Luận án tiến sĩ nghiên cứu đặc điểm hình ảnh và kết quả nội soi phế quản siêu âm

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOBỘ BỘ QUỐC PHÕNG QUỐC PHÕNG HỌC VIỆN QUÂN Y TRẦN TẤN CƢỜNG NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH ẢNH VÀ KẾT QUẢ NỘI SOI PHẾ QUẢN SIÊU ÂM Ở BỆNH NHÂN UNG THƢ PHỔI NGUYÊN PHÁT LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI –- 2020 Đã định dạng: ng: (Khe hở nhỏ Dày-Mỏng, BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOBỘ BỘ QUỐC PHÕNG động, 3 pt Độ rộng đường kẻ, Lề: 1 pt Khoả cách viền: ), Dưới cùng: (Khe hở nhỏ Mỏng-Dày, Tự động, 3 pt Độ rộng đường kẻ QUỐC PHÕNG Lề: 1 pt Khoảng cách viền: ), Trái: (Khe hở n Dày-Mỏng, Tự động, 3 pt Độ rộng đường kẻ Lề: 4 pt Khoảng cách viền: ), Phải: (Khe hở HỌC VIỆN QUÂN Y nhỏ Mỏng-Dày, Tự động, 3 pt Độ rộng đườn kẻ, Lề: 4 pt Khoảng cách viền: ) TRẦN TẤN CƢỜNG NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH ẢNH VÀ KẾT QUẢ NỘI SOI PHẾ QUẢN SIÊU ÂM Ở BỆNH NHÂN UNG THƢ PHỔI NGUYÊN PHÁT Chuyên ngành: Nội khoa Đã định dạng: Màu phông: Tự động Mã số: 9.07 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. MAI XUÂN KHẨN HÀ NỘI - 2020 LỜI CẢM ƠN S ut n t pt H v n Qu n y s p Ban G ám ố H v n và á P òn B n và Bộ môn ến n y tô ã oàn t àn ơn trìn t p. Tô x n ử l ảm ơn n t àn tớ Đản y, B n G ám ố P òn S u Bộ môn-K o L o và b n p ổ ãt om u nt u nl o tô t n oàn t àn lu n án. Tô x n bày tỏ lòn ín tr n và b ết ơn s u sắ ến Trung t ớn GS.Đỗ Quyết n T y ín mến ã ết lòn p y ộn v n và t o m u nt u nl o tô tron suốt quá trìn t p và oàn t àn lu n án.

Vớ s ín tr n và b ết ơn s u sắ tô x n bày tỏ l ảm ơn n t àn tớ Đ tá PGS. M Xu n K ẩn n T y ã t n tìn truy n t ến t o tô ã ộn v n p và ớn n tô tron quá trìn t pn n u và oàn t àn lu n án này. Tô x n bày tỏ lòn b ết ơn ến á t y ô n toàn t án bộ n n viên Bộ môn-K o L o và b n p ổ H v n Qu n y ã luôn p ớn n và t o m u nt u nl o tô tron quá trìn t p n n u tô oàn t àn lu n án. Tô x n tr n tr n ảm ơn á G áo s P áo s T ến s á n à o tron ộ n m lu n v n ã àn t n o tô n n ến qu báu tron quá trìn oàn t n và bảo v lu n án.

Tô vô n b ết ơn s ms ộn v n C Mẹ ặ b t là v và á on n n n t ny u tô luôn luôn b n n s vớ tô m u tron uộ sốn. Tô tr n tr n ảm ơn s qu n t m p và tìn ảm quí báu b nb n n p ã àn o tô. Hà Nộ n ày tháng n m 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Hà Nộ n ày tháng n m 2020 Tác giả luận án Đã định dạng: Phông: (Mặc định) Times Ne Trần Tấn Cƣờng Roman, Đậm, (Châu Á) Tiếng Nhật, Không so chính tả hay ngữ pháp MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CẢM ƠN Đã định dạng: Phông: (Mặc định) Times Ne Roman, Không Đậm, Màu phông: Tự động, Tiếng Bồ Đào Nha (Brasil) LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC BIỂU ĐỒ DANH MỤC HÌNH ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Tình hình ung thƣ phổi nguyên phát. Tình hình ung thƣ phổi nguyên phát ở Việt Nam.

LÂM SÀNG UNG THƢ PHỔI NGUYÊN PHÁT. Triệu chứng cơ năng. Triệu chứng toàn thân. Triệu chứng thực thể.

Triệu chứng ung thƣ lan rộng tại chỗ. Triệu chứng di căn của ung thƣ. Hội chứng cận ung thƣ. CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH UNG THƢ PHỔI NGUYÊN PHÁT.

X-quang ngực thƣờng qui. Chụp cắt lớp vi tính lồng ngực. Chụp cộng hƣởng từ. Chụp cắt lớp tán xạ.

Chụp xạ hình. PHÂN LOẠI TẾ BÀO - MÔ BỆNH HỌC, GIAI ĐOẠN UNG THƢ PHỔI. Tế bào học trong ung thƣ phổi nguyên phát. Mô bệnh học trong ung thƣ phổi nguyên phát.

Phân loại giai đoạn ung thƣ phổi. NỘI SOI TRONG UNG THƢ PHỔI NGUYÊN PHÁT. Nội soi phế quản. Nội soi lồng ngực, trung thất.

Nội soi phế quản siêu âm. NỘI SOI PHẾ QUẢN SIÊU ÂM TRONG CHẨN ĐOÁN UNG THƢ PHỔI NGUYÊN PHÁT. Lịch sử phát triển. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động.

Chỉ định, chống chỉ định. Hình ảnh các tổ chức phổi qua nội soi phế quản siêu âm. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ NỘI SOI PHẾ QUẢN SIÊU ÂM TRONG CHẨN ĐOÁN UNG THƢ PHỔI. Tình hình nghiên cứu trên thế giới.

Tình hình nghiên cứu trong nƣớc. 59 CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU. Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân.

Tiêu chuẩn loại trừ. NỘI DUNGVÀPHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Nội dung nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu.

Các chỉ tiêu đánh giá. XỬ LÍ SỐ LIỆU. VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU. 83 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

ĐẶC ĐIỂM CHUNG BỆNH NHÂN NGHIÊN CỨU. Phân bố tuổi, giới ……………………………………………. Các yếu tố nguy cơ. Đặc điểm lâm sàng.

Đặc điểm cận lâm sàng. ĐẶC ĐIỂM HÌNH ẢNH TỔN THƢƠNG NỘI SOI PHẾ QUẢN SIÊU ÂM Ở BỆNH NHÂN UNG THƢ PHỔI NGUYÊN PHÁT. Hình ảnh tổn thƣơng chung. Hình ảnh siêu âm u trung tâm ở bệnh nhân ung thƣ phổi.

Hình ảnh u ngoại vi. Hình ảnh siêu âm hạch trung thất. KẾT QUẢ NỘI SOI PHẾ QUẢN SIÊU ÂM TRONG CHẨN ĐOÁN UNG THƢ PHỔI NGUYÊN PHÁT. So sánh kết quả xác định u của nội soi phế quản siêu âm so với cắt lớp vi tính.

Hiệu quả xác định hạch trung thất của nội soi phế quản siêu âm so với cắt lớp vi tính. So sánh kết quả chẩn đoán u và hạch của nội soi phế quản siêu âm so với phẫu thuật. 117 CHƢƠNG 4: BÀN LUẬN. MỘT SỐ THÔNG TIN CHUNG VÀ ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG CỦA ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU.

Đặc điểm chung của đối tƣợng nghiên cứu. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng. HÌNH ẢNH NỘI SOI PHẾ QUẢN SIÊU ÂM. Hình ảnh nội soi phế quản ánh sáng trắng.

Hình ảnh nội soi phế quản siêu âm. KẾT QUẢ CỦA NỘI SOI PHẾ QUẢN SIÊU ÂM. 162 NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI. 163 DANH MỤC CÁC BÀI BÁO KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ.

113 TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC CÁC CHỮ, KÝ HIỆU VIẾT TẮT Phần viết tắt Phần viết đầy đủ BN Bệnh nhânBNệnh nhân ADH Antidiuretic Hormone (Hormone chống bài niệu) CLVT Chụpắt lớp vi tínhcắt lớp vi tính STH Sinh thiết hút Đã định dạng: Không gạch dưới, Màu phông Tự động, Tiếng Pháp (Pháp) UTBM Ung thƣ biểu mô Đã định dạng: Phông: Không Đậm, Tiếng Pháp (Pháp) UTP Ung thƣ phổi Đã định dạng: Không gạch dưới, Màu phông Tự động, Tiếng Pháp (Pháp) PT Phẫu thuật Đã định dạng: Phông: Không Đậm, Tiếng Pháp (Pháp) CT Computed Tomography (Chụp cắt lớp vi tínhCLVTcắt lớp Đã định dạng: Không gạch dưới, Màu phông Tự động, Tiếng Pháp (Pháp) vi tính) Đã định dạng: Phông: Không Đậm, Tiếng Pháp (Pháp) ĐTĐ Đái tháo đƣờng Đã định dạng: Không gạch dưới, Màu phông Tự động, Tiếng Pháp (Pháp) FNA Fine needle aspiration (Sinh thiết bằng kim nhỏ) Đã định dạng: Không gạch dưới, Màu phông Tự động, Tiếng Pháp (Pháp) EBUS Endobronchial ultrasound Đã định dạng: Không gạch dưới, Màu phông Tự động, Tiếng Pháp (Pháp) (Nội soi phế quản siêu âmNội soi phế quản siêu âm) Đã định dạng: Phông: Không Đậm, Tiếng Pháp (Pháp) FNA Fine needle aspiration Đã định dạng: Không gạch dưới, Màu phông Tự động, Tiếng Pháp (Pháp) (Sinh thiết bằng kim nhỏ) Đã định dạng: Phông: Không Đậm, Tiếng Pháp (Pháp) ENB Electromagnetic navigation bronchoscopy Đã định dạng: Phông: Không Đậm, Tiếng A (Mỹ) (Soi phế quản định vị điện từ) GATS Global Aldult Tobaco Survey (Điều tra tình hình sử dụng thuốc lá ở ngƣời trƣởng thành) HIV Human Immunodeficiency Virus Hu Hounsfield MRI Magnetic Resonance Imaging (Chụp cộng hƣởng từ) STH Sinh thiết hút UTBM Ung thƣ biểu mô UTP Ung thƣ phổi PT Phẫu thuật PET-CT Positron Emisson Tomography - Computed Tomography (Chụp cắt lớp tán xạ) STH Sinh thiết hút TBNA Transbronchial fine needle aspiration (Sinh thiết hút xuyên thành phế quản) TDMP Tràn dịch màng phổi TNMTBNA Tumor - Node - Metastasis (Khối u - Hạch - Di căn)Transbronchial fine needle aspiration (Sinh thiết hút xuyên thành phế quản) UTBMTNM Ung thƣ biểu môTumor - Node –Metastasis (Khối u - Hạch - Di căn) UTPUTBM UTPUng thƣ biểu mô WHOUTP World Health Organization (Tổ chức y tế thế giới)Ung thƣ phổiUTP WHO World Health Organization (Tổ chức y tế thế giới) DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng Tên bảng Trang 1. Định type tế bào ác tính từ bệnh phẩm chọc hút bằng kim nhỏ. Phân loại mới ung thƣ biểu mô tuyến tại chỗ bổ sung theo WHO 2015. Phân loại ung thƣ phổi theo WHO 2010.

Phân loại giai đoạn ung thƣ phổi nguyên phát theo Hội ung thƣ Hoa Kỳ 2017, phiên bản 8. Cấu trúc đƣờng thở. Bảng điểm đánh giá chỉ số Karnofsky. Bảng 2x2 trong đánh giá biện pháp chẩn đoán.

Phân bố nhóm tuổi. Các yếu tố nguy cơ. Các triệu chứng toàn thân và cơ năng. Chỉ số Karnofsky.

Triệu chứng thực thể cơ quan hô hấp và cận u. Bệnh kết hợp. Vị trí tổn thƣơng trên phim chụp cắt lớp vi tính lồng ngực. Đặc điểm tổn thƣơng cắt lớp vi tính.

Vị trí nhóm hạch phát hiện tổn thƣơng trên cắt lớp vi tính. Kết quả chẩn đoán mô bệnh. Phân bố vị trí tổn thƣơng trong lòng phế quản qua nội soi phế quản ánh sáng trắng. Hình thái tổn thƣơng qua nội soi phế quản ánh sáng trắng.

Phân chia giai đoạn bệnh theo TNM trƣớc phẫu thuật. Phân độ giai đoạn đoạn bệnh theo TNM sau phẫu thuật. Phát hiện tổn thƣơng u và hạch của nội soi phế quản siêu âm .