Luận án: Đánh giá hiệu quả cai thuốc lá bằng phương pháp tư vấn trực tiếp kết hợp điện thoại ở bệnh nhân bệnh phổi

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI PHẠM THỊ LỆ QUYÊN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CAI THUỐC LÁ CỦA PHƯƠNG PHÁP TƯ VẤN TRỰC TIẾP KẾT HỢP VỚI TƯ VẤN QUA ĐIỆN THOẠI Ở BỆNH NHÂN MẮC MỘT SỐ BỆNH PHỔI LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2022 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI PHẠM THỊ LỆ QUYÊN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CAI THUỐC LÁ CỦA PHƯƠNG PHÁP TƯ VẤN TRỰC TIẾP KẾT HỢP VỚI TƯ VẤN QUA ĐIỆN THOẠI Ở BỆNH NHÂN MẮC MỘT SỐ BỆNH PHỔI Chuyên ngành : Nội Hô hấp Mã số : 9720107 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. Ngô Quý Châu 2. Trần Xuân Bách HÀ NỘI - 2022 luan an LỜI CẢM ƠN Với tất cả lòng biết ơn và kính trọng, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các Thầy Cô: GS. Ngô Quý Châu, người Thầy đã luôn tận tình chỉ bảo, truyền đạt những kiến thức và ý kiến quý báu, luôn khích lệ động viên và hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập kể từ khi còn là một bác sỹ nội trú đến khi trở thành một nghiên cứu sinh để tôi có thể hoàn thành luận án này.

Trần Xuân Bách, người Thầy đã hết lòng hướng dẫn, chỉ dạy, động viên, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu để hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn tới: Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo sau đại học Trường Đại học Y Hà Nội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi để hoàn thành quá trình học tập, nghiên cứu. Ban Giám đốc, Phòng Tổ chức cán bộ Bệnh viện Bạch Mai đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi có thể hoàn thành quá trình học tập, nghiên cứu. Ban lãnh đạo Trung tâm Hô hấp- Bệnh viện Bạch Mai cùng toàn thể các đồng nghiệp của tôi là các bác sỹ, điều dưỡng trong Trung tâm đã luôn hỗ trợ tôi trong công việc, giúp đỡ, tạo mọi điều kiện để tôi có thể dành thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án này.

Các bạn tư vấn viên của Tổng đài tư vấn hỗ trợ cai nghiện thuốc lá 18006606, bác sỹ Trần Thanh Hương đã giúp đỡ, hỗ trợ tôi rất nhiều trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận án. Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến bố mẹ, người đã sinh thành, nuôi dưỡng, yêu thường và tạo mọi điều kiện trong suốt quá trình học tập. Xin được bày tỏ lòng yêu thương và biết ơn đến chồng và các con là nguồn động lực to lớn giúp tôi vượt qua những khó khăn, tự tin học tập và nghiên cứu. Xin gửi lời tri ân đến những người thân trong gia đình, bạn bè thân thiết đã luôn động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu để hoàn thành luận án này.

luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi là: Phạm Thị Lệ Quyên, nghiên cứu sinh khoá 35 Trường Đại học Y Hà Nội, chuyên ngành Nội hô hấp, xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của Thầy Ngô Quý Châu và Thầy Trần Xuân Bách. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam 3. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, ngày 15 tháng 8 năm 2022 Phạm Thị Lệ Quyên luan an DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BN: Bệnh nhân BPTNMT: Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính CO: Monoxytcacbon DSMIV: (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders): Hướng dẫn chẩn đoán và thống kê các rối loạn tâm thần EGFR: Yếu tố tăng trưởng biểu bì FDA: Cơ quan kiểm soát dược phẩm và thực phẩm Hoa Kỳ FEV1: Thể tích thở ra tối đa giây đầu tiên MI: (Motivational Interviewing): Phỏng vấn tạo động lực Q-MAT: (Questionnaire de motivation à l’arrêt du tabac): Bảng câu hỏi động lực cai thuốc lá VAS: (Visual Analogue Scale): Thang tương ứng thị giác VPQM: Viêm phế quản mạn WHO: Tổ chức Y tế thế giới TB ± ĐLC: Trung bình ± Độ lệch chuẩn luan an MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Tổng quan về thuốc lá và cai nghiện thuốc lá.

Một số khái niệm về thuốc lá. Ảnh hưởng của thuốc lá trên các bệnh lý phổi. Cai nghiện thuốc lá. Các biện pháp tư vấn cai nghiện thuốc lá.

Tư vấn chuyên sâu. Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả cai nghiện thuốc lá. Tình hình nghiên cứu về điều trị cai nghiện thuốc lá trên đối tượng bệnh nhân điều trị nội trú. 35 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn. Tiêu chuẩn loại trừ.

Thiết kế nghiên cứu. Các biến số, chỉ số nghiên cứu và công cụ đánh giá. Các biến số, chỉ số nghiên cứu. Kỹ thuật thu thập số liệu.

Công cụ nghiên cứu. Một số khái niệm, định nghĩa, tiêu chuẩn sử dụng trong nghiên cứu. Phân tích và xử lý số liệu. Đạo đức nghiên cứu.

58 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm chung của bệnh nhân nghiên cứu ở hai nhóm can thiệp 61 3. Hiệu quả cai thuốc lá của các phương pháp can thiệp ở hai nhóm 71 3. Xác định một số yếu tố ảnh hưởng đến kết quả cai thuốc.

