Đánh giá hiệu quả phác đồ HXT đồng thời & yếu tố tiên lượng UTBM thực quản giai đoạn III, IV

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NGUYỄN ĐỨC LỢI ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ PHÁC ĐỒ HÓA XẠ TRỊ ĐỒNG THỜI VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ TIÊN LƢỢNG UNG THƢ BIỂU MÔ THỰC QUẢN GIAI ĐOẠN III, IV TẠI BỆNH VIỆN K LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI 2015 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NGUYỄN ĐỨC LỢI ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ PHÁC ĐỒ HÓA XẠ TRỊ ĐỒNG THỜI VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ TIÊN LƢỢNG UNG THƢ BIỂU MÔ THỰC QUẢN GIAI ĐOẠN III, IV TẠI BỆNH VIỆN K Chuyên ngành: Ung thƣ Mã số : 62720149 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS Bùi Diệu TS. Nguyễn Hữu Thợi HÀ NỘI 2015 LỜI CAM ĐOAN Tên tôi là Nguyễn Đức Lợi, nghiên cứu sinh khóa 29 Trƣờng Đại học Y Hà Nội chuyên ngành Ung thƣ, xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn của thầy PGS.TS Bùi Diệu và TS. Nguyễn Hữu Thợi.

Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã đƣợc công bố tại Việt Nam. Các số liệu và thông tin nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã đƣợc xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trƣớc pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, ngày ….năm 2015 Ngƣời viết cam đoan Nguyễn Đức Lợi CHỮ VIẾT TẮT AJCC(American Joint Committee Hiệp hội ung thƣ Hoa Kỳ on Cancer) BN Bệnh nhân BT Bình thƣờng CF Cisplatin- Fluorouracin CLVT Chụp cắt lớp vi tính CRT( Concurrent Chemoradiation Hóa xạ trị đồng thời Therapy) CS Cộng sự PET – CT Chụp cắt lớp phát bức xạ Positron ĐM Động mạch ĐMC Động mạch chủ ĐƢ Đáp ứng ĐUHT (Đáp ứng hoàn toàn) Complete response ĐUMP (Đáp ứng một phần) Partial response GPBL Giải phẫu bệnh lý Gy Gray (Đơn vị tính liều xạ) HC Hóa chất HST Huyết sắc tố HXT Hóa xạ trị IGRT (Image Guided Radiation Xạ trị dƣới hƣớng dẫn của hình ảnh Therapy) IMRT (Intensity Modulated Xạ trị điều biến liều Radiation Therapy) KĐƢ Không đáp ứng KPS (Karnofsky) Chỉ số toàn trạng M (Metastasis) Di căn MBH Mô bệnh học MRI Chụp cộng hƣởng từ N (Lymph nodes) Hạch NS Nội soi PT Phẫu thuật SÂ-NS Siêu âm nội soi T (Tumor) Khối u TB Tế bào TK Thần kinh TMC Tĩnh mạch chủ TNM Phân loại giai đoạn TNM UICC Hiệp hội Quốc tế phòng chống Ung thƣ UT Ung thƣ UTBM Ung thƣ biểu mô UTTQ Ung thƣ thực quản WHO (World Health Organization) Tổ chức Y tế thế giới XQ Chụp X Quang XT Xạ trị MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ.

1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU .1 Giải phẫu mô học thực quản .1 Giải phẫu thực quản .2 Mô học thực quản. Dịch tễ học và các yếu tố nguy cơ gây ung thƣ thực quản. Dịch tễ học. Các yếu tố nguy cơ.

Đặc điểm giải phẫu bệnh. Phân bố vị trí khối u. Hình ảnh đại thể .3 Hình ảnh vi thể. Đặc điểm bệnh học: .1 Triệu chứng lâm sàng ung thƣ thực quản.1 Chụp X quang thực quản có thuốc cản quang: .3 Chụp cộng hƣởng từ hạt nhân (MRI).

Ghi hình cắt lớp bằng positron PET-CT (Positron Emission Tomography-CT). Nội soi thực quản ống mềm .6 Siêu âm nội soi .7 Chẩn đoán tế bào và mô bệnh học qua nội soi. Nội soi hạ họng -thanh khí phế quản. Các xét nghiệm đánh giá toàn thân và di căn xa.

Chẩn đoán phân biệt. Chẩn đoán giai đoạn. Điều trị ung thƣ thực quản. Nhóm bệnh có thể điều trị bằng phẫu thuật.

Nhóm bệnh điều trị không bằng phẫu thuật. Xạ trị trong điều trị bệnh UTTQ. Xạ trị chiếu ngoài .3 Các bƣớc tiến hành xạ trị ung thƣ thực quản. Những bƣớc phát triển về hóa trị liệu.

Các phác đồ hoá trị liệu ung thƣ thực quản. Một số yếu tố tiên lƣợng. Một số nghiên cứu trong nƣớc và ngoài nƣớc về hoá xạ trị đồng thời trong điều trị ung thƣ thực quản. Một số nghiên cứu về phẫu thuật và xạ trị trong ung thƣ thực quản.

Một số nghiên cứu hoá xạ trị đồng thời trong điều trị UTTQ trên thế giới. Các thuốc hoá chất sử dụng điều trị trong nghiên cứu. 34 CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Đối tƣợng nghiên cứu.1 Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân .2 Tiêu chuẩn loại trừ .2 Phƣơng pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu .2 Các bƣớc tiến hành.

Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng trƣớc điều trị. Tiến hành điều trị. Đánh giá hiệu quả của nghiên cứu. Xử trí các tình huống gặp trong quá trình điều trị .5 Tìm hiểu một số yếu tố tiên lƣợng.

Xử lý số liệu. 50 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng. Tuổi, giới tính.

Thời gian đến khám kể từ khi mắc triệu chứng đầu tiên. Tiền sử bản thân và gia đình .4 Các triệu chứng lâm sàng. Đặc điểm cận lâm sàng. Xếp loại giai đoạn bệnh theo UICC 2004.

Phƣơng pháp điều trị. Đánh giá đáp ứng. Đáp ứng sau hóa xạ đồng thời. Đáp ứng sau hóa xạ trị đủ liều.

Đáp ứng sau khi kết thúc điều trị. Đánh giá đáp ứng liều lƣợng hóa chất. Đáp ứng theo T và giai đoạn. Đánh giá đáp ứng theo độ biệt hóa MBH.

Một số yếu tố tiên lƣợng. Thời gian sống thêm. Kết quả sống thêm toàn bộ. Kết quả sống thêm theo tuổi.

Thời gian sống thêm theo chỉ số toàn thân. Sống thêm theo kích thƣớc u. Sống thêm theo độ biệt hóa của mô bệnh học:. Sống thêm theo giai đoạn :.

Sống thêm theo liều điều trị hóa chất :. Sống thêm đáp ứng sau hóa xạ đồng thời. Sống thêm theo đáp ứng sau hóa xạ trị bổ trợ đủ liều. Sống thêm theo đáp ứng sau khi kết thúc điều trị.

Sống thêm sau biến chứng viêm thực quản do tia xạ .12 Sống thêm sau biến chứng hẹp thực quản do tia xạ. Kết quả phân tích đa biến các yếu tố ảnh hƣởng tới sống thêm. Tái phát tại u, hạch, di căn và nguyên nhân tử vong. Thời gian di căn.

Độc tính và tác dụng không mong muốn do hóa chất và tia xạ. Các chỉ số trƣớc điều trị. Độc tính trên hệ huyết học, gan, thận sau hóa xạ trị đồng thời. Độc tính trên hệ huyết học, gan, thận sau hóa xạ trị đủ liều.

Độc tính trên hệ thống huyết học, gan, thận sau kết thúc điều trị. Biến chứng đến cơ quan khác do hóa chất. Các biến chứng do tia xạ. 83 CHƢƠNG IV: BÀN LUẬN.

Đặc điểm lâm sàng và mô bệnh học. Tiền sử liên quan. Thời gian mắc bệnh. Triệu chứng lâm sàng .5 Đặc điểm cận lâm sàng .6 Phƣơng pháp điều trị .2 Đánh giá đáp ứng .1 Đáp ứng sau hóa xạ trị đồng thời .2 Đáp ứng sau hóa xạ trị đủ liều .3 Đáp ứng sau khi kết thúc điều trị .4 Đánh giá đáp ứng liều lƣợng hóa chất .5 Đáp ứng theo T và giai đoạn .6 Đáp ứng theo độ biệt hóa mô bệnh học .3 Một số yếu tố tiên lƣợng .1 Thời gian sống thêm .2 Tái phát tại u, hạch, di căn và nguyên nhân tử vong.

Độc tính và tác dụng không mong muốn do hóa chất và tia xạ .1 Độc tính trên hệ huyết học, gan, thận sau hóa xạ trị đồng thời .2 Biến chứng đến cơ quan khác do hóa chất .3 Các biến chứng do tia xạ. 113 DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Phân độ độc tính của thuốc lên hệ thống huyết học. Phân độ độc tính của thuốc lên gan, thận.

Một số tác dụng không mong muốn khác (theo tiên chuẩn của TCYTTG). Tiêu chuẩn ghi nhận biến chứng cấp tính do xạ trị (RTOG). Tiêu chuẩn ghi nhận biến chứng mạn tính do xạ trị (RTOG). Phân bố nhóm tuổi.

Tiển sử bản thân và gia đình. Mức độ nuốt nghẹn. Các triệu chứng khác và chỉ số KPS. Đặc điểm khối u, kích thƣớc, hình thái tổn thƣơng.

Dấu hiệu di căn trên lâm sàng. Chụp thực quản Baryte. Chụp cắt lớp vi tính thực quản. Siêu âm - nội soi thực quản.

Hình ảnh tổn thƣơng u trên SA - NS. Xâm lấn tổ chức xung quanh trên CT và di căn hạch trên SA-NS. Mô bệnh học. Xếp loại giai đoạn bệnh.

Phƣơng pháp điều trị. Đáp ứng sau hóa xạ đồng thời. Đáp ứng sau hóa xạ trị đủ liều. Đáp ứng sau khi kết thúc điều trị.

Đánh giá đáp ứng liều lƣợng hóa chất. Đáp ứng theo T và giai đoạn. Đáp ứng theo độ biệt hóa MBH. Kết quả sống toàn bộ.

Kết quả sống thêm theo tuổi. Thời gian sống thêm theo chỉ số toàn thân. Sống thêm theo kích thƣớc của u. Sống thêm theo độ biệt hóa của mô bệnh học.

Sống thêm theo giai đoạn. Sống thêm theo liều điều trị hóa chất. Sống thêm đáp ứng sau hóa xạ đồng thời. Sống thêm theo đáp ứng sau hóa xạ trị bổ trợ đủ liều.

Sống thêm theo đáp ứng sau khi kết thúc điều trị. Sống thêm sau biến chứng viêm thực quản do tia xạ. Sống thêm sau biến chứng hẹp thực quản do tia xạ .Phân tích đa biến. Tái phát u, hạch di căn và nguyên nhân tử vong.

Thời gian di căn. Các chỉ số trƣớc điều trị. Độc tính trên hệ huyết học, gan, thận sau hóa xạ trị đồng thời. Độc tính trên hệ huyết học, gan, thận sau hóa xạ trị đủ liều.

Độc tính trên hệ thống huyết học, gan, thận sau kết thúc điều trị 81 Bảng 3. Biến chứng đến cơ quan khác do hóa chất. Biến chứng sớm do tia xạ. Biến chứng hẹp thực quản do tia xạ.

83 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Phân bố giới của nhóm bệnh nhân nghiên cứu. Thời gian đến khám kể từ khi mắc triệu chứng đầu tiên. Kết quả sống toàn bộ.

Kết quả sống thêm theo tuổi. Thời gian sống thêm theo chỉ số toàn thân. Sống thêm theo kích thƣớc của u. Sống thêm theo độ biệt hóa của mô bệnh học.

Sống thêm theo giai đoạn. Sống thêm theo liều điều trị hóa chất .10 Sống thêm đáp ứng sau hóa xạ đồng thời. Sống thêm theo đáp ứng sau hóa trị bổ trợ đủ liều .