Luận án tiến sĩ: Thực trạng mắc đái tháo đường type 2 ở người lao động làm ca thêm giờ - ĐH Y Hà Nội 2021

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI ĐINH QUỐC KHÁNH THỰC TRẠNG MẮC BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYPE 2 Ở NGƯỜI LAO ĐỘNG THƯỜNG XUYÊN PHẢI LÀM CA, THÊM GIỜ VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ NGUY CƠ LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y TẾ CÔNG CỘNG HÀ NỘI - 2021 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI ĐINH QUỐC KHÁNH THỰC TRẠNG MẮC BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYPE 2 Ở NGƯỜI LAO ĐỘNG THƯỜNG XUYÊN PHẢI LÀM CA, THÊM GIỜ VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ NGUY CƠ Chuyên ngành: Y tế Công cộng Mã số: 62720301 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y TẾ CÔNG CỘNG Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Khương Văn Duy 2.Nguyễn Ngọc Anh HÀ NỘI - 2021 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi là Đinh Quốc Khánh, nghiên cứu sinh khóa 32 Trường Đại học Y Hà Nội, chuyên ngành Y tế công cộng, xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của Thầy Khương Văn Duy và Cô Nguyễn Ngọc Anh. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Người viết cam đoan (ký và ghi rõ họ tên) Đinh Quốc Khánh luan an DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tiếng Việt Tiếng Anh ADA Hội đái tháo đường Hoa Kỳ American Diabetes Association BMI Chỉ số khối lượng cơ thể Body Mass Index DTH Dịch tễ học ĐH Đường huyết ĐHBK Đường huyết bất kì ĐHLĐ Đường huyết lúc đói ĐTĐ Đái tháo đường ĐTNC Đối tượng nghiên cứu FPG Glucose huyết tương lúc đói Fasting plasma glucose GH Hormon tăng trưởng Growth hormon High density lipoprotein HDLC Lippoprotein có tỷ trọng cao cholesterol Liên đoàn Đái tháo đường International Diabetes IDF thế giới Federation IFG Rối loạn glucose lúc đói Impaired Fasting Glucose IGT Rối loạn dung nạp glucose Impaired Glucose Tolerance LDL Chỉ số mỡ máu Low-density lipoprotein NC Nghiên cứu NLĐ Người lao động Nghiệm pháp dung nạp NPDNGĐU glucose đường uống luan an OGTT Oral glucose tolerance test Pre-diabetes Tiền đái tháo đường RLCH Rối loạn chuyển hóa RLĐH Rối loạn đường huyết Rối loạn đường huyết lúc RLĐHLĐ đói Rối loạn rối loạn dung nạp RLDNG glucose THA Tăng huyết áp Quỹ nhi đồng Liên hiệp UNICEF United Nations Children’s Fund quốc WDF Quỹ Đái tháo đường thế giới WHO Tổ chức Y tế Thế giới World Health Organization XN Xét nghiệm luan an 1 MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ ·········································································· 1 Chương 1 TỔNG QUAN ···························································· 4 1. Bệnh đái tháo đường ···························································· 4 1. Phân loại và đặc điểm sinh lý bệnh đái tháo đường.

Chẩn đoán bệnh đái tháo đường. Tiêu chuẩn chẩn đoán tiền đái tháo đường và đái tháo đường của các Tổ chức Y tế trên thế giới (WHO) ············································· 5 1. Chẩn đoán bệnh đái tháo đường theo Bộ Y tế Việt Nam ··········· 9 1. Một số yếu tố liên quan đến bệnh đái tháo đường.

Các yếu tố gen ········································································ 12 1. Các nguyên nhân về nhân chủng học (giới, tuổi, chủng tộc) ··· 13 1. Các yếu tố liên quan đến hành vi, lối sống······························ 13 1. Các yếu tố chuyển hóa và các loại nguy cơ trung gian ··········· 14 1.

Thực trạng bệnh đái tháo đường một số nước trên thế giới và ở Việt Nam ······················································································16 1. Thực trạng bệnh đái tháo đường các nước trên thế giới. Thực trạng rối loạn đường huyết và mắc bệnh đái tháo đường ở người lao động trên thế giới. Thực trạng rối loạn đường huyết, mắc bệnh đái tháo đường ở Việt Nam.

Nghiên cứu về các yếu tố nguy cơ mắc đái tháo đường ·················26 1. Nghiên cứu về nguy cơ mắc đái tháo đường chung. Nguy cơ mắc đái tháo đường ở cộng đồng trên thế giới·········· 27 1. Nguy cơ mắc đái tháo đường ở cộng đồng tại Việt nam ·········· 30 luan an 2 1.

Nghiên cứu nguy cơ mắc đái tháo đường ở người lao động. Nguy cơ mắc đái tháo đường ở người lao động làm việc theo ca, thêm giờ trên thế giới····································································· 35 1. Nguy cơ mắc đái tháo đường ở người lao động làm việc theo ca, thêm giờ tại Việt Nam ···································································· 43 Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ··········46 2. Đối tượng nghiên cứu ··························································46 2.

Tiêu chuẩn lựa chọn đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn loại trừ. Thời gian và địa điểm nghiên cứu ···········································46 2. Phương pháp nghiên cứu ······················································47 2.

Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu nghiên cứu. Kỹ thuật chọn mẫu nghiên cứu. Chỉ số nghiên cứu.

Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu ······································· 49 2. Tỷ lệ rối loạn đường huyết, đái tháo đường của người lao động một số ngành nghề thường xuyên phải làm ca, làm thêm giờ··············· 50 2. Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose, đái tháo đường với một số yếu tố ở người lao động thường xuyên phải làm ca, làm thêm giờ ······································································································· 50 2. Công cụ thu thập thông tin.

Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp xử lý số liệu. Khống chế các sai số. Một số khái niệm sử dụng trong nghiên cứu.

Chẩn đoán đái tháo đường, tiền đái tháo đường ····················· 55 2. Tính chỉ số khối cơ thể ···························································· 57 2. Phân loại ngủ tốt ···································································· 57 2. Điểm cắt làm thêm giờ···························································· 58 2.

Vai trò của tác giả trong nghiên cứu. Đạo đức trong nghiên cứu. 59 Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ···········································60 3. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu·········································60 3.

Đặc điểm chung. Tiền sử bệnh tật. Chỉ số dinh dưỡng. Thông tin thời gian làm việc.

Tỷ lệ rối loạn đường huyết, mắc đái tháo đường của người lao động thường xuyên phải làm theo ca, làm thêm giờ ·································71 3. Tỷ lệ rối loạn đường huyết, mắc đái tháo đường theo đặc điểm đối tượng nghiên cứu. Tỷ lệ rối loạn đường huyết, đái tháo đường theo tình trạng tăng huyết áp và chỉ số khối cơ thể. Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose, đái tháo đường với một số yếu tố ở người lao động thường xuyên phải làm việc theo ca, làm thêm giờ·················································································86 3.

Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose với một số yếu tố ở người lao động thường xuyên phải làm việc ca, làm thêm giờ. Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose với giới tính, nhóm tuổi, tuổi nghề, chỉ số khối cơ thể (BMI) ···································· 86 luan an 4 3. Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose với tiền sử tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiền sử đã từng hút thuốc lá và đang hút thuốc lá ······························································································· 88 3. Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose với tổ chức công việc, tư thế làm việc, số giờ làm thêm thường xuyên trong ngày, số giờ làm thêm trong tháng ít việc, số giờ làm thêm trong tháng nhiều việc · 89 3.

Mối liên quan giữa bệnh đái tháo đường với một số yếu tố ở người lao động thường xuyên phải làm ca, làm thêm giờ. Mối liên quan giữa bệnh đái tháo đường với giới tính, nhóm tuổi, tuổi nghề, chỉ số khối cơ thể ························································ 90 3. Mối liên quan giữa bệnh đái tháo đường với tổ chức công việc, tư thế làm việc, số giờ làm thêm thường xuyên trong ngày, số giờ làm thêm trong tháng ít việc, số giờ làm thêm trong tháng nhiều việc ········ 91 3. Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose và bệnh đái tháo đường với một số yếu tố ở người lao động thường xuyên phải làm việc ca, làm thêm giờ.

Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose và bệnh đái tháo đường với giới tính, nhóm tuổi, tuổi nghề, chỉ số khối cơ thể (BMI) ···· 93 3. Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose và bệnh đái tháo đường với tiền sử tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiền sử đã từng hút thuốc lá và đang hút thuốc lá ······························································ 94 3. Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose và bệnh đái tháo đường với tổ chức công việc, tư thế làm việc, số giờ làm thêm thường xuyên trong ngày, số giờ làm thêm trong tháng ít việc, số giờ làm thêm trong tháng nhiều việc ········································································· 95 Chương 4 BÀN LUẬN ······························································97 luan an 5 4. Một số đặc điểm của người lao động thường xuyên phải làm ca, làm thêm giờ·················································································97 4.

Tỷ lệ rối loạn dung nạp đường huyết, mắc đái tháo đường của người lao động thường xuyên phải làm ca, làm thêm giờ ·························· 100 4. Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose, đái tháo đường với một số yếu tố ở người lao động thường xuyên phải làm theo ca, làm thêm giờ ······················································································ 113 4. Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose với một số yếu tố ở người lao động thường xuyên phải làm theo ca, làm thêm giờ. Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose với giới tính, nhóm tuổi, tuổi nghề, chỉ số khối cơ thể ············································ 113 4.

Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose với tiền sử tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiền sử đã từng hút thuốc lá, đang hút thuốc lá ······································································································· 114 4. Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose với tổ chức công việc, tư thế làm việc, số giờ làm thêm thường xuyên trong ngày, số giờ làm thêm trong tháng ít việc, số giờ làm thêm trong tháng nhiều việc. Mối liên quan giữa bệnh đái tháo đường với một số yếu tố ở người lao động thường xuyên phải làm theo ca, làm thêm giờ. Mối liên quan giữa bệnh đái tháo đường với giới tính, nhóm tuổi, tuổi nghề, chỉ số khối cơ thể ······················································ 117 4.

Mối liên quan giữa bệnh đái tháo đường với tổ chức làm việc, tư thế làm việc, số giờ làm thêm thường xuyên trong ngày, số giờ làm thêm trong tháng ít việc, số giờ làm thêm trong tháng nhiều việc ······ 118 luan an 6 4. Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose và bệnh đái tháo đường với một số yếu tố ở người lao động thường xuyên làm ca, làm thêm giờ. Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose và bệnh đái tháo đường với giới tính, nhóm tuổi, tuổi nghề, chỉ số khối cơ thể (BMI) ·· 121 4. Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose và bệnh đái tháo đường với tiền sử tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiền sử đã từng hút thuốc lá và đang hút thuốc lá ···························································· 125 4.

Mối liên quan giữa rối loạn dung nạp glucose và bệnh đái tháo đường với tổ chức công việc, tư thế làm việc, số giờ làm thêm thường xuyên trong ngày, số giờ làm thêm trong tháng ít việc, số giờ làm thêm trong tháng nhiều việc.