Luận án TS Phouvang Suyavong: Đánh giá can thiệp truyền thông BHYT tại tỉnh Viêng Chăn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG PHOUVANG SUYAVONG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CAN THIỆP TRUYỀN THÔNG NÂNG CAO KIẾN THỨC, THỰC HÀNH CỦA NGƯỜI CÓ THẺ BẢO HIỂM Y TẾ TRONG SỬ DỤNG DỊCH VỤ KHÁM CHỮA BỆNH Ở CÁC CƠ SỞ Y TẾ CÔNG TẠI TỈNH VIÊNG CHĂN, CỘNG HOÀ DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y TẾ CÔNG CỘNG Mã số chuyên ngành đào tạo: 62.01 HÀ NỘI - 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG PHOUVANG SUYAVONG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CAN THIỆP TRUYỀN THÔNG NÂNG CAO KIẾN THỨC, THỰC HÀNH CỦA NGƯỜI CÓ THẺ BẢO HIỂM Y TẾ TRONG SỬ DỤNG DỊCH VỤ KHÁM CHỮA BỆNH Ở CÁC CƠ SỞ Y TẾ CÔNG TẠI TỈNH VIÊNG CHĂN, CỘNG HOÀ DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y TẾ CÔNG CỘNG Mã số chuyên ngành đào tạo: 62.01 Hướng dẫn khoa học: 1. MAYTRY SENCHANTHISAY HÀ NỘI - 2019 i LỜI CAM ĐOAN Tôi là Phouvang Suyavong, nghiên cứu sinh khóa 9 của Trường Đại học Y tế Công cộng với chuyên ngành Y tế Công cộng xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS. Ngô Văn Toàn và PGS.

Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn trung thực và khách quan, đã được các cơ quan có thẩm quyền xác nhận và chấp thuận cho nghiên cứu. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Người viết cam đoan Phouvang Suyavong ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập và thực hiện luận án này, tôi đã nhận được sự hỗ trợ hiệu quả, tạo điều kiện nghiên cứu, làm việc của nhiều đơn vị, các thầy, cô giáo, đồng nghiệp, bạn bè và người thân trong gia đình.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ban Giám hiệu, Phòng Quản lý Đào tạo sau đại học, giảng viên, cán bộ các phòng, khoa của Trường Đại học Y tế Công cộng đã luôn tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS. Ngô Văn Toàn và PGS. Maytry Senchanthisay, những người thầy giúp tôi lựa chọn, định hướng, trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập cũng như hoàn thành luận án này.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến Đại học Khoa học Sức khoẻ, Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào, Sở Y tế tỉnh Viêng Chăn, Trung tâm Y tế huyện PhoneHong và huyện KeoOudom, các Trạm Y tế xã, các cán bộ tham gia thu thập số liệu và đặc biệt là những người dân có thẻ bảo hiểm y tế đã tích cực ủng hộ và phối hợp với chúng tôi trong quá trình thu thập số liệu thực địa. Cuối cùng tôi xin gửi tấm lòng ân tình đến gia đình cha mẹ, vợ, các con và anh chị em trong gia đình đã luôn là nguồn động viên giúp tôi hoàn thành luận án này. Tác giả luận án Phouvang Suyavong iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ASXH An sinh xã hội BHXH Bảo hiểm xã hội BHYT Bảo hiểm Y tế BHYT BB Bảo hiểm Y tế bắt buộc BHYT TN Bảo hiểm Y tế tự nguyện BHYT NN Bảo hiểm Y tế người nghèo BHYT QG Bảo hiểm Y tế Quốc gia BHYT BMTE Bảo hiểm Y tế bà mẹ trẻ em CHDCNDL Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Lào CSBHYT Chính sách Bảo hiểm Y tế CSSK Chăm sóc sức khỏe CSYT Cơ sở Y tế DVYT Dịch vụ y tế GDP Gross domestic product KCB Khám chữa bệnh NLĐ Người lao động NSDLĐ Người sử dụng lao động NVYT Nhân viên Y tế iv MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Danh mục các chữ viết tắt.iii Mục lục.

iv Danh mục bảng. vii Danh mục biểu đồ. ix Danh muc hình. x Tóm tắt nghiên cứu.

xi ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Đại cương về bảo hiểm y tế. Một số thuật ngữ liên quan.

Nguyên tắc bảo hiểm Y tế. Tổng quan về một số loại hình BHYT. Ý nghĩa và vai trò của bảo hiểm y tế. Tổng quan về hệ thống bảo hiểm y tế của một số quốc gia.

Kiến thức, thực hành của người có thẻ bảo hiểm y tế trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh. Yếu tố ảnh hưởng đến kiến thức, thực hành của người có thẻ bảo hiểm y tế trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh. Yếu tố cá nhân. Khả năng tiếp cận đến cơ sở y tế.

Chính sách bảo hiểm Y tế. Chất lượng cung cấp dịch vụ y tế. Mô hình can thiệp truyền thông nâng cao kiến thức, thực hành của người có thẻ bảo hiểm y tế trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh. Tổng quan về các phương pháp truyền thông.

Một số thông tin về địa điểm nghiên cứu.36 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu và thời gian nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu.

Các giai đoạn nghiên cứu. Giai đoạn 1: Điều tra cơ bản. Giai đoạn 2: Tiến hành can thiệp. Giai đoạn 3: Đánh giá sau can thiệp.

