Luận văn: Khảo sát tương hợp tỷ lệ Lympho bào trong Ung thư Vú - Sinh thiết lõi kim và Mẫu mổ

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -------------------- PHẠM MINH TÂM KHẢO SÁT TƯƠNG HỢP TỶ LỆ THẤM NHẬP LYMPHÔ BÀO TRONG MÔ U CỦA UNG THƯ BIỂU MÔ VÚ XÂM NHIỄM GIỮA MẪU SINH THIẾT LÕI KIM VÀ MẪU BỆNH PHẨM MỔ LUẬN VĂN THẠC SĨ Y HỌC Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2021. BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -------------------- PHẠM MINH TÂM KHẢO SÁT TƯƠNG HỢP TỶ LỆ THẤM NHẬP LYMPHÔ BÀO TRONG MÔ U CỦA UNG THƯ BIỂU MÔ VÚ XÂM NHIỄM GIỮA MẪU SINH THIẾT LÕI KIM VÀ MẪU BỆNH PHẨM MỔ Ngành: Khoa học y sinh (Giải phẫu bệnh) Mã số: 8720101 LUẬN VĂN THẠC SĨ Y HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. Đoàn Thị Phương Thảo Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2021. i LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Ký tên PHẠM MINH TÂM. ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC ĐỐI CHIẾU THUẬT NGỮ VIỆT-ANH.

vii DANH MỤC CÁC BẢNG.x DANH MỤC CÁC HÌNH. xii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ. xiv ĐẶT VẤN ĐỀ.1 Chương 1 TỔNG QUAN Y VĂN .1 Tổng quan về tuyến vú .1 Phôi thai học .2 Giải phẫu tuyến vú .3 Mô học tuyến vú .2 Ung thư biểu mô vú xâm nhiễm .1 Bảng phân loại ung thư biểu mô vú xâm nhiễm theo WHO 2019 .2 Những đặc điểm chung về ung thư biểu mô vú xâm nhiễm .3 Tỷ lệ thấm nhập lymphô bào u (tumor-infiltrating lymphocytes).2 Giá trị của tỷ lệ TILs trong ung thư vú .4 Các nguyên tắc khi đánh giá TILs .29 Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Thiết kế nghiên cứu: .2 Đối tượng nghiên cứu .3 Kỹ thuật chọn mẫu .1 Ước tính cỡ mẫu .2 Tiêu chuẩn lựa chọn .3 Tiêu chuẩn loại trừ .4 Phương pháp chọn mẫu .4 Các biến số cần thu thập .5 Thu thập số liệu .1 Quy trình thực hiện .2 Công cụ thu thập số liệu .6 Xử lý số liệu .7 Khía cạnh y đức trong nghiên cứu .41 Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Các đặc điểm chung .2 Loại mô học, grad mô học, kích thước u và khoảng cách thời gian giữa sinh thiết và phẫu thuật .2 Mô tả các đặc điểm của tỷ lệ TILs và mối liên quan với các yếu tố bệnh học - lâm sàng khác .1 Tỷ lệ TILs mẫu sinh thiết lõi kim .2 Tỷ lệ TILs mẫu bệnh phẩm mổ.3 So sánh tỷ lệ TILs mẫu sinh thiết lõi kim và mẫu bệnh phẩm mổ .4 Tính tin cậy của tỷ lệ TILs mẫu sinh thiết lõi kim .5 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự tương hợp.62 Chương 4 BÀN LUẬN .1 Các đặc điểm chung .2 Loại mô học và grad mô học ung thư biểu mô vú xâm nhiễm .3 Kích thước u.4 Số lõi kim sinh thiết .5 Sự biểu hiện các dấu ấn ER, PR, HER2 và Ki-67 .6 Sự phân bố các phân nhóm phân tử đại diện .7 Khoảng cách thời gian giữa sinh thiết và phẫu thuật .2 Mô tả các đặc điểm của giá trị TILs và mối tương quan với các yếu tố bệnh học - lâm sàng khác.1 Tỷ lệ TILs mẫu sinh thiết lõi kim .2 Tỷ lệ TILs mẫu bệnh phẩm mổ.3 So sánh giá trị TILs mẫu sinh thiết lõi kim và mẫu bệnh phẩm mổ .4 Tính tin cậy của tỷ lệ TILs mẫu sinh thiết lõi kim .5 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tương hợp .106 HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI .107 TÀI LIỆU THAM KHẢO. xvi PHỤ LỤC 1: PHIẾU THU THẬP THÔNG TIN.

