Luận án tiến sĩ nghiên cứu hiệu quả tạo nhịp tim vĩnh viễn tại vị trí vách đường

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y - DƯỢC LÂM SÀNG 108 ĐẶNG VIỆT ĐỨC NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ TẠO NHỊP TIM VĨNH VIỄN TẠI VỊ TRÍ VÁCH ĐƯỜNG RA THẤT PHẢI LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y - DƯỢC LÂM SÀNG 108 ĐẶNG VIỆT ĐỨC NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ TẠO NHỊP TIM VĨNH VIỄN TẠI VỊ TRÍ VÁCH ĐƯỜNG RA THẤT PHẢI Chuyên ngành: Nội tim mạch Mã số: 62720141 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. TS Vũ Điện Biên 2. TS Phạm Nguyên Sơn HÀ NỘI - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là nghiên cứu của cá nhân tôi. Các thông số và nguồn gốc của số liệu đều rõ ràng do tôi trực tiếp thu thập trong quá trình nghiên cứu.

Kết quả trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng được công bố trước đây. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm với những lời cam kết trên. Tác giả luận án Đặng Việt Đức LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình nghiên cứu, tôi đã luôn nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ quý báu của Lãnh đạo chỉ huy các cấp, các Thầy/Cô và các đồng nghiệp. Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tôi xin được bày tỏ lời cám ơn chân thành tới: Đảng ủy - Ban Giám đốc Bệnh viện TƯQĐ 108, Phòng Sau Đại học đã tạo cơ hội và những điều kiện thuận lợi nhất để tôi có thể hoàn thành đề tài khoa học này.

Tập thể và Chỉ huy Viện Tim mạch, Khoa Nội Tim mạch những đồng nghiệp thân yêu đã hỗ trợ tôi rất nhiều trong quá trình nghiên cứu. Các Thầy/Cô trong Bộ môn Nội Tim mạch – Viện NCKHYD lâm sàng 108, đã giúp đỡ tôi trong xác định cụ thể hướng nghiên cứu, luận giải những kết quả thu được để luận án được hoàn thiện tốt nhất. TS Vũ Điện Biên, người Thầy mà chúng tôi luôn ngưỡng mộ trong nhân cách và lối sống. Vinh dự và tự hào với niềm tin của Thầy, những tư duy trong nghiên cứu khoa học mà Thầy chỉ dạy chính là hành trang giúp chúng tôi luôn vững vàng trên con đường khoa học chông gai.

TS Phạm Nguyên Sơn, người Thầy đã dạy tôi những động tác cầm kim đầu tiên, từ những ngày đầu đứng phụ cấy máy tạo nhịp cho Thầy đến những nền tảng kiến thức và ước mơ của tôi luôn bị ảnh hưởng rất lớn bởi tài năng và nhân cách của Thầy.TS Phạm Thái Giang, TS Phạm Trường Sơn những người Anh, người Thầy đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong quá trình nghiên cứu, học tập và làm việc. Xin chân thành cảm ơn những ý kiến quý báu của các nhà khoa học và các bạn đồng nghiệp để tôi có thể hoàn thiện luận án theo đúng những mục tiêu đặt ra. Xin cám ơn gia đình, điểm tựa vững chắc nhất của cuộc đời tôi. Cuối cùng, xin trân trọng cảm ơn những bệnh nhân, những người góp phần rất quan trọng để chúng tôi có thể hoàn thành tốt đề tài, đem lại những lợi ích khoa học thiết thực cho chuyên ngành tim mạch và những bệnh nhân không may mắn mắc các bệnh lý tim mạch cần phải cấy máy tạo nhịp tim vĩnh viễn.

Hà nội, ngày 01 tháng 12 năm 2018 Đặng Việt Đức MỤC LỤC Lời cam đoan Mục lục Danh mục bảng Danh mục biểu đồ Danh mục hình ĐẶT VẤN ĐỀ. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ RỐI LOẠN NHỊP CHẬM. Đặc điểm chung.

Đặc điểm lâm sàng của bệnh lý rối loạn nhịp chậm. Điều trị rối loạn nhịp chậm bằng TNT vĩnh viễn. PHƯƠNG PHÁP TẠO NHỊP VĨNH VIỄN VỚI ĐIỆN CỰC TẠI VỊ TRÍ VÁCH ĐƯỜNG RA THẤT PHẢI. Tạo nhịp truyền thống tại mỏm thất phải.

Giải phẫu thất phải liên quan tới lựa chọn vị trí tạo nhịp khác. Tạo nhịp tim tại vùng vách đường ra thất phải. Các phương pháp đánh giá hiệu quả điều trị của TNT vĩnh viễn. CÁC NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI.

Các nghiên cứu về kỹ thuật cấy điện cực tại vùng vách RVOT. Nghiên cứu về kết quả điều trị tạo nhịp tại RVOT so với ở RVA 34 CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.

Bệnh nhân nghiên cứu. Chỉ định cấy máy. Lựa chọn phương thức tạo nhịp. Tiêu chuẩn loại trừ.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thiết kế nghiên cứu:. Qui trình cấy máy tạo nhịp tim. Các tiêu chuẩn liên quan đến kỹ thuật áp dụng trong nghiên cứu 47 2.

XỬ LÝ SỐ LIỆU. ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. ĐẶC ĐIỂM BỆNH NHÂN NGHIÊN CỨU TRƯỚC CẤY MÁY.

Đặc điểm chung của bệnh nhân nghiên cứu. Đặc điểm triệu chứng và thể bệnh RLNC trong nghiên cứu. Kết quả điện tim của bệnh nhân trước khi cấy máy. Kết quả siêu âm tim và siêu âm đánh giá RLĐB thất trước cấy máy.

KẾT QUẢ KỸ THUẬT CẤY MÁY TẠO NHỊP TIM. Đặc điểm kỹ thuật cấy máy trong nghiên cứu. Các thông số điện cực thất trong quá trình cấy máy. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ TẠO NHỊP TIM SAU 12 THÁNG THEO DÕI.

Đánh giá chung về hiệu quả điều trị tạo nhịp tim ở 2 nhóm. Kết quả các thông số điện cực thất trong nghiên cứu. Đặc điểm phức bộ QRS và RLĐB điện học liên quan đến vị trí tạo nhịp. So sánh kết quả siêu âm tim và siêu âm đánh giá RLĐB cơ học giữa 2 nhóm nghiên cứu.

ĐẶC ĐIỂM BỆNH NHÂN NGHIÊN CỨU TRƯỚC CẤY MÁY. Đặc điểm chung của bệnh nhân nghiên cứu. Đặc điểm lâm sàng RLNC và chỉ định điều trị cấy máy trong nghiên cứu. Kết quả điện tim của bệnh nhân trước khi cấy máy.

Kết quả siêu âm tim và siêu âm đánh giá RLĐB thất trước cấy MTNT. KẾT QUẢ KỸ THUẬT CẤY MÁY TẠO NHỊP TIM. Đặc điểm kỹ thuật cấy máy trong nghiên cứu. Các thông số điện cực thất trong quá trình cấy máy.

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ TẠO NHỊP TIM SAU 12 THÁNG THEO DÕI. Đánh giá chung về hiệu quả điều trị tạo nhịp tim. Kết quả các thông số điện cực thất trong nghiên cứu. Đặc điểm phức bộ QRS và RLĐB điện học liên quan đến vị trí tạo nhịp.

So sánh kết quả siêu âm tim và siêu âm đánh giá RLĐB cơ học ở 2 nhóm nghiên cứu. 128 NHỮNG HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI. 130 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT AAIR Máy tạo nhịp tim 1 buồng nhĩ có đáp ứng tần số ALĐMPTT Áp lực động mạch phổi thì tâm thu CLCS Chất lượng cuộc sống CTOPP Nghiên cứu đa trung tâm CTOPP The Canadian trial of physiological pacing CRT Máy tạo nhịp tái đồng bộ thất Cardiac resynchronization therapy DDD Máy tạo nhịp tim 2 buồng không có đáp ứng tần số DDDR Máy tạo nhịp tim 2 buồng có đáp ứng tần số Dd Đường kính cuối tâm trương của thất trái Ds Đường kính cuối tâm thu của thất trái DSA Máy chụp mạch số hóa xóa nền Digital Subtraction Angiography ĐMV Động mạch vành ĐMC Động mạch chủ ĐMP Động mạch phổi EGM Điện đồ trong buồng tim Intracardiac Electrograms EF Phân số tống máu thất trái Ejection fraction HCNXBL Hội chứng nút xoang bệnh lý IVMD Chênh lệch giữa thời gian tiền tống máu thất trái và thất phải Interventricular mechanical delay IVSd Bề dày vách liên thất tâm trương IVSs Bề dày vách liên thất tâm thu LA Nhĩ trái Left atrium LBBB Block nhánh trái Left bundle branch block LVMI Chỉ số khối lượng cơ thất trái Left ventricular mass index LV-PEP Thời gian tiền tống máu thất trái Left ventricular pre-ejection period LVPWd Bề dày thành sau thất trái cuối tâm trương LVPWs Bề dày thành sau thất trái cuối tâm thu MTNT Máy tạo nhịp tim MVP Kiểm soát tạo nhịp thất Managed ventricular pacing N-T Nhĩ thất RV-PEP Thời gian tiền tống máu thất phải Right ventricular pre-ejection period RN Rung nhĩ RVA Mỏm thất phải Right ventricular apex RVOT Đường ra thất phải Right ventricular outflow tract RLĐB Rối loạn đồng bộ RLNC Rối loạn nhịp chậm SF-36 Bộ câu hỏi SF-36 Short Form 36 SPWMD Chênh lệch thời gian vận động vào tối đa của vách liên thất và của thành sau thất trái Septal to posterior wall motion delay THA Tăng huyết áp TNT Tạo nhịp tim TSI Tissue Synchronization Imaging TDI Doppler mô cơ tim Tissue Doppler Imaging VVI Máy tạo nhịp tim 1 buồng thất không có đáp ứng tần số VVIR Máy tạo nhịp tim 1 buồng thất có đáp ứng tần số VLT-TS Vách liên thất – thành sau VLT-TB Vách liên thất – thành bên DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Phân loại rối loạn nhịp chậm.

Chỉ định cấy MTNT trong HCNXBL. Chỉ định ở bệnh nhân block N-T. Đặc điểm phức bộ QRS khi tạo nhịp ở RVOT. Giá trị cho phép các thông số điện cực.

Cách tính điểm trong bảng hỏi SF-36. Các tiêu chí đánh giá và cách tính điểm. Đặc điểm tuổi, giới của bệnh nhân nghiên cứu. Tỉ lệ các bệnh lý tim mạch kèm theo của bệnh nhân nghiên cứu.

Triệu chứng lâm sàng liên quan đến nhịp chậm ở bệnh nhân block nhĩ thất. Tỉ lệ các thể lâm sàng và khả năng gắng sức ở bệnh nhân hội chứng nút xoang bệnh lý. Các thể RLNC được chỉ định cấy MTNT trong nghiên cứu. Chất lượng cuộc sống của bệnh nhân theo thang điểm SF-36.

Đặc điểm hình thái phức bộ QRS trước khi cấy máy. Đánh giá thời gian phức bộ QRS ở 2 nhóm nghiên cứu. Kết quả siêu âm tim trước khi cấy máy tạo nhịp tim. Kết quả siêu âm tim đánh giá RLĐB thất trước cấy máy.

Đặc điểm vô cảm và vị trí cấy máy tạo nhịp tim. Đặc điểm chung về loại máy và điện cực tạo nhịp. Đặc điểm kỹ thuật cấy điện cực thất trong nghiên cứu. Các rối loạn nhịp trong quá trình cấy máy tạo nhịp tim.

Các biến chứng xảy ra trong quá trình cấy máy tạo nhịp tim. Đặc điểm các biến cố sớm sau cấy máy tạo nhịp. Các thông số điện cực thất thu thập khi cấy máy tạo nhịp tim. Chất lượng các thông số điện cực thất trong khi cấy MTNT.

Đặc điểm bệnh nhân sau 12 tháng theo dõi. Đánh giá chất lượng cuộc sống theo thang điểm SF 36. Kết quả khả năng gắng sức theo nghiệm pháp đi bộ 6 phút. Đánh giá các biến cố tim mạch mới xuất hiện trong 12 tháng.

So sánh các thông số điện cực trong tháng đầu tiên sau cấy MTNT .