Luận án tiến sĩ: Khoa học công nghệ phát triển bền vững TP.HCM

ĐẠI HỌC QUOC GIA THÀNH PHO HO CHÍ MINH TRUONG DAI HOC KHOA HOC XA HOI VA NHAN VAN 2K ok 28 2k PHAM THI THUY LUAN AN TIEN Si CHU NGHIA DUY VAT BIEN CHUNG VA CHU NGHIA DUY VAT LICH SU THÀNH PHO HO CHÍ MINH - 2023 ĐẠI HỌC QUOC GIA THÀNH PHO HO CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XA HỘI VA NHÂN VAN 3k 2K 2k ok PHAM THI THUY Nganh: CNDVBC & CNDVLS Mã số: 9.02 LUẬN AN TIEN SĨ CHỦ NGHĨA DUY VAT BIEN CHUNG VA CHU NGHIA DUY VAT LICH SU Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYEN QUOC VINH Phản biện độc lập: PGS. TRAN MAI UOC PGS. LUONG ĐÌNH HAI Phan bién: PGS.

TRAN MAI UOC PGS. LUONG MINH CU’ PGS. NGUYEN THE NGHIA THANH PHO HO CHi MINH- 2023 LỜI CẢM ƠN Đề hoàn thành luận án này, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ vô cùng quý báu từ các tập thé và cá nhân. Tôi xin chân thành cảm ơn Khoa Triết học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn — Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã luôn giúp đỡ, trang bị cho tôi hệ thống những kiến thức khoa học từ những ngày đầu nhập học cho đến hôm nay.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của tôi đến TS. Trần Văn Khánh (đã mất năm 2021) và TS. Nguyễn Quốc Vinh đã tận tâm hướng dẫn, giúp đỡ, động viên, khích lệ tôi trong suốt quá trình dài nghiên cứu và thực hiện luận án. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Phòng Sau Đại học - Trường Dai học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Thư viện Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn; Thư viện Trung tâm Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã giúp đỡ và cung cấp tư liệu cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án.

Tôi xin gửi tới gia đình, bạn bè, cơ quan công tác và đồng nghiệp lòng biết ơn sâu sắc vì đã luôn tạo điều kiện, động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận án này. Xin chân thành và trân trọng cảm on! TP. Hồ Chí Minh, ngày. năm 2023 Tác giả PHẠM THỊ THÙY LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi, dưới sự hướng dẫn của TS.

Trần Văn Khánh (đã mất năm 2021) và TS. Nguyễn Quốc Vinh. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về kết quả nghiên cứu của công trình này. Hô Chí Minh, ngày.

năm 2023 Tác giả PHẠM THỊ THÙY MỤC LỤC D7900, (06)71000 01. Tính cấp thiết của đề tài.-¿- 2-56 St St CS E1 112112 1111211111211 1111. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Mục đích và nhiệm vụ của luận án.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án. Cơ sở lý luận và phương pháp của luận án. Đóng góp mới của luận áñ. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận án.

Kết cấu của luận án.---- + ©t+E+ESEESE+ESEEEESESEEEEEESEEEEEEEEEEEEEEESEEEEEEEEEEkrkrkerrree 17 Chương 1. LÝ LUẬN CHUNG VE KHOA HỌC VA CÔNG NGHỆ, VE PHAT TRIEN BEN VUNG VA VAI TRÒ CUA KHOA HỌC VÀ CONG NGHỆ DOI VỚI SU PHAT TRIEN BEN VỮNG O VIỆT NAM.1 LY LUAN CHUNG VE KHOA HOC, CONG NGHE VA PHAT TRIEN 0140/96 .1 Quan điểm về khoa học và công Ngh6 .2 Quan điểm về phát triển bền vững.2 VAI TRÒ CUA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ DOI VỚI SỰ PHÁT TRIEN BEN VỮNG.1 Khoa học và công nghệ là động lực phát triển kinh tế, tạo cơ sở và nguồn lực đối với sự phát triển bền vững.-- 2-2 2£ ©E2E£2EE2EE£EEeEEeEErrrrrkrrkrred 37 1.2 Khoa học và công nghệ góp phần phát triển văn hóa - xã hội, đảm bảo tiến bộ, công băng xã hội; là nên tảng xã hội vững chac đôi với sự phát triên bên 1. Khoa học và công nghệ góp phần bảo vệ môi trường sinh thái; là điều kiện, cơ sở đôi với sự phát triên bên vững.4 Khoa học và công nghệ là điều kiện góp phần 6n định chính trị, đảm bao an ninh, quốc phòng; là nền tang vững chắc đối với sự phát triển bền vững .60 KET LUẬN CHUONG .--2222¿2222vecttEEEkkrrrrttrrtrrrrrrrrrrrrriie 67 Chương 2. THỰC TRẠNG PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ DOI VỚI SỰ PHÁT TRIEN BEN VỮNG Ở THÀNH PHO ?0959:08/00):8:).

NHỮNG YEU TO ANH HUONG DEN PHÁT HUY VAI TRO CUA KHOA HOC VA CONG NGHE DOI VOI SU PHAT TRIEN BEN VUNG O THÀNH PHO HO CHI MINH HIEN NAY. Ảnh hưởng từ quan điểm, đường lối của Dang, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến phát huy vai trò của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững ở Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh hưởng của yếu tố địa lý - tự nhiên, của điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội và con người đến phát huy vai trò của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững ở Thành phó Hồ Chí Minh. Ảnh hưởng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đến phát huy vai trò của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững ở Thành phố Hồ Chí Minh .- 2-2 2 2 S+EE+EEEE+E££E£EE£EESEE2EEEEEEEEEEeEErrkrrerree 83 2.

Ảnh hưởng của toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế đến phát huy vai trò của khoa học và công nghệ đối với su phát triển bền vững ở Thành phó Hồ Chi Minh 2. THÀNH TỰU VÀ HẠN CHÉ TRONG VIỆC PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIEN BEN VỮNG Ở THÀNH PHO HO CHÍ MINH HIỆN NA Y. Khái quát về sự phát triển khoa hoc và công nghệ ở Thành phố Hồ Chí MU. Vai trò của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững ở Thành phố Hồ Chí Minh.- 2-2 2£ ++©+£+EE+2EE£EE+SEEEEEEEEEEEE2EE271121171121.

Hạn chế trong phát huy vai trò của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững ở Thành phố H6 Chí Minh. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ĐÓI VỚI SỰ PHÁT TRIEN BEN VUNG Ở THÀNH PHO HO CHÍ MINH HIỆN NAY. PHƯƠNG HƯỚNG PHAT HUY VAI TRO CUA KHOA HOC VA CONG NGHỆ DOI VỚI SU PHÁT TRIEN BEN VUNG Ở Thành phố Hồ Chi Minh HIEN NAY. Quán triệt sâu sắc, toàn diện quan diém, đường lôi cua Dang, chính sách của Nhà nước về phát triên khoa học và công nghệ đôi với sự phát triên bên 3.

Phát huy vai trò của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững phải xuất phát từ mục tiêu, nhiệm vụ chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố Hồ Chí Minh .---2- 2-22 2 E2 EEE£EE£EEE+EE2EE£EEEEESEEEEEEEEEerkerkeri 144 3. Phát triển khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững cần khai thác tốt đặc điểm, tiềm năng, vị thế của Thanh phố Hồ Chí Minh. GIẢI PHÁP CHỦ YÊU NHẰM PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ DOI VỚI SỰ PHÁT TRIÊN BEN VUNG Ở Thành phó Hồ Chí Minh HIEN NAY .--:- ¿E2 SE+EEE+EEEEEEEEEEEESEEEESEEEESEEEEEEEEESEkrkrrkrkrrres 153 3. Nâng cao hơn nữa nhận thức ý nghĩa, tầm quan trọng vai trò của khoa học và công nghệ đối với phát triển kinh tế, xã hội, môi trường bền vững ở Thành phố Hồ Chí Minh.----- 2: ¿2+ E+EE+EE£EE£EE2EE£EEEEEEEEE21121122171711712 111 xeeg 153 3.

Xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm phát huy vai trò của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững ở Thành phố Hồ Chí Minh. Nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo gắn với đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đối với sự phát triển bền vững ở Thành phó Hồ Chí Minh. Xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ quản lý khoa học và công nghệ; nâng cao chất lượng các cơ sở hoạt động khoa học và công nghệ nhằm phát huy vai trò khoa học và công nghệ đối với sự phát triển bền vững ở Thành phố Hồ Chí Minh mm. 171 KET LUẬN CHUONG 3.cccccscsscsssssessesscsecsessesssssssessecssstsatsussessessesateatsnssnsaneaees 178 KET LUAN CHUNG oo.

cecccsssssssssssssssessssssssssssssssecssscssscssscsssssssssssecssecasecssesesess 180 DANH MỤC TÀI LIEU THAM KHAO .cccccssscssssesssesssesssseessessseesseeesees 184 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BÓ LIÊN QUAN ĐÉN ĐÈ TÀI LUẬN ÁN.-2-- 22-222 2EC2E1227112711271122112112112211 21101111 ee 195 PHAN MỞ DAU 1. Tính cấp thiết của dé tài Trong thoi đại ngày nay, khoa học va công nghệ dang tác động mạnh mẽ, đóng vai trò vô cùng quan trọng đến sự phát triển hưng thịnh của mỗi một quốc gia, mỗi một dân tộc. Vai trò quan trọng của khoa học và công nghệ không phải mới được nhắc đến mà đã được khẳng định từ rất sớm bởi rất nhiều nhà khoa học, nhà tư tưởng khác nhau trên thế giới từ Galileo Galilei, René Descartes, Ch. Montesquieu, Francis Bacon, dén Karl Marx, Friedrich Engels.

Mac cũng đã từng nêu một nhận định thể hiện dự báo thiên tai của mình về khoa học và công nghệ trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, có ý nghĩa quyết định đối với nền sản xuất.Mác nhận định: “Sự phát triển của tư bản cố định là chỉ số cho thay tri thức xã hội phổ biến (wissen knowledge) đã chuyên hóa đến mức độ nào đó thành lực lượng sản xuất trực tiếp” (C.Angghen, 2000, Toàn tập, tập 4ó, phần II, tr. Trong công cuộc đôi mới toàn diện đất nước, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã khăng định tầm quan trọng của khoa học và công nghệ là nền tảng, động lực quan trọng nhất dé phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, phát triển kinh tế tri thức, góp phần tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả lao động, đóng góp cho tăng trưởng, phát triển nhanh và bền vững đất nước, vì vậy khoa học và công nghệ có vai trò vị trí trở thành quốc sách hàng đầu, là vấn đề chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội và phát triển bền vững. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng cộng sản Việt Nam thống nhất cao với những quan điểm trên, đồng thời trong những điều kiện, vị thế mới, Đảng cộng sản Việt Nam còn nêu cao khát vọng phát triển của dân tộc trên trường quốc tế. Để đưa đất nước vững bước tiễn lên, cần dựa trên sức mạnh tổng hợp, trên một hệ thống các yếu tố và nguồn lực, trong đó không thé thiếu động lực từ yếu tố khoa học và công nghệ.

Trong giai đoạn hiện nay, khoa học và công nghệ vừa là động lực, vừa là phương thức phát triển của các quốc gia và vùng lãnh thé dang phát triển dé nhanh chóng thịnh vượng và văn minh.