xxii PHỤ LỤC 2: ĐẶC ĐIỂM MỘT SỐ TIÊU BẢN CÓ TỶ LỆ TILs GIỮA MẪU SINH THIẾT LÕI KIM VÀ MẪU BỆNH PHẨM MỔ BẤT TƯƠNG HỢP. v PHỤ LỤC 3: GIẤY CHẤP THUẬN Y ĐỨC. xxxi PHỤ LỤC 4: DANH SÁCH BỆNH NHÂN. vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BPM Bệnh phẩm mổ BVUB Bệnh viện Ung Bướu Thành phố Hồ Chí Minh ĐLC Độ lệch chuẩn Dual-ISH Dual probes - in situ hybridization Lai tại chỗ bằng hai đoạn mồi FISH Fluorescence in situ hybridization Lai tại chỗ gắn huỳnh quang GTLN Giá trị lớn nhất GTNN Giá trị nhỏ nhất HMMD Hóa mô miễn dịch ICC Intraclass correlation coefficients Hệ số tương quan nội lớp STLK Sinh thiết lõi kim TILs Tumor infiltrating lymphocytes Thấm nhập lymphô bào trong mô u WHO World Health Organization Tổ chức Y tế Thế giới.

vii DANH MỤC ĐỐI CHIẾU THUẬT NGỮ VIỆT-ANH Tiếng Việt Tiếng Anh Carcinôm biệt hóa theo kiểu tuyến bã Sebaceous carcinoma Carcinôm có đặc điểm dạng tủy Carcinoma with medullary features Carcinôm chuyển sản Metaplastic carcinoma Carcinôm dạng sàng Cribriform carcinoma Carcinôm đa dạng Pleomorphic carcinoma Carcinôm giàu glycogen Glycogen-rich carcinoma Carcinôm giàu lipid Lipid-rich carcinoma Carcinôm ống nhỏ Tubular carcinoma Carcinôm phồng bào Oncocytic carcinoma Carcinôm tiểu thùy Lobular carcinoma Carcinôm tuyến bọc tiết nhầy Mucinous cystadenocarcinoma Carcinôm tuyến dạng đỉnh tiết Apocrine adenocarcinoma Carcinôm tuyến tiết nhầy Mucinous adenocarcinoma Carcinôm với đại bào trong mô đệm kiểu Carcinoma with osteoclast-like stromal đại bào xương giant cells Carcinôm vú xâm nhiễm dạng không Infiltrating duct carcinoma NOS đặc hiệu. viii Carcinôm vú xâm nhiễm dạng không Tumor infiltrating lymphocytes-rich đặc biệt giàu thấm nhập lymphô bào u invasive breast carcinoma of no speacial type Carcinôm vú xâm nhiễm dạng không Invasive breast carcinoma of no speacial đặc biệt với kiểu hình dạng tủy type with medullary pattern Carcinôm vú xâm nhiễm dạng vi nhú Invasive micropapillary carcinoma of breast Chia thùy Lobular Dạng bè Trabecular Dạng đáy Basaloid Dạng đặc Solid Dạng nang Follicular Dạng ống Tubular Dạng tủy Medullary Dây Cord Đầu đinh Apical snout Giống đáy Basal-like Hạt chế tiết Secretotry granule Kiểu hình Pattern Kiểu hình carcinôm phôi Choriocarcinomatous pattern. ix Lòng ống A Luminal A Lòng ống B Luminal B Nhân đông Pyknotic nuclei Phổ mô học Morphological spectrum Tam âm Triple negative Tấm Sheet Tế bào cơ biểu mô Myoepithelial cell Thấm nhập lymphô bào trong mô u Tumor infiltrating lymphocytes Tính lặp lại Reproducibility Túi tuyến Acini Xâm lấn quanh thần kinh Perineural invasion. x DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.

Bảng phân loại ung thư biểu mô vú xâm nhiễm theo WHO 2019 [42] .2 Hệ thống bán định lượng để đánh giá grad mô học của ung thư vú. Các phân nhóm phân tử đại diện của ung thư vú xâm nhiễm. Các biến số trong nghiên cứu. Tóm tắt các đặc điểm về kích thước u, khoảng thời thời gian giữa sinh thiết và phẫu thuật và số lõi kim sinh thiết.

Giá trị trung bình và trung vị của tỷ lệ TILs mẫu sinh thiết lõi kim và mẫu bệnh phẩm mổ. Sự phân bố và mức độ đồng thuận (kappa) của tỷ lệ TILs khi phân loại thành 3 nhóm (A) và 2 nhóm (B). Mối liên quan giữa KBTILs với các đặc điểm bệnh học lâm sàng khác. Hệ số tương quan ICC của tỷ lệ TILs mẫu sinh thiết lõi kim và mẫu bệnh phẩm mổ theo các phân nhóm kích thước u, số lõi kim sinh thiết.

Bảng so sánh đặc điểm tuổi của ung thư biểu mô vú xâm nhiễm trong nghiên cứu của chúng tôi với các nghiên cứu khác. Bảng so sánh đặc điểm loại mô học và grad mô học của ung thư biểu mô vú xâm nhiễm trong nghiên cứu của chúng tôi với các nghiên cứu khác. So sánh kích thước u và phân nhóm kích thước u trong nghiên cứu của chúng tôi và các nghiên cứu khác. So sánh số lõi kim sinh thiết trong nghiên cứu của chúng tôi và các nghiên cứu khác.

So sánh sự biểu hiện các dấu ấn ER, PR, HER2 và Ki-67 trong nghiên cứu của chúng tôi và các nghiên cứu khác. So sánh sự phân bố của quần thể nghiên cứu theo các phân nhóm phân tử đại diện trong nghiên cứu của chúng tôi và các nghiên cứu khác. So sánh các đặc điểm của tỷ lệ TILs mẫu sinh thiết lõi kim trong nghiên cứu của chúng tôi và các nghiên cứu khác. So sánh mối tương quan của tỷ lệ TILs mẫu sinh thiết lõi kim với cá yếu tố bệnh học lâm sàng trong nghiên cứu của chúng tôi và các nghiên cứu khác.

So sánh tỷ lệ TILs mẫu sinh thiết lõi kim theo các phân nhóm phân tử đại diện trong nghiên cứu của chúng tôi và các nghiên cứu khác. So sánh các đặc điểm của tỷ lệ TILs mẫu bệnh phẩm mổ trong nghiên cứu của chúng tôi và các nghiên cứu khác. So sánh mối tương quan của tỷ lệ TILs mẫu bệnh phẩm mổ với cá yếu tố bệnh học lâm sàng trong nghiên cứu của chúng tôi và các nghiên cứu khác. So sánh tỷ lệ TILs mẫu bệnh phẩm mổ theo các phân nhóm phân tử đại diện trong nghiên cứu của chúng tôi và các nghiên cứu khác.

So sánh tỷ lệ TILs mẫu bệnh phẩm mổ và mẫu sinh thiết lõi kim trong nghiên cứu của chúng tôi và các nghiên cứu khác. So sánh tính tin cậy của tỷ lệ TILs mẫu sinh thiết lõi kim giữa nghiên cứu của chúng tôi và các nghiên cứu khác. So sánh mối tương quan của tỷ lệ KBTILs và các yếu tố bệnh học lâm sàng khác trong nghiên cứu của chúng tôi và nghiên cứu của tác giả Huang. So sánh hệ số ICC trong các nhóm số lượng lõi kim trong nghiên cứu của chúng tôi và nghiên cứu của tác giả khác.

xii DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1.1: Giải phẫu tuyến vú.2: Mô đệm là thành phần chủ yếu ở người phụ nữ không trong giai đoạn tiết sữa. Mô đệm được cấu tạo chủ yếu bởi mô sợi đặc (A, nhuộm HE, x40) và mô mỡ (B, nhuộm H&E, x40).3: Hình ảnh vi thể của một thùy tuyến vú (nhuộm HE, x100).4: Hệ thống tiểu thùy - ống dẫn của vú được lót bởi hai dân số tế bào, bên trong là tế bào biểu mô và bên ngoài là tế bào cơ biểu mô. Ở độ phóng đại lớn của một tiểu thùy vú, lớp tế bào cơ biểu mô bên ngoài không được nổi bật (A, nhuộm HE, x400). Ở độ phóng đại lớn của một ống dẫn bên ngoài tiểu thùy cho thấy hai lớp tế bào rõ rệt (B, nhuộm HE, x400).5: Nhuộm với kháng thể kháng collagen týp IV cho thấy rõ lớp màng đáy của tiểu thùy vú.6: Các tế bào Toker ở lớp thượng bì núm vú.7: Đại thể carcinôm vú xâm nhiễm.

U có bờ rõ, đẩy mô xung quanh (A). U có giới hạn không rõ, co rút ở trung tâm (B). U có hình dạng không đều, khoang xuất huyết do làm sinh thiết lõi kim trước đó (C). U có gới hạn rõ, dễ dàng xác định do tương phản so với mô xung quanh (D).8 Carcinôm vú xâm nhiễm.

U có giới hạn rõ, trung tâm hoại tử và xuất huyết (A).