Luận án tiến sĩ dược học: Đánh giá thực trạng kê đơn và chăm sóc bệnh nhân điều trị ngoại trú bảo hiểm y tế tại Cần Thơ giai đoạn 2016-2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y NGUYỄN PHỤC HƯNG ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG KÊ ĐƠN VÀ CHĂM SÓC BỆNH NHÂN ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ BẢO HIỂM Y TẾ Ở MỘT SỐ CƠ SỞ Y TẾ CÔNG LẬP TẠI THÀNH PHỐ CẦN THƠ GIAI ĐOẠN 2016-2018 LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HỌC HÀ NỘI-2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y NGUYỄN PHỤC HƯNG ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG KÊ ĐƠN VÀ CHĂM SÓC BỆNH NHÂN ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ BẢO HIỂM Y TẾ Ở MỘT SỐ CƠ SỞ Y TẾ CÔNG LẬP TẠI THÀNH PHỐ CẦN THƠ GIAI ĐOẠN 2016-2018 Chuyên ngành: TỔ CHỨC QUẢN LÝ DƯỢC Mã số: 9 72 02 12 LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. NGUYỄN MINH CHÍNH HÀ NỘI-2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận án này là công trình nghiên cứu của riêng tôi theo sự hướng dẫn khoa học của cán bộ hướng dẫn. Các kết quả nêu trong luận án là trung thực và được công bố trong các bài báo khoa học. Luận án chưa từng được công bố.

Nếu có điều gì sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Nguyễn Phục Hưng LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và sự kính trọng của tôi tới Thầy PGS. Nguyễn Minh Chính, nguyên Chỉ huy trưởng Trung tâm đào tạo – nghiên cứu Dược - Học viện Quân y, người đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận án tiến sĩ. Tôi xin chân thành cám ơn Thầy PGS.

Trịnh Nam Trung, Viện trưởng Viện đào tạo Dược - Học viện Quân Y, Thầy PGS. Nguyễn Văn Minh, nguyên Chỉ huy trưởng Trung tâm đào tạo – nghiên cứu Dược - Học viện Quân y đã hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình hoàn thành luận án tiến sĩ. Nhân dịp này, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến Đảng ủy, Ban Giám đốc, Phòng Sau đại học, Hệ Sau đại học, các Thầy Cô trong Viện đào tạo Dược và Học viện Quân Y đã dạy dỗ và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận án. Tôi xin cảm ơn chân thành đến Ban Giám đốc, Phòng kế hoạch tổng hợp, Khoa Khám ngoại trú và Khoa Dược của 11 cơ sở y tế công lập tại Thành phố Cần Thơ đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình lấy số liệu để hoàn thành luận án.

Và cuối cùng, tôi xin cảm ơn các đồng nghiệp, bạn bè và gia đình đã tạo điều kiện giúp đỡ, động viên, khích lệ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận án. Nguyễn Phục Hưng MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cam đoan Lời cảm ơn Mục lục Danh mục các chữ viết tắt Danh mục các bảng Danh mục các sơ đồ ĐẶT VẤN ĐỀ. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Quy định kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú và các chỉ số sử dụng thuốc, các yếu tố ảnh hưởng đến sử dụng thuốc 3 1.

Qui định kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú. Chỉ số sử dụng thuốc. Hoạt động sử dụng thuốc trong bệnh viện. Thực trạng kê đơn và chăm sóc người bệnh trên thế giới và tại Việt Nam.

Thực trạng kê đơn và chăm sóc người bệnh trên thế giới. Thực trạng kê đơn và chăm sóc người bệnh tại Việt Nam. Vài nét về cơ sở y tế tại thành phố Cần Thơ. Tóm lược một số nghiên cứu về kê đơn và chăm sóc người bệnh trên thế giới và tại Việt Nam.

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2. Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn chọn mẫu. Tiêu chuẩn loại trừ.

