát triển nông nghiệp cũng nhận được tài trợ. Viện trợ này có vai trò quan trọng. Nó giúp VNCH phát triển kinh tế, xã hội. Đồng thời, nó tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Nhật Bản. Các doanh nghiệp này tiếp cận thị trường VNCH. Thương mại Nhật Bản Việt Nam tăng trưởng nhanh chóng. VNCH xuất khẩu nông sản, nguyên liệu thô sang Nhật Bản. Nhật Bản xuất khẩu hàng hóa chế tạo, công nghệ cao. Điều này tạo ra một mối quan hệ kinh tế bổ trợ. Chính sách đối ngoại Nhật Bản khuyến khích đầu tư. Các công ty Nhật Bản mở văn phòng đại diện tại Sài Gòn. Đầu tư trực tiếp vào các ngành công nghiệp nhẹ tăng lên. Sự hợp tác kinh tế chặt chẽ này củng cố quan hệ song phương. Nó cũng giúp Nhật Bản khẳng định vị thế. Nhật Bản là một đối tác kinh tế quan trọng trong khu vực. Điều này diễn ra trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh châu Á gay gắt. Nhật Bản nỗ lực ổn định khu vực thông qua hợp tác kinh tế.

Ngoài kinh tế, Nhật Bản và Việt Nam Cộng hòa còn tăng cường giao lưu văn hóa. Các chương trình trao đổi giáo dục được tổ chức. Sinh viên VNCH sang Nhật Bản học tập. Các chuyên gia Nhật Bản đến VNCH hỗ trợ. Mục đích là chia sẻ kiến thức, kỹ thuật. Lĩnh vực y tế cũng nhận được sự hỗ trợ đáng kể. Nhật Bản cung cấp thiết bị y tế. Nhật Bản gửi chuyên gia y tế sang VNCH. Các dự án nhân đạo được triển khai. Các hoạt động này không chỉ là hỗ trợ kỹ thuật. Chúng còn là cầu nối văn hóa. Các hoạt động này giúp tăng cường sự hiểu biết. Chúng thúc đẩy tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước. Chính sách đối ngoại Nhật Bản coi trọng 'ngoại giao văn hóa'. Nhật Bản muốn tạo dựng hình ảnh tích cực. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Chiến tranh Việt Nam. Các hoạt động giao lưu văn hóa, y tế củng cố mối quan hệ. Chúng góp phần vào sự phát triển toàn diện của VNCH. Mặc dù quy mô nhỏ hơn viện trợ kinh tế, tác động của chúng rất đáng kể. Chúng tạo ra nền tảng cho sự hợp tác lâu dài. Quan hệ ngoại giao Nhật Bản Việt Nam trở nên đa chiều hơn.

Tại Nhật Bản, một số lượng lớn các đảng phái cánh tả và tổ chức xã hội bày tỏ sự ủng hộ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Các phong trào phản đối Chiến tranh Việt Nam diễn ra mạnh mẽ. Họ lên án sự can thiệp của Hoa Kỳ. Đồng thời, họ chỉ trích việc Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam Cộng hòa. Các liên đoàn lao động, các nhóm sinh viên đóng vai trò tích cực. Họ tổ chức biểu tình, mít tinh. Họ gây áp lực lên Chính sách đối ngoại Nhật Bản. Các hoạt động này tạo ra sự chia rẽ trong xã hội Nhật Bản. Tuy nhiên, chúng cũng thể hiện sự đa dạng trong tư duy chính trị. Các nhóm này thường xuyên liên lạc với VNDCCH. Họ cung cấp viện trợ nhân đạo. Họ tổ chức các buổi nói chuyện, hội thảo. Mục đích là nâng cao nhận thức về tình hình Việt Nam. Điều này ảnh hưởng đến cách Nhật Bản nhìn nhận vấn đề Việt Nam. Nó cũng tạo ra một kênh ngoại giao phi chính thức. Kênh này rất quan trọng. Nó giúp duy trì một mức độ thông tin và hiểu biết giữa hai bên. Dù chính phủ Nhật Bản không công nhận, sự ủng hộ này là đáng kể. Quan hệ ngoại giao Nhật Bản Việt Nam được định hình bởi cả yếu tố chính thức và phi chính thức.