83 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN. Hiệu quả của các can thiệp cai thuốc lá trên hai nhóm. Một số yếu tố ảnh hưởng đến kết quả cai thuốc lá. Mối liên quan giữa đặc điểm nhân khẩu học với kết quả cai thuốc lá.

Mối liên quan giữa đặc điểm hành vi hút và cai thuốc trước đó đến kết quả cai thuốc lá. Mối liên quan giữa các yếu tố môi trường với kết quả cai thuốc lá. Mối liên quan giữa tình trạng bệnh lý đến kết quả cai thuốc lá. Mối liên quan giữa các triệu chứng khó chịu khi cai thuốc với kết quả cai thuốc lá.

123 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC luan an DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Mô hình 5Rs giúp tăng cường động cơ cai thuốc. Phiên giải kết quả nồng độ CO hơi thở ra. Bảng câu hỏi Fagerstrom đánh giá mức độ nghiện thực thể.

Bảng câu hỏi Q-MAT đánh giá quyết tâm cai nghiện thuốc lá. Thang tương ứng thị giác VAS (Visual Analogue Scale) đánh giá quyết tâm cai nghiện thuốc lá. Phân bố đặc điểm nhân khẩu học của bệnh nhân. Phân bố đặc điểm hành vi hút thuốc lá trước đó.

Phân bố mức độ phụ thuộc nicotine theo thang điểm Fagerstrom. Phân bố tiền sử sử dụng các chất gây nghiện khác. Phân bố về tiền sử nỗ lực cai thuốc trước đó. Phân bố đặc điểm môi trường khói thuốc xung quanh bệnh nhân.

Phân bố mức độ quyết tâm cai thuốc lần này của bệnh nhân. Phân bố tình trạng bệnh lý của bệnh nhân hai nhóm. Phân bố số cuộc gọi tư vấn và thời gian tư vấn qua điện thoại sau khi ra viện của nhóm can thiệp tích cực. Tỷ lệ ngưng sử dụng thuốc lá do bệnh nhân tự báo cáo, có xác nhận của người nhà thời điểm 1 tháng sau khi ra viện.

Tỷ lệ ngưng sử dụng thuốc lá do bệnh nhân tự báo cáo, có xác nhận của người nhà thời điểm 3 tháng sau khi ra viện. Tỷ lệ ngưng sử dụng thuốc lá do bệnh nhân tự báo cáo và có xác nhận của người nhà thời điểm 6 tháng sau khi ra viện. Sự thay đổi về hành vi hút thuốc của hai nhóm can thiệp ở các thời điểm theo dõi sau 1 tháng, 3 tháng và 6 tháng. Sự khác biệt về tỷ lệ ngưng sử dụng thuốc lá do bệnh nhân tự báo cáo và tỷ lệ ngưng sử dụng thuốc lá có sự xác nhận của người nhà.

Ảnh hưởng của phương pháp can thiệp đến kết quả cai thuốc lá. 75 luan an Bảng 3. Phân bố triệu chứng khó chịu khi cai của bệnh nhân nghiên cứu tại các thời điểm theo dõi. Phân bố triệu chứng khó chịu khi cai của bệnh nhân mỗi nhóm tại các thời điểm theo dõi.

Tỷ lệ tái nghiện và thời gian tái nghiện của bệnh nhân. Phân bố đặc điểm nhân khẩu học của nhóm tái nghiện với nhóm cai thuốc thành công. Phân bố đặc điểm hành vi hút và cai thuốc trước đó, mức độ quyết tâm cai thuốc của nhóm tái nghiện với nhóm cai thuốc thành công. Phân bố đặc điểm yếu tố môi trường khói thuốc xung quanh của nhóm tái nghiện với nhóm cai thuốc thành công.

Phân bố đặc điểm triệu chứng lâm sàng, bệnh đồng mắc và thời gian nằm viện của nhóm tái nghiện với nhóm cai thuốc thành công. Mức độ hài lòng của đối tượng với dịch vụ cai thuốc được nhận 82 Bảng 3. Mối liên quan giữa đặc điểm nhân khẩu học với. 83 kết quả cai thuốc lá.

Mối liên quan giữa một số đặc điểm về hành vi hút thuốc trước đó với kết quả cai thuốc lá. Mối liên quan giữa tiền sử nỗ lực cai thuốc trước đó với kết quả cai thuốc lá. Mối liên quan giữa các yếu tố môi trường khói thuốc xung quanh với kết quả cai thuốc. Mối liên quan giữa sự hỗ trợ của gia đình với kết quả cai thuốc lá.

Mối liên quan giữa tình trạng bệnh lý với kết quả cai thuốc. Mối liên quan giữa các triệu chứng khó chịu khi cai thuốc với kết quả cai thuốc lá. Phân tích đa biến mối liên quan giữa 1 số yếu tố với kết quả cai thuốc lá ở thời điểm 6 tháng. 93 luan an DANH MỤC HÌNH Hình 1.

Chu trình chuyển đổi hành vi hút thuốc lá Proschaska. Hệ thống tổng đài tư vấn cai nghiện thuốc lá trên toàn thế giới. Sơ đồ quy trình tư vấn ngắn cai nghiện thuốc lá. Chu trình chuyển đổi hành vi hút thuốc lá Proschaska.

Tư vấn trực tiếp khi nằm điều trị nội trú. Tư vấn cai thuốc lá qua tổng đài điện thoại 18006608. Máy đo Micro Co của hãng CareFusion. Sơ đồ đối tượng tham gia nghiên cứu.

60 luan an 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Hút thuốc lá gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe dẫn đến phải nhập viện.