Luận án nghiên cứu nồng độ BNP huyết thanh ở bệnh nhân phù phổi cấp do tim điều trị thở máy không xâm lấn - Đại học Y Dược

DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1. Tiền sử bệnh nội khoa .2 Những đặc điểm giống nhau và khác nhau giữa phù phổi cấp và suy tim sung huyết mất bù cấp. Chẩn đoán phân biệt phù phổi cấp do tim và không do tim. Các bệnh lý làm thay đổi nồng độ BNP trong huyết thanh.

Những nghiên cứu thở máy và biến chứng. Thống kê chi phí điều trị viêm phổi thở máy và không thở máy40 Bảng 3. Phân bố tuổi của hai mhóm nghiên cứu. Phân bố về giới tính của hai nhóm nghiên cứu.

Phân bố tỷ lệ lý do nhập viện. Tỷ lệ các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng khi vào viện. Phân bố thời gian nằm viện của 2 nhóm nghiên cứu. Phân bố thời gian thở máy của 2 nhóm nghiên cứu.

Phân bố tỷ lệ tiền sử bệnh lý của hai nhóm. Phân bố tỷ lệ rối loạn nhịp trên điện tâm đồ của 2 nhóm. Phân bố tỷ lệ bệnh lý trong nhóm nghiên cứu. Sự thay đổi sinh tồn trước và sau 6 giờ thở máy.

Dấu hiệu sinh tồn trước thở máy của 2 nhóm. Sự thay đổi sinh tồn trước & sau 6 giờ nhóm thành công. Sự thay đổi sinh tồn trước và sau 6 giờ thở máy nhóm thất bại 70 Bảng 3. Sự thay đổi mạch trước và sau thở máy 6 giờ.

Sự thay đổi huyết áp tâm thu trước và sau thở máy 6 giờ. Sự thay đổi huyết áp tâm trương trước và sau thở máy 6 giờ. Sự thay đổi nhịp thở trước và sau thở máy 6 giờ. Sự thay đổi SpO2 trước và sau thở máy 6 giờ.

Sự thay đổi khí máu động mạch trước và sau 6 giờ thở máy. KMĐM trước thở máy của nhóm thành công và thất bại. Sự thay đổi KMĐM trước và sau ở nhóm thành công. Sự thay đổi khí máu động mạch trước và sau ở nhóm thất bại.

Sự khác biệt nồng độ BNP trước thở máy giữa 2 nhóm. Sự khác biệt nồng độ BNP trước và sau thở máy. Nồng độ BNP sau 6 giờ thở máy giữa 2 nhóm. Nồng độ BNP trước và sau 6 giờ của mỗi nhóm.

Diện tích dưới đường cong của các hiệu số sinh tồn. Diện tích dưới đường cong của các hiệu số KMĐM. Giá trị tiên đoán độ nhạy, độ đặc hiệu của hiệu số mạch. Giá trị tiên đoán độ nhạy, độ đặc hiệu của hiệu số nhịp thở.

Diện tích dưới đường cong của hiệu số và % hiệu số BNP. Giá trị tiên đoán độ nhạy, độ đặc hiệu của hiệu số BNP. Giá trị tiên đoán độ nhạy, độ đặc hiệu của % hiệu BNP. Tóm tắt diện tích dưới đường cong của các yếu tố dự đoán thành công có ý nghĩa thống kê.

Mối liên hệ giữa yếu tố hiệu số nhịp thở, hiệu số mạch và hiệu số BNP với tiên lượng thành công (phân tích đơn biến). Mối liên hệ giữa các yếu tố với tiên lượng thành công. Kết quả mối liên hệ giữa hiệu số BNP và tiên lượng. Sự thay đổi nhịp tim giữa 2 nhóm thành công và thất bại.

So sánh tỷ lệ tử vong và tái nhập viện. Yếu tố tiên lượng tử vong ở bệnh nhân suy tim cấp. So sánh giữa hai phương thức BiPAP và thở ôxy.111 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Trang Biểu đồ 1. Khả năng góp phần quá tải thể tích để đo BNP.

Minh họa các dạng thông khí cơ học. So sánh tỷ lệ thở oxy, thở không xâm lấn và xâm lấn. Nồng độ BNP trước và sau điều trị trong nghiên cứu Cheng. Phân bố tỷ lệ yếu tố thúc đẩy bệnh nhân nhập viện.

Phân bố tỷ lệ phân suất tống máu. Đường cong độ nhạy, dương giả của hiệu số mạch. Đường cong độ nhạy, dương giả của hiệu số nhịp thở. Đường cong độ nhạy, dương giả của hiệu số BNP.

Đường cong độ nhạy, dương giả của % hiệu số BNP. Liên hệ giữa BNP và xác suất tiên đoán thất bại. Tỷ lệ thành công và thất bại. 84 DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 1.

Sinh lý bệnh phù phổi cấp do huyết động. Các thể lâm sàng suy tim cấp. Quá trình tổng hợp BNP. Tác động và thanh thải của peptide thải natri niệu.

16 DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ Trang Sơ đồ 1. Chẩn đoán phân biệt phù phổi cấp do tim và không do tim. Phác đồ xử trí phù phổi cấp do tim. Hướng dẫn khó thở do suy tim.

Sơ đồ khả năng tiên đoán hiệu ĐẶT VẤN ĐỀ 1.Tính cấp thiết Phù phổi cấp do tim là một bệnh cấp cứu nội khoa thường gặp, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng. Theo y văn có khoảng 20% bệnh nhân suy tim nhập viện vì phù phổi cấp [68]. Trong độ tuổi từ 40-75 tuổi, nam giới bị phù phổi cấp nhiều hơn nữ giới. Sau 75 tuổi, nam và nữ đều bị ảnh hưởng như nhau.

Tỷ lệ suy tim cấp và phù phổi tăng theo độ tuổi và ảnh hưởng đến 10% dân số ở độ tuổi trên 75 tuổi [101]. Bệnh có tiên lượng xấu, tỷ lệ tử vong nội viện lên tới 20%. Tỷ lệ tái nhập viện trong 60 ngày đầu xuất viện 25% [93] và tỷ lệ tử vong trong năm đầu 25-35% [86] là do nhiều yếu tố như diễn tiến nặng của bệnh, hay biến chứng của bệnh nền hoặc giai đoạn cuối của bệnh. Tuy nhiên, cũng có thể do bệnh nhân chưa nhận được chẩn đoán và điều trị một cách hợp lý và triệt để, phác đồ điều trị bệnh nhân phù phổi cấp tại phòng cấp cứu chưa được đồng nhất [55].

Từ năm 1988, sự ra đời của xét nghiệm peptide thải natri niệu týp B (BNP) là một thành tựu lớn trong y học, xét nghiệm BNP đã góp phần trong chẩn đoán, theo dõi điều trị và tiên lượng. Không chỉ ở bệnh nhân suy tim mà còn ở bệnh nhân hội chứng mạch vành cấp và nhiều bệnh lý tim mạch khác. Năm 2002, Hiệp hội Dược liệu - Thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã cho phép sử dụng BNP/NT- proBNP là xét nghiệm sinh học để chẩn đoán suy tim tại Mỹ và hiện nay xét nghiệm này đã được sử dụng rộng rãi [66],[71]. Trong chẩn đoán bệnh nhân khó thở do suy tim, xét nghiệm BNP trong huyết thanh đã làm giảm tỷ lệ thiếu quyết đoán trong chẩn đoán của bác sỹ xuống còn 11% và độ chính xác tăng lên 81,5% [69].

Ngoài ra, định lượng liên tục nồng độ BNP trong huyết thanh ở bệnh nhân suy tim giúp tiên lượng mức độ nặng của bệnh và góp phần hướng dẫn điều trị suy tim, đặc biệt đối với những bệnh nhân phù phổi cấp, một thể lâm sàng của suy tim cấp nặng, suy hô hấp diễn tiến nhanh và có tiên lượng tử vong cao. Vì vậy, định lượng nồng độ BNP trong máu sẽ giúp chẩn đoán sớm và chính xác, để quyết định điều trị kịp thời [63]. 1 Bên cạnh đó, bệnh nhân phù phổi cấp do tim nhập viện thường có triệu chứng suy hô hấp cấp, trên lâm sàng có triệu chứng khó thở thường nổi trội, những bệnh nhân này đáp ứng với điều trị ban đầu bao gồm thở ôxy kết hợp thuốc lợi tiểu và giãn mạch [40]. Nhưng trong trường hợp sung huyết phổi nặng, suy hô hấp không đáp ứng với thở ôxy thông thường, đòi hỏi phải thở máy áp lực dương không xâm lấn.

Phương thức này đã được các khuyến cáo đồng thuận sử dụng ở bệnh nhân phù phổi cấp do tim nhằm cải thiện dấu hiệu sinh tồn, hạn chế việc đặt nội khí quản, rút ngắn thời gian nằm viện, giảm chi phí nằm viện và giảm tỷ lệ tử vong [31]. Vậy thì, câu hỏi được đặt ra là liệu xét nghiệm BNP có giúp ích trong quyết định thở máy áp lực dương không xâm lấn ở bệnh nhân phù phổi cấp do tim không? Nồng độ BNP sau sáu giờ thở máy không xâm lấn thay đổi ra sao để tiên đoán bệnh nhân thành công hay thất bại ? Xuất phát từ thực tế đó chúng tôi tiến hành đề tài này. Ý nghĩa khoa học Định lượng nồng độ BNP trong huyết thanh sẽ giúp chẩn đoán nhanh bệnh nhân có suy tim cấp và phù phổi cấp. Đồng thời xác định sự thay đổi nồng độ BNP tại thời điểm 6 giờ sau khi bắt đầu thở máy áp lực dương không xâm lấn, tìm điểm cắt hiệu số tại 2 thời điểm ở bệnh nhân suy tim cấp để tiên lượng bệnh nhân có nguy cơ đặt nội khí quản và tử vong.

Đối với những trường hợp phù phổi cấp nặng, nồng độ BNP giúp cho các nhà hồi sức lâm sàng quyết định thở máy áp lực dương không xâm lấn nhằm cải thiện dấu hiệu sinh tồn, hạn chế việc đặt nội khí quản, rút ngắn thời gian nằm viện, giảm chi phí điều trị, giảm tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân suy tim cấp và phù phổi cấp. Ý nghĩa thực tiễn Trong điều kiện nước ta hiện nay, ở nhiều tuyến y tế cơ sở, chưa có điều kiện để trang bị đầy đủ các phương tiện chẩn đoán nhanh ngay tại giường bệnh nhân thì xét nghiệm định lượng nồng độ BNP trong huyết thanh sẽ góp phần giúp chẩn đoán bệnh nhân phù phổi cấp. Dựa vào giá trị đo được nồng độ BNP tại thời điểm lúc nhập viện, 6 giờ, 24 giờ và lúc ra viện ở bệnh nhân suy tim cấp để tiên lượng bệnh nhân đáp ứng điều trị, nguy cơ tử vong hoặc 2 tái nhập viện. Đối với những trường hợp bệnh nhân phù phổi cấp có sung huyết phổi nặng, giá trị thay đổi nồng độ BNP sau 6 giờ thở máy sẽ giúp cho các nhà hồi sức lâm sàng quyết định có nên tiếp tục hoặc kết thúc thở máy áp lực dương không xâm lấn cho bệnh nhân suy tim cấp và phù phổi cấp hay không ? 4.

Mục tiêu của đề tài Xuất phát từ thực tế trên và với mong muốn đóng góp vào công tác điều trị, tiên lượng cho bệnh nhân phù phổi cấp, chúng tôi tiến hành đề tài: “Nghiên cứu nồng độ Brain Natriuretic Peptide (BNP) huyết thanh ở bệnh nhân phù phổi cấp tim được thở máy áp lực dương không xâm lấn” với mục tiêu: 1/ Khảo sát đặc điểm lâm sàng, khí máu động mạch và biến đổi nồng độ BNP huyết thanh ở bệnh nhân phù phổi cấp do tim được thở máy không xâm lấn. 2/ Tìm hiểu mối liên quan của một số yếu tố lâm sàng, khí máu động mạch và nồng độ BNP huyết thanh với thành công của thở máy áp lực dương không xâm lấn ở bệnh nhân phù phổi cấp do tim. 3 Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. TỔNG QUAN VỀ PHÙ PHỔI CẤP 1.