Mặc dù thiếu quan hệ ngoại giao chính thức, Thương mại Nhật Bản Việt Nam với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vẫn phát triển. Các công ty thương mại tư nhân của Nhật Bản đi tiên phong. Họ thiết lập các mối quan hệ kinh tế. Các mặt hàng chủ yếu bao gồm máy móc công nghiệp nhẹ, vật tư nông nghiệp. VNDCCH xuất khẩu than, quặng, nông sản. Giao dịch diễn ra thông qua các nước thứ ba hoặc trực tiếp. Nhật Bản tìm kiếm cơ hội thị trường mới. VNDCCH cần nguồn hàng hóa thiết yếu. Điều này tạo nên mối quan hệ kinh tế đôi bên cùng có lợi. Hoạt động giao lưu nhân dân cũng rất sôi nổi. Các đoàn văn hóa, nghệ thuật, y tế của Nhật Bản thăm VNDCCH. Ngược lại, các phái đoàn của VNDCCH cũng đến Nhật Bản. Các hoạt động này vượt ra ngoài khuôn khổ chính trị. Chúng giúp xây dựng sự hiểu biết. Chúng thúc đẩy tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước. Các kênh phi chính thức này rất quan trọng. Chúng duy trì đối thoại giữa Nhật Bản và VNDCCH. Chúng tạo nền tảng cho Quan hệ ngoại giao Nhật Bản Việt Nam sau này. Chính sách đối ngoại Nhật Bản đã phải linh hoạt để chấp nhận điều này.

Một trong những khía cạnh quan trọng của Quan hệ ngoại giao Nhật Bản Việt Nam với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là vấn đề nhân đạo. Đặc biệt là việc hồi hương các công dân Nhật Bản. Nhiều người Nhật Bản bị kẹt lại tại Việt Nam sau chiến tranh. Việc đưa họ về nước trở thành ưu tiên. Các tổ chức nhân đạo Nhật Bản đóng vai trò trung gian. Họ liên hệ với chính quyền VNDCCH. Các cuộc đàm phán gián tiếp được tiến hành. Dù không có quan hệ ngoại giao chính thức, VNDCCH vẫn hợp tác trong vấn đề này. Điều này thể hiện sự linh hoạt của cả hai bên. Các hoạt động nhân đạo như cung cấp thuốc men, lương thực cũng diễn ra. Các kênh phi chính thức giúp giải quyết các vấn đề cấp bách. Chúng tạo ra một điểm chung. Đó là sự quan tâm đến con người. Chính sách đối ngoại Nhật Bản thường nhấn mạnh yếu tố nhân đạo. Đặc biệt là trong các tình huống phức tạp. Việc này cũng giúp Nhật Bản duy trì một kênh liên lạc với VNDCCH. Dù không phải là kênh chính trị, nó vẫn có ý nghĩa. Nó cho thấy khả năng hợp tác vượt qua rào cản ý thức hệ. Chiến tranh Lạnh châu Á không thể cắt đứt hoàn toàn các mối quan hệ này.

Chiến tranh Việt Nam leo thang mạnh mẽ từ giữa thập niên 1960. Hoa Kỳ tăng cường binh lính, vũ khí vào Việt Nam. Các chiến dịch quân sự lớn diễn ra. Điều này làm gia tăng Ảnh hưởng Hoa Kỳ Đông Nam Á. Nhật Bản là đồng minh thân cận của Hoa Kỳ. Do đó, Nhật Bản phải đối mặt với áp lực lớn. Hoa Kỳ mong muốn Nhật Bản thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ. Chính phủ Nhật Bản cần cân nhắc kỹ lưỡng. Chính sách đối ngoại Nhật Bản tập trung vào việc hỗ trợ không quân sự. Nhật Bản không gửi quân tham chiến. Nhật Bản cung cấp viện trợ kinh tế, tài chính cho Việt Nam Cộng hòa. Các căn cứ của Mỹ tại Nhật Bản được sử dụng. Điều này khiến Nhật Bản trở thành một phần gián tiếp của cuộc chiến. Áp lực từ Hoa Kỳ khiến Chính phủ Nhật Bản gặp khó khăn. Nhật Bản phải duy trì liên minh chiến lược. Đồng thời, Nhật Bản không muốn bị cuốn vào xung đột. Việc này tạo ra những căng thẳng nội bộ. Quan hệ ngoại giao Nhật Bản Việt Nam bị ảnh hưởng. Nhật Bản cần duy trì sự ổn định. Nhật Bản không muốn gây bất ổn cho khu vực.

Chính phủ Nhật Bản duy trì lập trường cẩn trọng trước Chiến tranh Việt Nam. Nhật Bản chính thức ủng hộ Hoa Kỳ về mặt chính trị. Tuy nhiên, Nhật Bản từ chối can thiệp quân sự trực tiếp. Chính sách đối ngoại Nhật Bản nhấn mạnh nguyên tắc hòa bình của hiến pháp. Nhật Bản không gửi quân đội ra nước ngoài. Nhật Bản tăng cường Viện trợ kinh tế Nhật Bản cho Việt Nam Cộng hòa. Mục đích là hỗ trợ tái thiết và phát triển. Đồng thời, Nhật Bản cũng tìm cách duy trì đối thoại với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thông qua các kênh phi chính thức. Nhật Bản không muốn bỏ lỡ cơ hội ngoại giao. Nhật Bản còn đóng vai trò trung gian hòa giải. Nhật Bản đề xuất các sáng kiến hòa bình. Mục tiêu là chấm dứt xung đột. Dù không thành công, điều này thể hiện mong muốn của Nhật Bản. Nhật Bản muốn đóng góp vào ổn định khu vực. Sự khéo léo trong Chính sách đối ngoại Nhật Bản giúp Nhật Bản duy trì cân bằng. Nhật Bản không làm mất lòng đồng minh. Đồng thời, Nhật Bản không bị cuốn vào vòng xoáy chiến tranh. Quan hệ ngoại giao Nhật Bản Việt Nam phức tạp trong giai đoạn này.

Chiến tranh Việt Nam gây ra nhiều tranh cãi trong xã hội Nhật Bản. Dư luận chia thành hai luồng chính. Một luồng ủng hộ liên minh với Hoa Kỳ. Họ thấy đó là chìa khóa cho an ninh và thịnh vượng của Nhật Bản. Luồng khác kịch liệt phản đối Chiến tranh Việt Nam. Họ lên án hành động của Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa. Các phong trào phản chiến lan rộng. Các cuộc biểu tình lớn diễn ra tại các thành phố. Các nhóm cánh tả, trí thức và sinh viên dẫn đầu phong trào. Họ kêu gọi Chính phủ Nhật Bản rút khỏi vai trò hỗ trợ Mỹ. Họ yêu cầu Nhật Bản thiết lập quan hệ với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sự kiện này gây ra nhiều cuộc tranh luận công khai. Nó ảnh hưởng đến Chính sách đối ngoại Nhật Bản. Chính phủ phải đối mặt với áp lực từ cả trong và ngoài nước. Chiến tranh Việt Nam không chỉ là một vấn đề chính trị. Nó còn là một vấn đề đạo đức đối với nhiều người Nhật Bản. Ảnh hưởng Hoa Kỳ Đông Nam Á và Chiến tranh Lạnh châu Á đã tạo ra những tác động phức tạp. Các hoạt động phản chiến ở Nhật Bản trở thành một phần của phong trào phản chiến toàn cầu. Chúng góp phần định hình nhận thức chung về cuộc chiến.

