Luận án tiến sĩ nghiên cứu trầm cảm ở bệnh nhân suy tim mạn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƢỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH CHÂU MINH ĐỨC NGHIÊN CỨU TRẦM CẢM Ở BỆNH NHÂN SUY TIM MẠN Chuyên ngành: Nội tim mạch Mã số: 62720141 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. PHẠM NGUYỄN VINH 2. TRẦN KIM TRANG TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.

Các số liệu trong luận án là trung thực và chưa được tác giả nào khác công bố. Nếu có điều gì sai trái tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm. Tác giả Châu Minh Đức MỤC LỤC Trang Lời cam đoan Danh mục các chữ viết tắt Danh mục các thuật ngữ Anh – Việt Danh mục các bảng Danh mục các hình, biểu đồ, sơ đồ MỞ ĐẦU. Rối loạn trầm cảm.

Rối loạn trầm cảm và suy tim. Các nghiên cứu về rối loạn trầm cảm ở bệnh nhân suy tim mạn. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thiết kế nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Cỡ mẫu của nghiên cứu. Xác định các biến số nghiên cứu.

Phương pháp và công cụ đo lường, thu thập số liệu. Qui trình nghiên cứu. Phương pháp phân tích dữ liệu. Đạo đức trong nghiên cứu.

Đặc điểm dân số nghiên cứu chung. Rối loạn trầm cảm ở bệnh nhân suy tim mạn. Các yếu tố liên quan độc lập với rối loạn trầm cảm ở bệnh nhân suy tim mạn. Mối liên quan giữa rối loạn trầm cảm với tử vong do mọi nguyên nhân ở bệnh nhân suy tim mạn sau xuất viện một năm.

Đặc điểm của dân số nghiên cứu chung. Rối loạn trầm cảm ở bệnh nhân suy tim mạn. Các yếu tố liên quan độc lập với rối loạn trầm cảm ở bệnh nhân suy tim mạn. Mối liên quan giữa rối loạn trầm cảm với tử vong do mọi nguyên nhân ở bệnh nhân suy tim mạn.

142 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 1. Mẫu thu thập 2. Phiếu đồng ý tham gia nghiên cứu 3. Danh sách bệnh nhân 4.

Phiếu chấp thuận của hội đồng y đức DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BMV Bệnh mạch vành BN Bệnh nhân BPTNMT Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính BTTMCB Bệnh tim thiếu máu cục bộ ĐLC Độ lệch chuẩn ĐTĐ Điện tâm đồ KTC Khoảng tin cậy NMCT Nhồi máu cơ tim PSTMTT Phân suất tống máu thất trái RL Rối loạn RLCN Rối loạn chức năng TB Trung bình THA Tăng huyết áp TM Tĩnh mạch DANH MỤC CÁC THUẬT NGỮ ANH –VIỆT Chữ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt ACC American College of Trường Môn Tim Hoa Kỳ Cardiology AHA American Heart Association Hội Tim Hoa Kỳ BDI Beck Depression Inventory Thang điểm trầm cảm Beck BDI-II Beck Depression Inventory, Thang điểm trầm cảm Beck, Version II phiên bản II BNP B-type Natriuretic Peptide Peptide bài natri niệu loại B CES-D Center for Epidemiological Thang đo trầm cảm cho các Studies Depression Scale trung tâm nghiên cứu dịch tễ học COPD Chronic Obstructive Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính Pulmonary Disease DIS Diagnostic Interview Lịch phỏng vấn chẩn đoán Schedule DSM-IV Diagnostic and Statistical Hướng dẫn chẩn đoán và Manual of Mental Disorders - thống kê những rối loạn tâm 4th edition thần - lần thứ IV DSM-5 Diagnostic and Statistical Hướng dẫn chẩn đoán và Manual of Mental Disorders - thống kê những rối loạn tâm Fifth Edition thần - lần thứ 5 EF Ejection Fraction Phân suất tống máu ENRICHD Enhancing Recovery in Tăng cường phục hồi bệnh Coronary Artery Disease động mạch vành Chữ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt ESC European Society of Hội Tim Châu Âu Cardiology GDS Geriatric Depression Scale Thang đo trầm cảm cho lão khoa HADS Hospital Anxiety and Thang đo trầm cảm và lo âu Depression Scale cho bệnh viện HAM-D Hamilton Depression Scale Thang đo trầm cảm Hamilton HART Heart Failure Adherence and Nghiên cứu sự duy trì và tuân Retention Trial thủ điều trị suy tim HFpEF Heart Failure With Preserved Suy tim với phân suất tống Ejection Fraction máu bảo tồn HFrEF Heart Failure With Reduced Suy tim với phân suất tống Ejection Fraction máu giảm HFmrEF Heart Failure With Mid- Suy tim với phân suất tống Range Ejection Fraction máu trung gian ICD-10 International Classification Bảng phân loại quốc tế về Diseases, tenth revision bệnh tật lần thứ 10 IL-1 Interleukin - 1 Interleukin - 1 IL-6 Interleukin - 6 Interleukin - 6 LVEF Left Ventricular Ejection Phân suất tống máu thất trái Fraction MIND-IT Myocardial Infarction and Nghiên cứu can thiệp trầm Depression–Intervention cảm và nhồi máu cơ tim Trial MOS-D Medical Outcome Study, Nghiên cứu dự hậu y khoa, Depression Scale thang điểm trầm cảm Chữ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt NYHA New York Heart Association Hội Tim New York NT-proBNP N-terminal pro-hormone BNP Tiền chất BNP ở đầu tận N PRIME-MD Primary Care Evaluation of Đánh giá chăm sóc chính các Mental Disorders rối loạn tâm thần Pro-ANF Pro-Atrial Natriuretic Factor Tiền yếu tố bài natri niệu từ nhĩ SCID-I Structured Clinical Interview Phỏng vấn lâm sàng có cấu for DSM-IV Axis I Disorders trúc theo hướng dẫn chẩn đoán và thống kê rối loạn tâm thần lần thứ - IV trục I SCID-I/NP Structured Clinical Interview Phỏng vấn lâm sàng có cấu for DSM-IV Axis I trúc theo hướng dẫn chẩn Disorders, Nonpatient Edition đoán và thống kê rối loạn tâm thần lần thứ - IV trục I, bản không cho bệnh nhân SDS Zung Self-rating Depression Thang đo trầm cảm tự xếp Scale hạng Zung SSRIs Selective Serotonin Reuptake Ức chế tái hấp thu chọn lọc Inhibitors serotonin TNF- α Tumor Necrosis Factor - Yếu tố hoại tử u - alpha alpha WHO World Health Organization Tổ chức Y tế Thế giới 5-HT receptor 5-HydroxyTryptamine Thụ thể receptor 5-HydroxyTryptamine DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Các nghiên cứu về rối loạn trầm cảm ở bệnh nhân suy tim mạn. Tỷ lệ rối loạn trầm cảm ở bệnh nhân suy tim nội trú trong các nghiên cứu. Các yếu tố liên quan với rối loạn trầm cảm trong các nghiên cứu.

Mối liên quan giữa rối loạn trầm cảm với tử vong do mọi nguyên nhân ở bệnh nhân suy tim trong các nghiên cứu. Giá trị các biến số sử dụng trong nghiên cứu. Đặc điểm dân số học của dân số nghiên cứu chung. Đặc điểm lâm sàng của dân số nghiên cứu chung.

Đặc điểm phân suất tống máu thất trái của dân số nghiên cứu chung. Đặc điểm cận lâm sàng của dân số nghiên cứu chung. Bệnh đồng mắc. Thuốc điều trị.

Tỷ lệ, mức độ và điểm trầm cảm ở bệnh nhân suy tim mạn. Điểm trung bình và trung vị của các câu hỏi có điểm số cao trong 21 câu hỏi của thang điểm Beck. Tỷ lệ rối loạn trầm cảm theo đặc điểm dân số học. Tỷ lệ rối loạn trầm cảm theo đặc điểm lâm sàng.

Tỷ lệ rối loạn trầm cảm theo phân suất tống máu thất trái. So sánh giá trị trung bình của các xét nghiệm giữa hai nhóm bệnh nhân có và không có rối loạn trầm cảm. So sánh tỷ lệ bệnh đồng mắc giữa nhóm bệnh nhân suy tim có và không có rối loạn trầm cảm. So sánh tỷ lệ các thuốc điều trị giữa nhóm bệnh nhân suy tim có và không có rối loạn trầm cảm.

