Thực trạng hệ thống đảm bảo chất lượng tại một số trường y và xây dựng công cụ h

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG NGUYỄN THỊ NGA THỰC TRẠNG HỆ THỐNG ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG TẠI MỘT SỐ TRƢỜNG Y VÀ XÂY DỰNG CÔNG CỤ HỖ TRỢ ĐÁNH GIÁ CHƢƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CỬ NHÂN Y TẾ CÔNG CỘNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2017 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG NGUYỄN THỊ NGA THỰC TRẠNG HỆ THỐNG ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG TẠI MỘT SỐ TRƢỜNG Y VÀ XÂY DỰNG CÔNG CỤ HỖ TRỢ ĐÁNH GIÁ CHƢƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CỬ NHÂN Y TẾ CÔNG CỘNG Chuyên ngành : Y tế công cộng Mã số : 62.03 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. KIM BẢO GIANG 2. NGUYỄN THANH HÀ HÀ NỘI - 2017 LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án này, trƣớc tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo Sau đại học - Trƣờng Đại học YTCC Hà Nội đã cho phép tôi đƣợc tham dự khoá học Nghiên cứu sinh khóa 9 của Trƣờng, tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi học tập và hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cám ơn các Thầy, Cô trƣờng Đại học Y tế công cộng đã luôn quan tâm, dạy bảo, truyền đạt cho tôi những kiến thức và kinh nghiệm sâu sắc trong thời gian học tập tại trƣờng, đã góp ý cho tôi những kiến thức vô cùng quý báu về phƣơng pháp và nội dung khoa học, giúp cho tôi hoàn thiện luận án.

Đặc biệt, với lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn PGS. Kim Bảo Giang, PGS. Nguyễn Thanh Hà là những ngƣời trực tiếp hƣớng dẫn khoa học đã tận tình hƣớng dẫn, cung cấp tài liệu học tập và nghiên cứu, mang lại tri thức quý báu thiết thực cho tôi, hỗ trợ tôi hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn GS.TS Nguyễn Hữu Tú, GS.TS Bùi Thu Hà - những ngƣời đã hỗ trợ tôi rất nhiều trong quá trình công tác và học nghiên cứu sinh.

Xin cảm ơn các lãnh đạo nơi tôi làm việc đã giúp đỡ, tạo điều kiện tốt nhất để tôi có thể hoàn thành luận án này. Cảm ơn Ban quản lý dự án “Chƣơng trình phát triển nguồn nhân lực y tế” giai đoạn 2010-2015, Bộ Y tế đã hỗ trợ kinh phí học tập cho tôi. Cảm ơn các Hội đồng khoa học đã phản biện, góp ý giúp tôi hoàn thành nội dung luận án. Tôi luôn ghi nhớ sự chia sẻ, động viên hết lòng của gia đình, chồng, con, bạn bè và đồng nghiệp đã giúp đỡ, cho tôi nghị lực để học tập và hoàn thành luận án này.