Trong bối cảnh Chiến tranh Việt Nam khốc liệt, Nhật Bản vẫn mở rộng Viện trợ kinh tế Nhật Bản cho Việt Nam Cộng hòa. Các khoản viện trợ này nhằm mục đích ổn định xã hội và kinh tế VNCH. Nhật Bản cung cấp các khoản vay dài hạn với lãi suất thấp. Nhật Bản tài trợ cho nhiều dự án phát triển quan trọng. Các dự án bao gồm cải thiện cơ sở hạ tầng giao thông. Phát triển hệ thống thủy lợi, nâng cao năng suất nông nghiệp. Xây dựng các cơ sở giáo dục và y tế hiện đại. Nhật Bản cũng gửi các chuyên gia kỹ thuật sang VNCH. Họ cung cấp đào tạo, chuyển giao công nghệ. Điều này giúp nâng cao năng lực cho đội ngũ kỹ thuật của VNCH. Chính sách đối ngoại Nhật Bản cho thấy sự cam kết. Nhật Bản mong muốn góp phần vào sự phát triển bền vững của VNCH. Dù có tranh cãi, viện trợ này vẫn duy trì. Nó củng cố mối Quan hệ ngoại giao Nhật Bản Việt Nam. Nhật Bản thể hiện vai trò là một đối tác phát triển. Nó là một phần quan trọng trong chiến lược của Nhật Bản tại Đông Nam Á. Nhật Bản tìm cách giảm nhẹ tác động của Chiến tranh Lạnh châu Á thông qua phát triển kinh tế.

Thương mại Nhật Bản Việt Nam tiếp tục phát triển mạnh mẽ giữa Nhật Bản và Việt Nam Cộng hòa. Nhật Bản trở thành một trong những đối tác thương mại hàng đầu của VNCH. Các sản phẩm công nghiệp, máy móc, ô tô từ Nhật Bản được xuất khẩu sang VNCH. VNCH cung cấp nông sản, lâm sản và một số khoáng sản cho Nhật Bản. Kim ngạch thương mại tăng trưởng ổn định qua các năm. Các công ty Nhật Bản tăng cường đầu tư trực tiếp vào VNCH. Các lĩnh vực đầu tư bao gồm dệt may, điện tử, chế biến thực phẩm. Điều này tạo ra nhiều việc làm. Nó góp phần vào sự phát triển kinh tế của VNCH. Dù tình hình chiến sự gây ra nhiều rủi ro, các nhà đầu tư Nhật Bản vẫn nhìn thấy tiềm năng. Họ tin tưởng vào triển vọng dài hạn của VNCH. Chính sách đối ngoại Nhật Bản khuyến khích các hoạt động này. Nhật Bản muốn củng cố vị thế kinh tế của mình trong khu vực. Quan hệ ngoại giao Nhật Bản Việt Nam được xây dựng trên nền tảng kinh tế vững chắc. Điều này giúp VNCH duy trì hoạt động trong thời chiến. Nhật Bản trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới kinh tế của VNCH. Thương mại tiếp tục là trụ cột chính.

Hợp tác giữa Nhật Bản và Việt Nam Cộng hòa diễn ra trong bối cảnh Chiến tranh Việt Nam vô cùng phức tạp. Các dự án viện trợ và hoạt động thương mại phải đối mặt với nhiều thách thức. An ninh là một vấn đề lớn. Các khu vực chiến sự có thể gây gián đoạn hoạt động. Nhật Bản phải triển khai các biện pháp bảo vệ. Nhật Bản cố gắng giảm thiểu rủi ro cho nhân viên và tài sản. Mặc dù vậy, cam kết của Nhật Bản vẫn được duy trì. Chính sách đối ngoại Nhật Bản cho thấy sự quyết tâm. Nhật Bản muốn hỗ trợ VNCH vượt qua giai đoạn khó khăn. Các hoạt động hợp tác cũng bao gồm các sáng kiến nhân đạo. Nhật Bản cung cấp hỗ trợ cho các nạn nhân chiến tranh. Nhật Bản giúp đỡ các vùng bị ảnh hưởng. Điều này thể hiện tinh thần trách nhiệm. Nó củng cố hình ảnh của Nhật Bản. Quan hệ ngoại giao Nhật Bản Việt Nam thể hiện khả năng thích ứng. Nhật Bản có thể duy trì các hoạt động quan trọng. Nhật Bản có thể thực hiện chúng ngay cả trong môi trường bất ổn. Ảnh hưởng Hoa Kỳ Đông Nam Á cũng định hình cách hợp tác này. Nhật Bản cần phải khéo léo để điều hướng các mối quan hệ phức tạp.

Chính phủ Nhật Bản không công nhận Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong suốt Chiến tranh Việt Nam. Tuy nhiên, các kênh liên lạc phi chính thức vẫn được duy trì. Các tổ chức thương mại, các nhóm hữu nghị, và các nhà báo Nhật Bản thường xuyên ghé thăm VNDCCH. Họ thiết lập các mối quan hệ. Thương mại Nhật Bản Việt Nam thông qua các công ty tư nhân vẫn diễn ra. Điều này giúp Nhật Bản có được thông tin. Nhật Bản hiểu rõ hơn tình hình tại miền Bắc Việt Nam. Các cuộc gặp gỡ bí mật cũng được tổ chức. Các quan chức Nhật Bản gặp gỡ đại diện VNDCCH ở nước thứ ba. Mục đích là thăm dò khả năng hòa bình. Điều này thể hiện sự khéo léo trong Chính sách đối ngoại Nhật Bản. Nhật Bản không muốn hoàn toàn cắt đứt liên hệ với VNDCCH. Nhật Bản nhận thức rằng VNDCCH có thể là đối tác quan trọng sau chiến tranh. Việc duy trì các kênh này là một chiến lược dài hạn. Nó giúp Nhật Bản chuẩn bị cho một tương lai thống nhất. Quan hệ ngoại giao Nhật Bản Việt Nam được định hình bởi cả các mối quan hệ công khai và bí mật. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh châu Á.

Trong bối cảnh Chiến tranh Việt Nam leo thang, Nhật Bản đã cố gắng đóng vai trò trung gian hòa giải. Chính phủ Nhật Bản đề xuất một số sáng kiến hòa bình. Mục đích là tìm kiếm giải pháp chính trị cho cuộc xung đột. Nhật Bản kêu gọi các bên ngừng bắn và đàm phán. Nhật Bản sẵn sàng làm cầu nối. Tuy nhiên, các sáng kiến này không đạt được thành công đáng kể. Nguyên nhân là do tình hình phức tạp. Các bên tham chiến có lập trường cứng rắn. Dù vậy, hành động này thể hiện Chính sách đối ngoại Nhật Bản. Nhật Bản mong muốn hòa bình, ổn định khu vực. Nhật Bản muốn khẳng định vai trò phi quân sự của mình. Nhật Bản tìm cách giảm thiểu Ảnh hưởng Hoa Kỳ Đông Nam Á bằng ngoại giao. Vai trò trung gian này cũng giúp Nhật Bản duy trì quan hệ với cả hai miền Việt Nam. Nó tạo ra một hình ảnh tích cực cho Nhật Bản. Đó là một quốc gia có trách nhiệm. Quan hệ ngoại giao Nhật Bản Việt Nam được định hình bởi những nỗ lực này. Nhật Bản không chỉ là một cường quốc kinh tế. Nhật Bản còn là một tác nhân chính trị quan trọng trong khu vực.

Ngay cả khi Chiến tranh Việt Nam chưa kết thúc, Nhật Bản đã nhìn xa hơn. Nhật Bản đánh giá tầm quan trọng của quan hệ với một Việt Nam thống nhất. Chính sách đối ngoại Nhật Bản đã chuẩn bị cho giai đoạn hậu chiến. Nhật Bản nhận thức rằng Việt Nam sẽ đóng vai trò chiến lược. Việt Nam là một thị trường tiềm năng. Việt Nam cũng là một yếu tố quan trọng trong ổn định khu vực. Việc duy trì các kênh phi chính thức với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa giúp Nhật Bản có lợi thế. Nhật Bản có thể nhanh chóng bình thường hóa quan hệ sau năm 1975. Nhật Bản có thể tham gia vào công cuộc tái thiết. Viện trợ kinh tế Nhật Bản có thể được chuyển hướng. Nhật Bản muốn thiết lập một mối quan hệ đối tác toàn diện. Điều này bao gồm kinh tế, chính trị và văn hóa. Quan hệ ngoại giao Nhật Bản Việt Nam trong giai đoạn này là nền tảng. Nó giúp Nhật Bản xây dựng quan hệ tốt đẹp với Việt Nam thống nhất. Chiến lược này cho thấy tầm nhìn chiến lược của Nhật Bản. Nhật Bản vượt ra khỏi khuôn khổ Chiến tranh Lạnh châu Á. Nhật Bản hướng tới một tương lai hợp tác lâu dài với khu vực.