Điểm trầm cảm trung bình theo đặc điểm dân số học. Điểm trầm cảm trung bình theo đặc điểm lâm sàng. Điểm trầm cảm trung bình theo phân suất tống máu thất trái. Mức độ rối loạn trầm cảm theo đặc điểm dân số học.

Mức độ rối loạn trầm cảm theo đặc điểm lâm sàng. Mức độ rối loạn trầm cảm theo phân suất tống máu thất trái. Mối liên quan giữa điểm trầm cảm với các đặc điểm dân số, lâm sàng và cận lâm sàng ở bệnh nhân suy tim mạn. Tỷ lệ rối loạn trầm cảm ở bệnh nhân suy tim NYHA III theo các đặc điểm dân số học và lâm sàng.

So sánh giá trị trung bình của các xét nghiệm ở bệnh nhân suy tim NYHA III có và không có rối loạn trầm cảm. Mối liên quan giữa các đặc điểm dân số học và lâm sàng của bệnh nhân suy tim mạn và rối loạn trầm cảm. Kết quả phân tích hồi quy logistic đơn biến. Mối liên quan giữa các đặc điểm dân số học và lâm sàng của bệnh nhân suy tim mạn và rối loạn trầm cảm.

Kết quả phân tích hồi quy logistic đa biến. Số bệnh nhân sống và tử vong trong thời gian 6 tháng theo dõi. Số bệnh nhân sống và tử vong trong toàn bộ thời gian theo dõi. Phân tích hồi quy Cox đơn biến trong dự đoán tử vong do mọi nguyên nhân ở bệnh nhân suy tim mạn.

Phân tích hồi quy Cox đa biến trong dự đoán tử vong do mọi nguyên nhân ở bệnh nhân suy tim mạn có và không có rối loạn trầm cảm. Phân tích hồi quy Cox đa biến trong dự đoán tử vong do mọi nguyên nhân ở bệnh nhân suy tim mạn theo mức độ rối loạn trầm cảm. Tuổi trung bình của các bệnh nhân suy tim mạn trong nghiên cứu của chúng tôi và các tác giả khác. Tỷ lệ nữ giới ở các bệnh nhân suy tim mạn trong nghiên cứu của chúng tôi và các tác giả khác.

Tỷ lệ phân độ NYHA trong nghiên cứu của chúng tôi và các tác giả khác. PSTMTT trong nghiên cứu của chúng tôi và các tác giả khác. Tỷ lệ rối loạn trầm cảm ở bệnh nhân suy tim mạn trong nghiên cứu của chúng tôi và các tác giả khác. Mức độ rối loạn trầm cảm ở bệnh nhân suy tim mạn trong nghiên cứu của chúng tôi và các tác giả khác.

Điểm trầm cảm trung bình theo thang điểm Beck trong nghiên cứu của chúng tôi và các tác giả khác. 106 DANH MỤC CÁC HÌNH, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Hình 1. Sự tương đồng về cơ chế sinh bệnh giữa rối loạn trầm cảm và suy tim. Lưu đồ chẩn đoán suy tim theo ESC 2012.

Lưu đồ chẩn đoán suy tim theo ESC 2016. Những thay đổi sinh lý bệnh trong rối loạn trầm cảm và suy tim 18 Sơ đồ 1. Cơ chế sinh lý bệnh liên kết trầm cảm với suy tim. Qui trình nghiên cứu.

Sơ đồ theo dõi bệnh nhân suy tim mạn sau xuất viện một năm. Phân bố tỷ lệ rối loạn trầm cảm trong nghiên cứu. Tỷ lệ rối loạn trầm cảm theo phân độ suy tim NYHA. Điểm trầm cảm trung bình theo phân độ suy tim NYHA.

Tỷ lệ rối loạn trầm cảm theo nhóm tuổi ở bệnh nhân suy tim NYHA III. Tỷ lệ rối loạn trầm cảm theo giới ở BN suy tim NYHA III .