Phương pháp thu thập số liệu. Bộ công cụ thu thập số liệu. Điều tra viên, giám sát viên. Thử nghiệm bộ công cụ.

Các biến số nghiên cứu và chỉ số đánh giá can thiệp. Biến số nghiên cứu và các chỉ số trong nghiên cứu thực trạng kiến thức và thực hành trong sử dụng dịch vụ y tế công. Các chỉ số trong nghiên cứu mối liên quan giữa một số yếu tố và kiến thức và thực hành sử dụng dịch vụ y tế công. Biến số trong nghiên cứu can thiệp.

Xử lý và phân tích số liệu. Nhập số liệu. Phân tích số liệu. Sai số nghiên cứu và biện pháp khắc phục.

Đạo đức nghiên cứu.50 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Thông tin chung về đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm nhân khẩu học. Thông tin về thẻ bảo hiểm y tế.

Kiến thức và thực hành của người có thẻ BHYT trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh. Kiến thức của người có thẻ BHYT trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh. Thực hành của người có thẻ BHYT trong sử dụng dịch vụ y tế. Các yếu tố ảnh hưởng đến kiến thức và thực hành của người có thẻ BHYT trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh.

Kết quả can thiệp truyền thông nâng cao kiến thức và thực hành của người vi có thẻ BHYT trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh. Kết quả can thiệp truyền thông nâng cao kiến thức của người có thẻ BHYT trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh. Kết quả can thiệp truyền thông nâng cao thực hành của người có thẻ BHYT trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh.88 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN. Kiến thức, thực hành của người có thẻ bảo hiểm y tế trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh ở các cơ sở y tế công.

Khả năng tiếp cận của người có thẻ BHYT đến cơ sở y tế đăng ký ban đầu. Kiến thức của người có thẻ bảo hiểm y tế trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh ở các cơ sở y tế công. Thực hành của người có thẻ bảo hiểm y tế trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh ở các cơ sở y tế công. Yếu tố ảnh hưởng đến kiến thức, thực hành của người có thẻ bảo hiểm y tế trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh ở các cơ sở y tế công.

Yếu tố ảnh hưởng đến kiến thức của người có thẻ bảo hiểm y tế trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh ở các cơ sở y tế công. Yếu tố ảnh hưởng đến thực hành của người có thẻ bảo hiểm y tế trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh ở các cơ sở y tế công. Kết quả can thiệp truyền thông nâng cao kiến thức, thực hành của người có thẻ bảo hiểm y tế trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh ở các cơ sở y tế công 107 4. Kết quả can thiệp truyền thông nâng cao kiến thức của người có thẻ bảo hiểm y tế trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh ở các cơ sở y tế công.

Kết quả can thiệp truyền thông nâng cao thực hành của người có thẻ bảo hiểm y tế trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh ở các cơ sở y tế công. 122 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Thông tin chung về mỗi huyện can thiệp. Đặc điểm nhân khẩu học của đối tượng nghiên cứu.

Loại thẻ và thời gian tham gia BHYT. Khoảng cách và thời gian tiếp cận đến cơ sở y tế đã đăng ký ban đầu. Thời gian, khoảng cách trung bình tham gia BHYT và tiếp cận đến cơ sở y tế đăng ký KCB ban đầu. Kiến thức của người có thẻ BHYT về đối tượng được cấp thẻ BHYT miễn phí.

Kiến thức của người có thẻ BHYT về quyền lợi khi sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh. Kiến thức người có thẻ BHYT về trách nhiệm khi sử dụng thẻ BHYT. Kiến thức của người có thẻ BHYT về quyền chi trả của thẻ BHYT trong sử dụng dịch vụ KCB. Thực hành sử dụng thẻ BHYT trong KCB 12 tháng qua.

Thực hành bảo quản thẻ BHYT. Thực hành sử dụng thẻ BHYT trong KCB lần gần đây nhất. Tỷ lệ người có thẻ BHYT có chi trả thêm cho sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh ngoài BHYT. Tỷ lệ chuyển tuyến và lý do chuyển tuyến của người có thẻ BHYT trong KCB gần đây nhất.

Mối liên quan giữa một số yếu tố và hiểu biết về quyền được khám chữa bệnh miễn phí tại cơ sở y tế đã đăng ký ban đầu. Mối liên quan giữa một số yếu tố và hiểu biết về quyền được cung cấp thông tin về BHYT. Mối liên quan giữa một số yếu tố và hiểu biết về không cho người khác mượn thẻ BHYT. Mối liên quan giữa một số yếu tố và hiểu biết về quyền được khiếu nại khi vi phạm chế độ BHYT.

Mối liên quan giữa một số yếu tố và thực hành khám chữa bệnh đúng nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu trong 12 tháng qua. Mối liên quan giữa một số yếu tố và cho mượn thẻ bảo hiểm y tế trong 12 tháng qua. Mối liên quan giữa một số yếu tố và lấy thuốc cho người khác. Kết quả can thiệp truyền thông nâng cao kiến thức về đối tượng được cấp thẻ BHYT.

Kết quả can thiệp truyền thông nâng cao kiến thức về quyền lợi của người có thẻ BHYT trong sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh.