Luận án tiến sĩ: VMAT hóa xạ trị đồng thời ung thư khoang miệng - Nguyễn Văn Đăng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NGUYỄN VĂN ĐĂNG NGHI£N CøU øNG DôNG Kü THUËT VMAT TRONG HãA X¹ TRÞ §åNG ThêI UNG TH¦ KHOANG MIÖNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI – 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NGUYỄN VĂN ĐĂNG NGHI£N CøU øng dông kü thuËt vmat trong HãA X¹ TRÞ §åNG ThêI UNG TH¦ KHOANG MIÖNG Chuyên ngành: Ung thư Mã số: 9720108 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. Tạ Văn Tờ HÀ NỘI – 2022 LỜI CẢM ƠN Với tất cả sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc, cho phép tôi gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới: Đảng ủy, Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo sau đại học, Bộ môn Ung thư trường Đại học Y Hà Nội; Đảng ủy, Ban Giám đốc, Khoa Xạ trị đầu cổ, Khoa Vật lý Xạ trị, Khoa Nội 1, Khoa Ngoại Đầu cổ, Phòng Kế hoạch tổng hợp Bệnh viện K đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và tiến hành nghiên cứu để tôi hoàn thành luận án này. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Tạ Văn Tờ, người Thầy đã luôn chỉ bảo, đóng góp những ý kiến quý báu, hướng dẫn và động viên tôi trong suốt quá trình học tập để tôi có thể hoàn thành luận án này.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới GS. Lê Văn Quảng, người đã hết lòng hướng dẫn, chỉ dạy, động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu, để tôi có thể hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể anh chị em Nội trú Ung thư – Trường Đại học Y Hà Nội cùng các anh chị đi trước, bạn bè đồng nghiệp đã luôn động viện và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và công tác. Tôi vô cùng biết ơn những người thân trong gia đình đã luôn động viên, giúp đỡ, chia sẻ và ở bên tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu để tôi có thể hoàn thành được luận án.

Hà nội, ngày 12 tháng 12 năm 2022 Tác giả luận án Nguyễn Văn Đăng LỜI C M ĐO N T i là Nguy n Văn ăng nghiên u sinh kh 39 Trường ại h Y Hà N i huyên ngành Ung thư xin m đo n: 1. y là lu n n o ản th n t i tr ti p th hi n ư i s hư ng ẫn ủ Th y PGS. C ng tr nh này kh ng tr ng l p v i ất k nghiên u nào kh đ đư ng ố tại Vi t N m. C số li u và th ng tin trong nghiên u là hoàn toàn h nh x trung th và kh h qu n đ đư x nh n và hấp thu n ủ sở n i nghiên u.

T i xin hoàn toàn h u tr h nhi m v nh ng m k t này. Hà Nội, ngày 12 tháng 12 năm 2022 Người m đo n Nguy n Văn ăng D NH MỤC CHỮ VIẾT TẮT 3D-CRT 3D Conformal Radiation Therapy (Xạ tr theo không gian 3 chi u) AJCC American joint committee on cancer (Ủy ban liên hi p phòng chống ung thư Ho K ) BN B nh nhân BTV Biological T rget Volume (Thể t h i sinh h ) CT Computed tomography (Cắt l p vi tính) CTV Clinic l T rget Volume (Thể t h i l m sàng) DFS Disease free survival (Sống thêm không b nh) DNA Deoxyribonucleic acid (V t li u di truy n) DOI Depth of inv sion ( sâu xâm lấn) EGFR Epidermal Growth Fector Receptor (Thụ thể y u tố phát triển biểu mô) EORTC European Organisation for Research and Treatment of Cancer (Tổ ch c nghiên c u và đi u tr ung thư h u Âu) FDG 18-fluorine-2-deoxyglucose GTV Gross Tumor Volume (Thể t h khối u th ) HC Hóa chất HPV Human papilomavirus (Virus gây u nhú ở người) HXT T Hóa xạ tr đồng thời IMRT Intensity-Modulated Radiotherapy (Xạ tr đi u i n ường đ li u) MLC Multi Le f Collim tors (Chuẩn tr đ l ) MRI Magnetic resonance imaging (C ng hưởng từ) NCCN N tion l Comprehensive C n er Network (Mạng lư i Ung thư Quố gi Mỹ) OAR Organ At Risk (C qu n nguy ấp) OS Overall survival (Sống thêm toàn b ) PET-CT Positron emission tomography and Computed Tomography (Chụp xạ hình cắt l p đồng v phóng xạ) PFS Progression-free survival (Sống thêm không ti n triển b nh) PT Phẫu thu t PTV Planning Target Volume (Thể tích bia l p k hoạch xạ tr ) RTOG Radiation Therapy Oncology Group (Tổ ch c xạ tr ung thư) SBRT Stereot ti Bo y R iother py (Xạ tr đ nh v l p thể th n) SUV St n r ize Upt ke V lue (Chỉ số hấp thu hoạt hất ph ng xạ huẩn) TNM Tumor, node, metastasis (khối u, hạ h i ăn) UICC Union for International Cancer Control (Hi p h i Quốc t chống ung thư) UT Ung thư UTBM Ung thư iểu mô UTKM Ung thư kho ng mi ng VMAT Volumetric Modulated Arc Therapy (Xạ tr đi u bi n li u hình cung theo thể tích) WHO World Health Organization (Tổ ch c y t th gi i) XT Xạ tr MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Giải phẫu khoang mi ng và liên qu n đ nh khu.

H nh thể ngoài. Giải phẫu h thống hạ h v ng đ u m t ổ. D ch t h c, nguyên nhân và các y u tố nguy. Nguyên nh n và y u tố nguy.

Chẩn đo n ung thư kho ng mi ng. C tri u h ng l m sàng. C phư ng ph p n l m sàng. Chẩn đo n ung thư kho ng mi ng.

i u tr ung thư kho ng mi ng gi i đoạn ti n triển III-IVA,B. M t số k t quả nghiên c u ng dụng kỹ thu t VMAT trong hóa xạ tr ung thư kho ng mi ng trên th gi i. 33 Chƣơng 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ối tư ng nghiên c u.

Tiêu huẩn l h n nh nh n. Tiêu huẩn loại trừ nh nh n. Thời gi n và đ điểm nghiên c u. Phư ng ph p nghiên u.

Cỡ mẫu và h h n mẫu. Phư ng ph p thu th p số li u. Phư ng ti n nghiên u. C i n số hỉ số trong nghiên u.

C ư ti n hành nghiên u. C tiêu huẩn sử ụng trong nghiên u. Xử lý số li u. ạo đ c trong nghiên c u.

54 Chƣơng 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. điểm lâm sàng, c n lâm sàng và kiểm chuẩn k hoạch xạ tr VMAT ung thư kho ng mi ng gi i đoạn III – IVA, B. điểm l m sàng n l m sàng. Kiểm huẩn k hoạ h xạ tr VMAT.

K t quả hóa xạ tr đồng thời sử dụng kỹ thu t VMAT. Tu n thủ ph đồ đi u tr. Thời gi n sống thêm. Y u tố ảnh hưởng đ n thời gian sống thêm.

C t ụng kh ng mong muốn. 87 Chƣơng 4: BÀN LUẬN. M t số đ điểm lâm sàng, c n lâm sàng và kiểm chuẩn k hoạch xạ tr VMAT ung thư kho ng mi ng gi i đoạn III-IVA,B. nh gi gi i đoạn ung thư kho ng mi ng.

Kiểm huẩn k hoạ h xạ tr. K t quả hóa xạ tr đồng thời sử dụng kỹ thu t MMAT. Tu n thủ ph đồ đi u tr. nh gi đ p ng s u đi u tr.

T i ph t sống thêm và y u tố liên qu n. T ụng kh ng mong muốn ủ ph đồ. 134 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QU N ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC D NH MỤC BẢNG Bảng 3.1: Phân bố tuổi .2: Tuổi trung bình theo gi i tính .3: Ti n sử bản thân .4: Lý do vào vi n .5: Thời gian phát hi n b nh .6: V tr u đồng th và gi i đoạn .7: Phân loại đ điểm k h thư c u .8: Phân loại màu sắc tổn thư ng .9: điểm của u và hạch trên PET/CT .10: Phân bố gi i đoạn b nh theo AJCC8 trên MRI .11: Phân bố gi i đoạn b nh theo AJCC 8 trên PET/CT .12: Th y đổi chẩn đo n T s u hụp PET/CT.13: Th y đổi chẩn đo n N s u hụp PET/CT .14: Th y đổi gi i đoạn TNM sau chụp PET/CT .15: So sánh thể tích GTV trung bình gi a MRI và PET/CT .16: Li u tại các thể tích xạ tr .17: Li u tại các thể tích PTV .18: Li u trên qu n nguy ấp .19: So sánh phân bố li u tại các thể tích l p k hoạch .20: So sánh li u trên qu n nguy ấp .21: So sánh các chỉ số đồng đ u CI .22: So sánh các chỉ số đồng đ u HI .23: So sánh MU/Fx .24: i u tr hóa chất trong hóa xạ đồng thời .25: Gi n đoạn xạ tr .26: So s nh SUV m x trư và s u đi u tr .27: Th y đổi đ p ng đi u tr sau chụp PET/CT .28: Tỷ l đ p ng phân theo nhóm y u tố .29: i u tr sau hóa xạ đồng thời .30: K t quả theo õi s u đi u tr .32: Thời gian sống thêm theo nhóm tuổi .33: Thời gian sống thêm theo gi i .34: Thời gian sống thêm theo k h thư c u .35: Thời gian sống thêm theo m đ xâm lấn của khối u.36: Thời gian sống thêm theo tình trạng i ăn hạch .37: Thời gian sống thêm theo gi i đoạn b nh.38: Ph n t h đ i n các y u tố ảnh hưởnh đ n OS .39: Ph n t h đ i n các y u tố ảnh hưởnh đ n PFS .40: Tác dụng không mong muốn trên h tạo huy t .41: Tác dụng không mong muốn trên gan th n .42: Tác dụng không mong muốn trên da và niêm mạc .43: V trí chảy máu và can thi p. 90 D NH MỤC BIỂU ĐỒ Bi u đồ 3.1: Phân bố gi i tính .3: Phân bố b nh nhân theo phân loại BMI .4: Phân bố v trí tổn thư ng .5: Tri u ch ng lâm sàng .6: Hình thái tổn thư ng .7: Phân loại đ mô h c .8: Siêu âm hạch vùng cổ .