Nghiên cứu đặc điểm trầm cảm ở người cao tuổi tăng huyết áp - Nguyễn Văn Thống

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TÉ TRƯỞNG DẠI HỌC V HÀ NỘI NGUYỄN VÃN THÓNG NGHIÊN cứu ĐẶC ĐIÊM RÓI LOẠN TRÀM CẢM Ở NGƯỜI BỆNH CAO TUỐI TÁNG HUYÉT ÁP I l ẠN ÁN TIẾN Si Y HỌC HÀ NỘI - 2023 1W ut> w H7C Y M >>3r BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TÉ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NGUYỀN VĂN THỐNG NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIÊM RÓI LOẠN TRẦM CÂM Ở NGƯỜI BỆNH CAO TUỒI TĂNG HƯYÉT ÁP Ngành: Nội khoa ( râm thàn) Ma số: 9720107 LUẬN ÁN TIẾN Sỉ V HỌC Người hướng dần khoa học: 1. JOHN SNOWDON HÀ NỘI - 2023 1W ut> w H7C Y M >>3r LỜI CÂM ON rỏi xin gưi lời cam ơn đến Trường Đại học Y Hà Nội và đặc biệt xin chân thảnh cam ơn Thây Phó giáo sir Tiến sĩ Nguyễn Ván Tuấn. Thầy Giáo sư John Snowdon đà tân tinh hướng dan và tao điều kiên đe tòi được thực hiên đe tải nghiên cữu khoa học náy. TỎI xin trân trọng cám ơn sư giúp đờ của Bênh viện Đa khoa Trung Ương Cần Thơ vá Khoa NỘI Lào học dã lao điêu kiện thuận lọi đê chúng lôi cổ the thu thập dừ liêu và hoàn thảnh nghiên cứu.

Trong quá trinh thực hiện vã hoán chinh dế tải cỏ thê có nhiều sai sót. chúng tói mong nhãn được ý kiên dõng góp tứ quý Thầy Cò vã các đồng nghiệp Tác gia luận án Nguyễn Vân Thống TW «t> ùjf K>c Y w> >Or LỜI CAM ĐOAN Tòi là Nguyền Vản Thống, nghiên cứu sinh khỏa 38 cua Trường Đại học Y Hã NỘI. chuyên ngành Tàm thân, xin cam đoan I. Dày lã quyên luận an nghiên cứu sinh do ban thán (ÔI trực ticp thực hiện dưới sự hường dàn cùa Thầy Phờ giáo sư Tién sì Nguyền Vân Tuấn.

Cõng trinh này không trũng lập VỚI bất ký nghiên cứu nào khác dà dược còng bô 131 Viet Nam 3. Các sô liệu và (hóng tin (rong luận án lá hoán toán chính xác, trung thực vã khách quan, da dược xác nhân \ à cháp thuân cùa cơ sờ noi nghiên cứu Tôi xin hoán loàn chiu trách nhiệm trước pháp luật VC nhùng cam kc( náy. ngay 04 thang 6 nàm 2023 Tác gia luận án Nguyễn Vân Thống w lự> aự HJC V M »y MỤC LỤC ĐẬT VÁN ĐẺ. 1 Chương 1: TÒNG QIAN TÀI LIỆU.

Người cao tuồi. Giời thiệu vê người cao tuồi. Sự lăohoà và sức khoe thè chất ó ngưói cao tuồi. Sức khoe tám thần ơ người cao tuôi.

Khia canh tâm lý xă hội ờ người cao tuôi. Tâng huyểt áp 0 người cao tuồi. Giơi thiêu VC tang huyết áp. Chân đoán tang huyết áp.

Tàng huyết áp ơ người cao tuổi. Tien then và điều tri tang huyết áp. Rối loạn trầm cam ớ người cao tuổi tang huyct áp. Giới thiêu về rối loan trầm cam.

Cơ chè bệnh sinh rổi loan trầm cám. Đậc điểm kìm sang cua trầm cám. Chần đoán trầm căm theo ICD-10. Rối loan trảm cám ơ người cao tuổi.

Các yếu tô liên quan đèn tràm cam ờ người bênh cao tuồi TI IA 27 1. Giời thiệu về yếu tổ hên quan. Các yêu tỏ liên quan dền trảm cam ờ ngươi bệnh cao tuồi TI IA 29 1. Tinh hình nghiên cưu liên quan trầm cam ờ người cao tuôi THA.

Khung lý Ihuyẻt về các yểu tố hên quan đền trầm cam ờ người cao tuối THA. 38 Chương 2: ĐỚI TƯỢNG VẢ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN cứu.39 TMT utk bjr K)C V M hặr 2. Đối tượng nghiên cửu. Đổi tượng nghiên cửu.

Tiêu chuàn chọn màu. Tiêu chuẩn loai trư. Phương pháp nghiên cứu. Thiểt kế nghiên cứu.

Các biến sổ vã phương pháp đo lương. Còng cụ vá phương phàp thu tháp dừ liêu. Các bước tiền hành. Phương pháp kiềm soát sai số.

Phương pháp nhập vá phàn tich sồ liệu. Đao đức trong nghiên cứu. Tinh tự nguyện. Tinh bao inàt.

Tinh minh bach. Đao đức cùa nhà nghiên cứu.60 Chương 3: KÉT QVẢ NGHIÊN CỬI'. Thông tin đổi tượng nghiên cứu. Đặc diêm nhân khâu xà hội học.

Đặc diêm liên quan cơ thè va tàm ly người cao tuổi. Đặc diem liên quan tang huyết áp. Độc đièm làm sàng rổi loan trầm cam và kct qua img dung thang đo GDS-30 ơ người bệnh cao tuòi tảng huyết áp. ĐẠc diêm làm sáng rối loan tram cam.

Két qua ứng dung thang đo GDS-30 danh gia trầm cam ớ người bệnh cao tuồi tăng huyết ãp. Một số yếu tố hên quan den rối loan trâm cam ờ người bênh cao tuồi tảng huyết ap. Mối liên quan giữa trâm cam với đăc diêm nhàn khâu xà hội học 76 3. Trâm cám với yểu tố túng huyét áp.

Trầm câm với biên chứng tảng huyẻt áp. (tóc diêm cơ thể và tàm lý. Mỏ hĩnh đa bién mồi liên quan giừa trâm cam vơi các yếu tô. 89 Chương 4: BÀN LUẬN.

Thòng tin dối tượng nghiên cứu. ĐẶC điềm nhàn khấu xà hội học. Đảc điểm liên quan cơ thê va tâm lý người cao tuổi. Đăc điểm liên quan tâng huyết áp.

Độc diêm lâm sang rối loan trầm cam vá két qua ứng dung thang do GDS-30 ơ người bệnh cao tuổi táng huyết áp. Đúc diêm kìm sáng rối loan tram cam. Kết qua ứng dung thang đo GDS-30 đánh giả tràm cam ơ người bệnh cao tuổi tâng huyết áp. Một số yếu lố hên quan đẻn rối loan trâm cam ờ người bệnh cao tuỏi lâng huyết áp.

Trầm cam VỚI đậc diêm nhân khâu xà hội học. Trầm cam với yếu tồ lâng huyết áp. Trầm cam với biến chững tâng huyết áp. đạc diem cơ the vá lâm lý 120 4.

Mô hình đa biên mổi liên quan giừa tràm cam với các yen tố. Han chè cùa đe tái. 128 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH DÃ C ÔNG BÓ cì A TÁC GIÀ C Ó LIÊN Ọl AN DÉN DÈ TÀI Ll ẶN ÁN TÀI LIỆU THAM KHAO Eli ự LỤC TMT utk bjr K)C V M hặr DANH MỤC CÁC TÌ VIẾT TÁT Tiếng Việt CB Chọn beta CKCa Chọn kênh canxi CLCS Chất lượng CUỘC sóng CTTA Chọn thụ thè angiotensin ĐTD Đái tháo đường HA Huyết ap HATT Huyết ap tàm thu HATTr Huyêt áp tàm trương KTC 95% Khoang tin cây 95% LT Lợi tiêu NCI Ngươi cao tuổi PL-ƯBTVQH10 Phảp lènh-Uy Ban Thường vu Quốc hội RHM Răng Hàm Mặt RLTC Rối loan trầm cam SKTT :SỬC khoe tàm thần TBMMN l ai biến mạch máu nào TC Trầm câm TCYTTG Tồ chức Y lê Thế giới THA Tàng huyct ap THPT Trung học phô thõng TMH Tai mùi họng ƯCMC ửc chê men chuyên TMT utk bjr K)C V M hặr Ticng Anh 5- HTTLPR serotonm-transportcr-linked promoter region (Vũng khơi động cua gen vận chuyên serotonin) ADI. Activities of Daily Living (Boat động sổng hãng ngay) ACTH adrenocorticotropic hormone (honnone vo thượng thán) CRF/CRH corticotropin-releasing factor Corticotropin-releasing hormone (Hormone giai phóng corticotropin) BDI Beck's Depression Inventory (Thang đo trâm cam BECK) BDNF Brain Derived Neurotrophic Factor (Yêu tõ dinh dường than kinh có nguồn gốc tư não) BMỈ Body Mass Index (Chi số khói co the) CES-D Center for Epidemiologic Studies Depression Scale (Thang do tram cam Trung tâm nghiên cứu dịch tẻ) DASI Ilie Drug Abuse Screening Test (Thang tâm soát lạm due chàt thuốc) DSM-5 Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (So tay thong kè và chân đoán các roi loan tâm thần lãn thứ 5) GDS Geriatric Depression Scale (Thang tram cam tuổi người cao tuồi) GMAS the General Medication Adherence Scale (Thang do tuân thú thuồc tòng quát) HADS The Hospital Anxiety and Depression Scale (Thang đo trâm cam và lo àu bênh viên) HIV AIDS Human immunodeficiency vims infection acquired immune deficiency syndrome (Nhiễm vi nit suy giam mien djeh Ớ người/Hội chứng suy giam mien dịch inổc phai) HPA Hypothalamic pituitary adrenal (True Ha đồi - Tuyển yên - Tuyên thượng thân) ICD-IO International Classification of Diseases (Bang phàn loai bênh quốc tề lần thử 10) 1W ut> w H7C Y M >>y 1DI & WPRO Ikatan Dokter Indonesia and Regional Office for the Western Pacific (IIỘI Bác sỹ Indonesia và Văn phóng vùng ơ Đại Tây Dương) JNC 8 Joint National Committee (Hiệp hội quốc gia khớp lân thư 8) PSQI Pittsburgh Sleep Quality Index (Thang chắt lương giấc ngu Pittsburgh) SSR1 Selective serotonin reuptake inhibitors (Thuốc ức chê tái hấp thu chon lọc serotonin) UCLA Loneliness Scale the University of California.

Los Angeles Loneliness Scale (Thang dành giá sự có đơn UCLA [UCLA-3]) WHO World Health Organization (Tò chức Y tề Thế giới) WHOQoL World Health Organization Quality of Life (Thang chát lượng cuộc sống cua lò chức y tế thề giới) wrt>Wh)cvw.»)r DANH MỤC CÁC BÀNG Bang 1. Phàn loai huyết áp nám 2003 cùa l ô chức Y tế thế giới. Can thiệp không thuốc. Chiến lược thuốc điều tri THA.

Phân loai càn nặng BM1 cho người Châu Á trưởng thánh. Phàn loai tảng huyết áp. Chân đoán và mức độ nậng cua tràm cầm theo ICD-IO. Dặc diêm nhàn khâu xà hội học.

Chân đoán các bệnh di kèm. Dặc điểm lien quan den (âm lý xà hội. Dặc diem hen quan tâng huyết áp va bicn chứng. Phàn loai trầm cam theo 1CD-I0.

Các dặc điểm cua giam khi săc. Các đặc diêm giam nàng lượng, tâng met mỏi. Các đặc diêm giam lập trung vá chú ý. Các dảc diêm giam tư trọng vã lông tự tin.kho khàn trong việc quyết định .10 Cac đậc diêm ý tương tư buộc tôi vá không xứng đáng.11 Cac dộc diêm nhin vào tương lai am dam vá bi quan.

Các độc diêm ý lương vá hành VI tư húy hoai hoác tư sát. Các đặc diem rối loan giấc ngu. ỉ 4 Các dặc diêm triệu chủng sinh hoe.15 Trầm cam vời tuồi. Trầm cam với giời linh.17 Trầm cam với dàn tộc.18 Trầm cam với trinh độ học van.19 Trầm cam vời kha năng lao động.20 Trầm cam với tinh trạng hòn nhàn .21 Trầm cam với đặc điềm kinh tề xà hội.

Trầm cam với khu vực song. Trầm cam với thời gian tảng huyct áp. Trầm cám vời chi sổ huyẽt áp. Trầm cam với phân độ tảng huyết ap.

Trầm cam với sự kiếm soát huyết áp.28 Trâm cam với số loai thuốc ha ãp.29 Trầm cam vời lạm dung thuốc chát.30 Trầm cam với thói quen ủn nhiều muối.31 Trầm cam với biền chứng cua tàng huyct áp.32 Trầm cam với sỏ bênh lý khác di kem THA. 85 Bang 3 33 Trầm cam vởi chi sỏ khối cơ the (BMI).34 Trầm cam với hoạt đông the lực.35 Trầm cam với sự cò đơn.36 Tràm cam với sự độc lâp các hoạt dộng sóng háng ngáy .37 Cac yêu tồ liên quan đen trầm cam. So sánh đặc điểm đối tượng tham gia trong cac nghiên cưu có liên quan trầm cam người cao tuồi HI A. 91 w «t> CM/ HJC V M »y DANH MỤC BIẾU ĐỜ Biêu đồ 1.

Ty lè hiện mác toàn cầu cua rối trám cam. theo tuồi và giới29 Biểu đồ 3. Chần đoán bệnh chinh khi vảo viện. Ty lê trầm cam theo ICD-IO.3 Ty lè các triệu chửng lâm sàng trầm cam theo ỈCD-10.

Các đặc diêm giâm quan tâm tlìich thú.