Vật liệu nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu chọn. Phương pháp chọn mẫu. Nội dung nghiên cứu.

Xác định biến số nghiên cứu. Các kỹ thuật thực hiện. Các biện pháp hạn chế sai số. Xử lý số liệu.

Đạo đức trong nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 3. Kết quả đánh giá thực trạng kê đơn và hiệu quả của một số giải pháp can thiệp trong kê đơn thuốc bảo hiểm y tế điều trị ngoại trú ở một số cơ sở y tế công lập tại thành phố Cần Thơ giai đoạn 2016-2018. Kết quả đánh giá thực trạng kê đơn thuốc bảo hiểm y tế điều trị ngoại trú ở một số cơ sở y tế công lập tại thành phố Cần Thơ giai đoạn 2016-2017.

Đánh giá hiệu quả của một số giải pháp can thiệp trong kê đơn thuốc điều trị ngoại trú ở một số cơ sở y tế công lập tại thành phố Cần Thơ giai đoạn 2017-2018. Kết quả đánh giá thực trạng chăm sóc người bệnh và hiệu quả của một số giải pháp can thiệp trong chăm sóc người bệnh bảo hiểm y tế điều trị ngoại trú ở một số cơ sở y tế công lập tại thành phố Cần Thơ giai đoạn 2016-2018. Kết quả phân tích thực trạng chăm sóc người bệnh bảo hiểm y tế điều trị ngoại trú ở một số cơ sở y tế công lập tại thành phố Cần Thơ giai đoạn 2016-2017. Đánh giá hiệu quả của một số giải pháp can thiệp trong chăm sóc người bệnh điều trị ngoại trú ở một số cơ sở y tế công lập tại thành phố Cần Thơ giai đoạn 2017-2018.

Về thực trạng kê đơn và hiệu quả của một số giải pháp can thiệp trong kê đơn thuốc bảo hiểm y tế điều trị ngoại trú ở một số cơ sở y tế công lập tại thành phố Cần Thơ giai đoạn 2016-2018. Về thực trạng kê đơn thuốc bảo hiểm y tế điều trị ngoại trú ở một số cơ sở y tế công lập tại thành phố Cần Thơ giai đoạn 2016-2017. Về hiệu quả của một số giải pháp can thiệp trong kê đơn thuốc điều trị ngoại trú ở một số cơ sở y tế công lập tại thành phố Cần Thơ giai đoạn 2017-2018. Về thực trạng chăm sóc người bệnh và hiệu quả của một số giải pháp can thiệp trong chăm sóc người bệnh bảo hiểm y tế điều trị ngoại trú ở một số cơ sở y tế công lập tại thành phố Cần Thơ giai đoạn 2016-2018.

Về thực trạng chăm sóc người bệnh bảo hiểm y tế điều trị ngoại trú ở một số cơ sở y tế công lập tại thành phố Cần Thơ giai đoạn 2016-2017. Về hiệu quả của một số giải pháp can thiệp trong chăm sóc người bệnh điều trị ngoại trú ở một số cơ sở y tế công lập tại thành phố Cần Thơ giai đoạn 2017-2018. 146 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TT Phần viết tắt Phần viết đầy đủ 1 BHYT : Bảo hiểm y tế 2 BVĐK : Bệnh viện đa khoa 3 BYT : Bộ Y tế 4 CBYT : Cán bộ y tế 5 CSYT : Cơ sở y tế 6 DMTCY : Danh mục thuốc chủ yếu 7 DMTTY : Danh mục thuốc thiết yếu 8 ĐHYD : Đại học Y Dược 9 KS : Kháng sinh 10 SCT : Sau can thiệp 11 TB : Trung bình 12 TCT : Trước can thiệp 13 TCY : Thuốc chủ yếu 14 TCYTTG : Tổ chức y tế thế giới 15 TP : Thành phố 16 TTT : Tương tác thuốc 17 TTY : Thuốc thiết yếu 18 TTYT : Trung tâm y tế 19 TW : Trung ương DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng Tên bảng Trang 1. Tóm tắt các nghiên cứu về chỉ số kê đơn trên thế giới 20 1.