Mặc dù đã rất cố gắng nhƣng chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, kính mong nhận đƣợc sự chỉ dẫn của Thầy, Cô, các nhà khoa học, các đồng nghiệp và bạn bè thân thiết. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 NCS. Nguyễn Thị Nga LỜI CAM ĐOAN Luận án “Thực trạng hệ thống đảm bảo chất lƣợng tại một số trƣờng y và xây dựng công cụ hỗ trợ đánh giá chƣơng trình đào tạo cử nhân y tế công cộng” có sử dụng một phần số liệu trong đề tài cấp Bộ “Nghiên cứu thực trạng hệ thống Đảm bảo chất lượng tại các trường đại học y và đề xuất giải pháp” với sự cho phép của chủ nhiệm đề tài. Tôi xin cam đoan những thông tin, số liệu đƣợc sử dụng trong Luận án này hoàn toàn trung thực, chính xác và ghi rõ nguồn gốc.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trƣớc pháp luật về lời cam đoan này! Hà Nội, ngày tháng năm 2017 NGƢỜI CAM ĐOAN Nguyễn Thị Nga DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nội dung Association to Advance Collegiate Schools of Business - Hiệp AACSB hội phát triển giảng dạy doanh thƣơng bậc đại học Accreditation Board for Engineering and Technology - Hội đồng ABET Kiểm định ngành Công nghệ và Kỹ thuật Asia-Pacific Quality Network - Mạng lƣới chất lƣợng Châu Á - APQN Thái Bình Dƣơng Asean Quality Assurance Network - Mạng lƣới ĐBCL khu vực AQAN Đông Nam Á AUN Asean Universities Network Australian Universities Quality Agency - Cơ quan chất lƣợng của AUQA các trƣờng Đại học Úc BGDĐT Bộ Giáo dục và Đào tạo Committee on the Accreditation of Canadian Medical Schools - CACMS Ủy ban kiểm định các trƣờng Y khoa Canada CSVC Cơ sở vật chất CTCT&HSSV Công tác chính trị và Học sinh viên viên CTĐT Chƣơng trình đào tạo ĐBCL Đảm bảo chất lƣợng ĐBCLGD Đảm bảo chất lƣợng giáo dục ĐTĐH Đào tạo Đại học European Association for Quality Assurance in Higher Education ENQA - Hiệp hội ĐBCL trong giáo dục đại học châu Âu GDĐH Giáo dục Đại học HCTH Hành chính tổng hợp HTQT Hợp tác quốc tế Chữ viết tắt Nội dung International Network for Quality Assurance Agencies in Higher INQAAHE Education - Mạng lƣới quốc tế các tổ chức Đảm bảo chất lƣợng trong giáo dục đại học KĐCL Kiểm định chất lƣợng KTKĐCLGD Khảo thí và Kiểm định chất lƣợng giáo dục Liaison Committee on Medical Education - Uỷ ban liên lạc về LCME giáo dục y học The Ministry of University Affairs - Bộ Công tác Đại học Thái MUA Lan National Assessment and Accreditation Council - Hội đồng Kiểm NAAC định Quốc gia Ấn Độ NCKH Nghiên cứu khoa học NĐ-CP Nghị đinh của Chính phủ Office for National Educational Standards and Quality ONESQA Assessment-Cục tiêu chuẩn giáo dục và đánh giá chất lƣợng quốc gia Quality Assurance Agency for Higher Education - Tổ chức Đảm QAA bảo chất lƣợng giáo dục Anh quốc. TCCB Tổ chức cán bộ TCKT Tài chính kế toán TCYTTG Tổ chức Y tế thế giới World Federation for Medical Education - Liên đoàn giáo dục y WFME khoa thế giới YTCC Y tế công cộng DANH MỤC BẢNG Bảng 1-1: Đặc điểm chung của các tổ chức Đảm bảo chất lƣợng quốc gia ở Đông Á và Thái Bình Dƣơng. 9 Bảng 1-2: Tổng hợp các tiêu chuẩn của một số tổ chức. 23 Bảng 1-3: Danh sách các trƣờng trong nghiên cứu.

38 Bảng 3-1: Tên và năm thành lập đơn vị Đảm bảo chất lƣợng các trƣờng. 54 Bảng 3-2: Thông tin chung về các cán bộ của đơn vị Đảm bảo chất lƣợng. 55 Bảng 3-3: Thực trạng thực hiện chức năng, nhiệm vụ của đơn vị Đảm bảo chất lƣợng tại các trƣờng. 56 Bảng 3-4: Các hoạt động đã thực hiện liên quan đến đánh giá chất lƣợng.

57 Bảng 3-5: Các hoạt động theo dõi chất lƣợng đã đƣợc thực hiện tại các trƣờng58 Bảng 3-6: Các hoạt động về xây dựng biểu mẫu, công cụ đã thực hiện tại các trƣờng. 59 Bảng 3-7: Hiểu biết về vai trò của đơn vị Đảm bảo chất lƣợng trong Nhà trƣờng. 60 Bảng 3-8: Hiểu biết về nhiệm vụ của đơn vị Đảm bảo chất lƣợng trong Nhà trƣờng. 60 Bảng 3-9: Kinh nghiệm tham gia các hoạt động Đảm bảo chất lƣợng của cán bộ đảm bảo chất lƣợng.

61 Bảng 3-10: Kinh nghiệm tham gia các hoạt động Tự đánh giá của cán bộ Đảm bảo chất lƣợng. 62 Bảng 3-11: Các quy định về hoạt động tổ chức và quản lý cán bộ của các trƣờng63 Bảng 3-12: Các công cụ quản lý hồ sơ sinh viên hiện đang sử dụng. 64 Bảng 3-13: Nhận định về sự đầy đủ của các loại văn bản. 66 Bảng 3-14: Tình hình luân chuyển văn bản của các trƣờng.

66 Bảng 3-15: Thông tin về cơ sở xây dựng chƣơng trình đào tạo của các trƣờng. 67 Bảng 3-16: Các hoạt động Đảm bảo chất lƣợng trong Hợp tác quốc tế của các trƣờng. 73 Bảng 3-17: Tổng hợp nhận định của đối tƣợng đƣợc phỏng vấn về các minh chứng gợi ý trong bản Hƣớng dẫn tự đánh giá (theo từng trƣờng). 76 Bảng 3-18: Tổng hợp nhận định của đối tƣợng đƣợc phỏng vấn về các chỉ số gợi ý trong bản Hƣớng dẫn tự đánh giá (theo từng trƣờng).

78 Bảng 3-19: Phiếu phản hồi môn học (trƣớc khi đánh giá). 84 Bảng 3-20: Hệ số Cronbach Alpha của bộ câu hỏi. 85 Bảng 3-21: Các câu hỏi của phiếu phản hồi môn học (sau khi đánh giá). 86 Bảng 3-22: Phiếu phản hồi thực hành (trƣớc khi đánh giá).

87 Bảng 3-23: Hệ số Cronbach Alpha của bộ câu hỏi. 88 Bảng 3-24: Hệ số tải nhân tố của các câu hỏi. 88 Bảng 3-25: Các câu hỏi của phiếu phản hồi thực hành (sau khi đánh giá). 89 Bảng 3-26: Các câu hỏi của phiếu phản hồi Bài giảng lý thuyết (trƣớc khi đánh giá).

90 Bảng 3-27: Hệ số Cronbach Alpha của bộ câu hỏi. 90 Bảng 3-28: Hệ số tải nhân tố của các câu hỏi. 91 Bảng 3-29: Các câu hỏi của phiếu phản hồi Bài giảng lý thuyết (sau khi đánh giá). 92 Bảng 3-30: Các chủ đề của phiếu phản hồi cán bộ, nhân viên (trƣớc khi đánh giá).

93 Bảng 3-31: Hệ số Cronbach Alpha của bộ câu hỏi. 94 Bảng 3-32: Giá trị Eigenvalue của các nhân tố. 95 Bảng 3-33: Các chủ đề của Phiếu phản hồi cán bộ, nhân viên (sau khi đánh giá). 96 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3-1.

Tỷ lệ cán bộ đƣợc đào tạo, tập huấn và tham gia nghiên cứu về Đảm bảo chất lƣợng. 62 Biểu đồ 3-2: Hệ số tải nhân tố của các câu hỏi. 85 DANH MỤC HÌNH Hình 1-1: Mô hình ĐBCL cấp chƣơng trình của AUN. 17 Hình 1-2: Mô hình ĐBCL chƣơng trình đào tạo theo CDIO.

18 Hình 1-3: Mô hình đánh giá chƣơng trình của QAAC. 19 Hình 1-4: Khung lý thuyết nghiên cứu. 37 Hình 2-1: Sơ đồ nghiên cứu. 41 MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Một số khái niệm. Tổng quan đảm bảo chất lƣợng giáo dục trên Thế giới và ở Việt Nam .1 Đảm bảo chất lƣợng giáo dục một số nƣớc trên Thế giới.2 Đảm bảo chất lƣợng giáo dục đại học ở Việt Nam .3 Các mạng lƣới Đảm bảo chất lƣợng trên thế giới và khu vực .4 Đảm bảo chất lƣợng giáo dục Y khoa trên Thế giới. Tổng quan về đánh giá chƣơng trình đào tạo trên Thế giới và ở Việt Nam.1 Mô hình Đảm bảo chất lƣợng chƣơng trình đào tạo .2 Đánh giá chƣơng trình đào tạo trên thế giới .3 Đánh giá chƣơng trình đào tạo ở Việt Nam .4 Đánh giá chƣơng trình đào tạo Y khoa trên Thế giới và ở Việt Nam.

Các công cụ hỗ trợ đánh giá chƣơng trình đào tạo. Xây dựng công cụ thu thập thông tin phản hồi phục vụ cho đánh giá .1 Qui trình xây dựng công cụ thu thập thông tin .2 Đánh giá công cụ thu thập thông tin. Một số nghiên cứu về đánh giá chƣơng trình đào tạo .1 Nghiên cứu trong nƣớc .2 Nghiên cứu nƣớc ngoài. Khung lý thuyết nghiên cứu.

Giới thiệu địa bàn nghiên cứu. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .