Luận án tiến sĩ: Biến đổi thất trái thai phụ thường và tiền sản giật - Học viện Quân y

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y LÊ HOÀNG OANH NGHIÊN CỨU BIẾN ĐỔI MỘT SỐ THÔNG SỐ VỀ HÌNH THÁI, CHỨC NĂNG VÀ HUYẾT ĐỘNG CỦA THẤT TRÁI BẰNG SIÊU ÂM DOPPLER TIM Ở PHỤ NỮ MANG THAI BÌNH THƯỜNG VÀ TIỀN SẢN GIẬT LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y LÊ HOÀNG OANH NGHIÊN CỨU BIẾN ĐỔI MỘT SỐ THÔNG SỐ VỀ HÌNH THÁI, CHỨC NĂNG VÀ HUYẾT ĐỘNG CỦA THẤT TRÁI BẰNG SIÊU ÂM DOPPLER TIM Ở PHỤ NỮ MANG THAI BÌNH THƯỜNG VÀ TIỀN SẢN GIẬT Chuyên ngành : Nội Tim mạch Mã số : 62 72 01 41 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi với sự hướng dẫn khoa học của tập thể cán bộ hướng dẫn. Các kết quả nêu trong luận án là trung thực và được công bố một phần trong các bài báo cáo khoa học. Luận án chưa từng được công bố. Nếu có điều gì sai sót tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm Hà Nội, ngày 16 tháng 3 năm 2018 Tác giả luận án LỜI CẢM ƠN Trải qua những tháng năm học tập, làm việc và nghiên cứu tại Học viện Quân y, tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến: Đảng ủy, Ban Giám đốc, Phòng Đào tạo Sau đại học, Bộ môn Nội Tim mạch - Thận - Khớp - Nội tiết Học viện Quân y, Khoa A1 Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, Khoa Phụ sản và Phòng khám sản Bệnh viện đa khoa Hà Đông, Phòng Siêu âm tim mạch Bệnh viện Bạch Mai đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án.

Bằng tất cả lòng kính trọng và sự biết ơn em xin gửi tới PGS. TS Đinh Thị Thu Hương, PGS. TS Phạm Nguyên Sơn - những Thầy giáo, Cô giáo đã tận tình dạy dỗ, dìu dắt, trực tiếp hướng dẫn và chỉ bảo em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu cho đến tận ngày hôm nay. Em xin được bày tỏ lòng biết ơn tới PGS.

Nguyễn Oanh Oanh - Chủ nhiệm Bộ môn Nội Tim mạch - Thận - Khớp - Nội tiết Học viện Quân y. Đoàn Văn Đệ - Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Nội Tim mạch - Thận - Khớp - Nội tiết Học viện Quân y đã đóng góp những ý kiến quý báu, cùng chia sẻ và giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập. Em xin được bày tỏ lòng biết ơn tới các Thầy, các Cô trong hội đồng chấm luận án đã giành nhiều thời gian, công sức, tận tình chỉ bảo, giúp đỡ em trong suốt quá trình hoàn thiện và bảo vệ luận án. Con xin được bày tỏ lòng biết ơn Cha, Mẹ - những đấng sinh thành đã nuôi dưỡng con nên người, là nguồn động lực và chỗ dựa tinh thần lớn nhất cho con.

Thương yêu gửi đến Anh và các con đã luôn bên em trong những năm tháng khó khăn nhất cũng như khi em hạnh phúc. Xin cảm ơn anh chị em, bạn bè, người thân và những đồng nghiệp khoa Thăm dò chức năng, Ban giám đốc Bệnh viện đa khoa Hà Đông - nơi tôi công tác đã động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận án này. Xin tri ân với những tình cảm sâu sắc nhất. Hà Nội, Ngày 7 tháng 7 năm 2018 Lê Hoàng Oanh MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC BIỂU ĐỒ DANH MỤC SƠ ĐỒ ĐẶT VẤN ĐỀ.

1 Chương 1: TỔNG QUAN. SINH LÝ TIM MẠCH Ở PHỤ NỮ MTBT VÀ BIẾN ĐỔI BỆNH LÝ TIM MẠCH Ở PHỤ NỮ MANG THAI BỊ TIỀN SẢN GIẬT. Biến đổi sinh lý tim mạch ở người mang thai bình thường. Biến đổi bệnh lý tim mạch ở người bị tiền sản giật.

CÁC PHƯƠNG PHÁP THEO DÕI CHỨC NĂNG TIM MẠCH Ở PHỤ NỮ MANG THAI. Điện tim đồ và Holter điện tim đồ 24 giờ. Holter huyết áp 24 giờ. Siêu âm Doppler động mạch:.

X-quang tim phổi quy ước. ĐÁNH GIÁ HÌNH THÁI, CẤU TRÚC VÀ CHỨC NĂNG THẤT TRÁI BẰNG SIÊU ÂM TIM. Đánh giá hình thái và cấu trúc tim. Đánh giá chức năng tâm thu thất trái.

Chức năng tâm trương thất trái. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ HÌNH THÁI VÀ CHỨC NĂNG TIM Ở NGƯỜI MANG THAI BÌNH THƯỜNG VÀ TIỀN SẢN GIẬT. 33 Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.

Tiêu chuẩn lựa chọn đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn loại trừ. Thời gian và địa điểm nghiên cứu. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Thiết kế nghiên cứu. Tính cỡ mẫu nghiên cứu. Các bước tiến hành nghiên cứu. Qui trình làm Siêu âm Doppler tim.

Các chỉ tiêu chính sử dụng trong nghiên cứu. Xử lý số liệu thống kê. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu. 52 Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. Tuổi, các yếu tố nguy cơ ở nhóm mang thai bình thường và tiền sản giật. Một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng ở nhóm MTBT và TSG. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI VÀ CHỨC NĂNG TIM Ở NHÓM MANG THAI BÌNH THƯỜNG VÀ TIỀN SẢN GIẬT.

Hình thái và chức năng tim ở nhóm mang thai bình thường. Hình thái và chức năng tim ở phụ nữ mang thai bị tiền sản giật. MỐI LIÊN QUAN GIỮA HÌNH THÁI VÀ CHỨC NĂNG THẤT TRÁI Ở PHỤ NỮ MANG THAI VỚI MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG CỦA ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. Nhóm phụ nữ mang thai bình thường kỳ 3 tháng cuối.

Nhóm phụ nữ mang thai bị tiền sản giật. Tương quan hồi quy đa biến giữa hình thái, cấu trúc và chức năng thất trái với một số yếu tố ở phụ nữ mang thai TSG. 90 Chương 4: BÀN LUẬN. ĐẶC ĐIỂM CHUNG Ở PHỤ NỮ MTBT VÀ TSG.

Đặc điểm chung. Một số đặc điểm lâm sàng ở nhóm phụ nữ mang thai bình thường và tiền sản giật. Biến chứng thai ở phụ nữ mang thai bình thường và tiền sản giật. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI, CHỨC NĂNG THẤT TRÁI VÀ HUYẾT ĐỘNG Ở PHỤ NỮ MTBT VÀ MANG THAI BỊ TSG.

Hình thái và chức năng tim ở phụ nữ mang thai bình thường. Hình thái, cấu trúc chức năng tim ở phụ nữ mang thai bị TSG. Hình thái, cấu trúc và chức năng tim ở phụ nữ mang thai TSG nặng. MỐI LIÊN QUAN GIỮA MỘT SỐ CHỈ SỐ HÌNH THÁI, CHỨC NĂNG THẤT TRÁI VÀ HUYẾT ĐỘNG VỚI MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG Ở PHỤ NỮ MTBT VÀ TSG .1 Mang thai bình thường .2 Mang thai tiền sản giật.

136 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Phần TT Phần viết đầy đủ viết tắt 1 ACOG The American College of Obstetricians and Gynecologists ( Tiêu chuẩn các nhà Sản phụ khoa Hoa Kỳ) 2 AFI Amnionic Fluid Index (Chỉ số ối) 3 Am Vận tốc cơ tim tối đa cuối tâm trương 4 ASE American Society of Echocardiography (Hội siêu âm tim Hoa Kỳ) 5 BMI Body Mass Index (Chỉ số khối cơ thể) 6 BSA Body Surface Area (Diện tích da bề mặt cơ thể) 7 BTM Bệnh tim mạch 8 CI Cardiac index (Chỉ số tim) 9 CNTT Chức năng tâm thu 10 CNTTr Chức năng tâm trương 11 CNTTTT Chức năng tâm thu thất trái 12 CO Cardiac output (Cung lượng tim) 13 CW Cardiac work (Công tim) 14 CWI Cardiac work index (Chỉ số công tim) 15 ĐMC Động mạch chủ 16 DMNT Dịch màng ngoài tim 17 DT Deceleration time (Thời gian giảm tốc sóng E). 18 ĐTĐ Đái tháo đường 19 EF Ejection fraction (Phân suất tống máu) 20 ESC Eropean Society of Cardiology Hội Tim mạch châu Âu) 21 ET Ejection time (Thời gian tống máu) Phần TT Phần viết đầy đủ viết tắt 22 ET-1 Endothelin-1 23 FS Fractional shortening ( Tỉ lệ co ngắn sợi cơ) 24 HATB Huyết áp trung bình 25 HATT Huyết áp tâm thu 26 HATTr Huyết áp tâm trương 27 HELLP Haemolysis Elevated Liver enzymes Low Platelets. 28 IVCT Isovolume contraction time ( Thời gian co cơ đồng thể tích) 29 IVCTm Thời gian giãn cơ đồng thể tích Doppler mô 30 IVRT Isovolume relaxation time (Thời gian giãn cơ đồng thể tích) 31 IVRTm Thời gian giãn cơ đồng thể tích Doppler mô 32 IVSd Vách liên thất tâm trương 33 JNC Joint National Committee (Ủy ban tăng huyết áp quốc tế của Hoa Kỳ) 34 LAd Đường kính nhĩ trái dọc 35 LAn Đường kính nhĩ trái ngang 36 LPWd Thành sau thất trái tâm trương 37 LVEDd Left ventricular end diastolic diameter (Đường kính thất trái cuối tâm trương) 38 LVEDs Left ventricular end systolic diameter (Đường kính cuối tâm thu thất trái) 39 LVEDV Left ventricular end diastolic volume ( Thể tích buồng thất trái cuối tâm trương) 40 LVESV Left ventricular end systolic volume (Thể tích buồng thất trái cuối tâm thu) 41 LVM Left ventricular mass (Khối lượng cơ thất trái) Phần TT Phần viết đầy đủ viết tắt 42 LVMI Left ventricular mass index (Chỉ số khối lượng cơ thất trái) 43 MRI Magnetic resonance imaging (Chụp cộng hưởng từ) 44 MTBT Mang thai bình thường 45 PI Pulsatility index (Chỉ số đập) PĐĐT Concentric remodeling (Phì đại đồng tâm) 46 RCOG Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (Học viện chuyên ngành sản phụ khoa Hoàng Gia Anh) 47 RI Resistance index (Chỉ số kháng) 48 RWT Relative wall thickness (Bề dầy thành tim tương đối) 49 Sm Vận tốc cơ tim tối đa tâm thu 50 THA Tăng huyết áp 51 TM Time motion (siêu âm một bình diện) 52 TSG Tiền sản giật 53 TVR Total vascular resistance (Tổng kháng mạch ngoại vi) 54 VA Vận tốc tối đa cuối tâm trương 55 Va’ Vận tốc tối đa cuối tâm trương Doppler mô 56 Vd Vận tốc tối đa sóng tâm trương qua tĩnh mạch phổi 57 VE Vận tốc tối đa sóng đổ đầy tâm trương 58 Ve’ Vận tốc tối đa sóng đổ đầy tâm trương Doppler mô 59 Vs Vận tốc tối đa sóng tâm thu qua tĩnh mạch phổi 60 Vs’ Vận tốc tâm thu Doppler mô cơ tim 61 VTI Velocity time integral. 62 WHO World Health Organization (Tổ chức Y tế Thế giới) DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng Tên bảng Trang 3.1 Tuổi trung bình ở nhóm phụ nữ MTBT và TSG 54 3.2 Đặc điểm tiền sử sinh đẻ ở nhóm MTBT và TSG 55 3.3 Cân nặng, chỉ số BMI và BSA ở nhóm MTBT và TSG 55 3.4 So sánh đặc điểm phù và chỉ số AFI nhóm MTBT và TSG 56 3.5 Nhịp tim, HATT, HATTr giữa hai nhóm MTBT và TSG 56 3.