Tóm tắt các nghiên cứu về chỉ số chăm sóc người bệnh 23 trên thế giới 2. Bảng thống kê số lượt khám ngoại trú có bảo hiểm y tế 41 trung bình 1 ngày của 11 cơ sở y tế tại thành phố Cần Thơ năm 2015 2. Số lượng mẫu cần lấy phân chia theo 11 cơ sở y tế 42 2. Số lượng mẫu cần lấy phân chia sau can thiệp 43 2.

Các mức độ tương tác thuốc 45 2. Các biến số sự hiểu biết của người bệnh về dùng thuốc 51 và đợt điều trị 2. Các biến số sự hài lòng về dịch vụ ngoại trú của các cơ 52 sở y tế 2. Các biến số về yếu tố thời gian và các yếu tố số lượng 54 2.

Các biến số về các nội dung khảo sát 55 3. Tỷ lệ tuân thủ các quy định thủ tục hành chính tại 11 cơ 62 sở y tế 3. Tỷ lệ tuân thủ các quy định về nội dung đơn thuốc tại 11 63 cơ sở y tế 3. Số thuốc kê trung bình trong một đơn tại 11 cơ sở y tế 64 3.

Tỷ lệ thuốc được kê theo tên generic và tên chung quốc 65 tế 3. Tỷ lệ đơn có kháng sinh tại 11 cơ sở y tế 66 3. Tỷ lệ sử dụng kết hợp kháng sinh tại 11 cơ sở y tế 67 Bảng Tên bảng Trang 3. Các nhóm kháng sinh được sử dụng nhiều nhất tại 11 cơ 68 sở y tế 3.

Tỷ lệ đơn có thuốc tiêm tại 11 cơ sở y tế 69 3. Một số loại thuốc tiêm được sử dụng nhiều tại 11 cơ sở 70 y tế 3. Tỷ lệ đơn có vitamin tại 11 cơ sở y tế 70 3. Một số loại vitamin được sử dụng nhiều tại 11 cơ sở y tế 71 3.

Tỷ lệ đơn có corticoid tại 11 cơ sở y tế 72 3. Một số loại corticoid được sử dụng nhiều tại 11 cơ sở y 72 tế 3. Tỷ lệ các thuốc được kê đơn có trong danh mục thuốc 73 thiết yếu và danh mục thuốc chủ yếu tại 11 cơ sở y tế 3. Tỷ lệ tương tác thuốc tại 11 cơ sở y tế 74 3.

Tỷ lệ các tương tác thuốc bất lợi mức 1 cao nhất tại 11 75 cơ sở y tế 3. Tỷ lệ các tương tác thuốc bất lợi mức 2 cao nhất tại 11 76 cơ sở y tế 3. Tỷ lệ các tương tác thuốc bất lợi mức 3 cao nhất tại 11 77 cơ sở y tế 3. Chi phí cho thuốc trung bình của mỗi đơn tại 11 cơ sở y 78 tế 3.

Chi phí thuốc và tỷ lệ chi phí thuốc trung bình dành cho 79 kháng sinh, thuốc tiêm, vitamin, corticoid tại 11 cơ sở y tế 3. Tỷ lệ đơn kê phù hợp với phác đồ điều trị tại 11 cơ sở y 80 tế Bảng Tên bảng Trang 3. Tỷ lệ thực hiện thông tin hợp lý cho người bệnh tại 11 82 cơ sở y tế 3. Tỷ lệ tuân thủ quy chế kê đơn sau can thiệp 83 3.

Số thuốc kê trung bình trong một đơn sau can thiệp 84 3. Tỷ lệ tương tác thuốc sau can thiệp 85 3.