Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng loạn động muộn trên bệnh nhân tâm thần phân liệt sử dụng an thần kinh cổ điển - BS Đoàn Hồng Quang

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO - BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y ================ ĐOÀN HỒNG QUANG NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG LOẠN ĐỘNG MUỘN TRÊN BỆNH NHÂN TÂM THẦN PHÂN LIỆT SỬ DỤNG AN THẦN KINH CỔ ĐIỂN VÀ NHẬN XÉT HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ BẰNG CLOZAPIN VÀ VITAMIN E LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI – 2017 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO - BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y ================ ĐOÀN HỒNG QUANG NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG LOẠN ĐỘNG MUỘN TRÊN BỆNH NHÂN TÂM THẦN PHÂN LIỆT SỬ DỤNG AN THẦN KINH CỔ ĐIỂN VÀ NHẬN XÉT HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ BẰNG CLOZAPIN VÀ VITAMIN E Chuyên ngành: Tâm thần Mã số : 62 72 01 48 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. NGUYỄN VĂN NGÂN PGS. NGUYỄN SINH PHÚC HÀ NỘI – 2017 LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Văn Ngân Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Sinh Phúc Những ngƣời thầy trực tiếp chỉ dẫn cho tôi trong suốt quá trính học tập, triển khai nghiên cứu và hoàn thành luận án: "Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng loạn động muộn trên bệnh nhân tâm thần phân liệt do sử dụng thuốc an thần kinh cổ điển và nhận xét hiệu quả điều trị bằng Clozapin và Vitamin E”. Xin chân thành cảm ơn PGS.TS Cao Tiến Đức, PGS.TS Bùi Quang Huy, PGS.TS Ngô Ngọc Tản, PGS.TS Nguyễn Văn Nhận…và các thầy cô Bộ môn Tâm Thần và Tâm lý y học - Học viện Quân y đã tận tính chỉ bảo và giúp đỡ tôi trong quá trính học tập và nghiên cứu.

Xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc, Phòng sau đại học - Học viện Quân y, đã tạo điều kiện cho tôi đƣợc học tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa học. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc, các bác sĩ và cán bộ viên chức khoa Tâm Thần - Bệnh viện 103, Bệnh viện Tâm Thần Hải Phòng đã giúp đỡ tôi triển khai nghiên cứu và hoàn thành luận án. Xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp, bạn bè, những ngƣời thân và gia đính đã luôn hết lòng tạo mọi điều kiện cho tôi trong suốt quá trính nghiên cứu và hoàn thành luận án. Xin trân trọng cảm ơn! NGHIÊN CỨU SINH Đoàn Hồng Quang LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trính nghiên cứu của riêng tôi.

Các số liệu, kết quả nêu trong luận án trung thực và chính xác. Tác giả luận án Đoàn Hồng Quang MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA. LỜI CAM ĐOAN. DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.

DANH MỤC CÁC BẢNG. DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ. DANH MỤC CÁC HÌNH. 1 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN.

Tâm thần phân liệt và loạn động muộn. Khái niệm về bệnh tâm thần phân liệt. Khái niệm về loạn động muộn. Lƣợc sử về loạn động muộn do thuốc an thần kinh.

Loạn động muộn do sử dụng thuốc an thần kinh cổ điển kéo dài trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Các nghiên cứu lâm sàng bệnh tâm thần phân liệt. Loạn động muộn trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Tiêu chuẩn chẩn đoán loạn động muộn do dùng an thần kinh cổ điển trên bệnh nhân tâm thần phân liệt.

Chẩn đoán phân biệt với loạn động muộn. Các xét nghiệm cận lâm sàng trong loạn động muộn. Tiến triển của loạn động muộn do sử dụng thuốc an thần kinh cổ điển kéo dài trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Dịch tễ học loạn động muộn do sử dụng thuốc an thần kinh cổ điển kéo dài trên bệnh nhân tâm thần phân liệt.

Bệnh sinh loạn động muộn do sử dụng thuốc an thần kinh cổ điển kéo dài trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Loạn động muộn do sử dụng thuốc an thần kinh kéo dài trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Bệnh sinh loạn động muộn do sử dụng thuốc an thần kinh cổ điển kéo dài trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Các phƣơng pháp điều trị loạn động muộn do sử dụng thuốc an thần kinh cổ điển kéo dài trên bệnh nhân tâm thần phân liệt.

Điều trị bệnh tâm thần phân liệt bằng hoá dƣợc. Điều trị loạn động muộn do thuốc an thần kinh cổ điển kéo dài trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Dự phòng loạn động muộn trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. 40 CHƢƠNG 2 ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tƣợng nghiên cứu. Đặc điểm của đối tƣợng nghiên cứu. Phân nhóm bệnh nhân nghiên cứu. Tiêu chuẩn chọn lựa bệnh nhân nghiên cứu.

Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu nghiên cứu. Công cụ đánh giá lâm sàng và kết quả điều trị loạn động muộn trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Nghiên cứu lâm sàng loạn động muộn trên bệnh nhân tâm thần phân liệt sử dụng thuốc an thần kinh cổ điển kéo dài.

Nghiên cứu các yếu tố nguy cơ liên quan tới loạn động muộn do sử dụng thuốc an thần kinh cổ điển kéo dài trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Đánh giá hiệu quả điều trị loạn động muộn do sử dụng thuốc an thần kinh cổ điển kéo dài trên bệnh nhân tâm thần phân liệt bằng Clozapin và Vitamin E. Phƣơng pháp xử lý số liệu và đánh giá kết quả nghiên cứu. Đạo đức nghiên cứu.

62 CHƢƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm lâm sàng loạn động muộn do sử dụng thuốc an thần kinh cổ điển kéo dài trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Đặc điểm chung của đối tƣợng nghiên cứu. Đặc điểm lâm sàng bệnh tâm thần phân liệt.

Đặc điểm lâm sàng loạn động muộn do thuốc an thần kinh cổ điển trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Một số yếu tố nguy cơ liên quan tới loạn động muộn do sử dụng thuốc an thần kinh cổ điển kéo dài trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Một số yếu tố nguy cơ liên quan tới loạn động muộn do sử dụng thuốc an thần kinh cổ điển kéo dài và bệnh tâm thần phân liệt. Một số yếu tố nguy cơ liên quan tới triệu chứng lâm sàng loạn động muộn theo tiêu chì thang DISCUS.

Hiệu quả điều trị loạn động muộn do sử dụng thuốc an thần kinh cổ điển kéo dài trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Nhận xét liều lƣợng thuốc điều trị. Kết quả điều trị loạn động muộn trên lâm sàng. Kết quả điều trị loạn động muộn theo điểm số thang DISCUS, AIMS.

Kết quả điều trị lâm sàng bệnh tâm thần phân liệt ở từng thời điểm khác nhau. 96 CHƢƠNG 4 BÀN LUẬN. Đặc điểm lâm sàng loạn động muộn do thuốc an thần kinh cổ điển trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Đặc điểm chung của đối tƣợng nghiên cứu.

Đặc điểm lâm sàng loạn động muộn do thuốc an thần kinh trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Một số yếu tố nguy cơ liên quan tới loạn động muộn do thuốc an thần kinh trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Một số yếu tố nguy cơ liên quan tới loạn động muộn do thuốc an thần kinh và bệnh tâm thần phân liệt. Một số yếu tố nguy cơ liên quan tới triệu chứng loạn động muộn theo tiêu chì thang DISCUS.

Nhận xét hiệu quả điều trị loạn động muộn do thuốc an thần kinh cổ điển trên bệnh nhân tâm thần phân liệt. Nhận xét kết quả sử dụng thuốc. Kết quả điều trị theo triệu chứng lâm sàng loạn động muộn. Kết quả điều trị loạn động muộn theo điểm số thang DISCUS, AIMS.

Kết quả điều trị bệnh tâm thần phân liệt trên lâm sàng ở từng thời điểm khác nhau. 141 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI. 142 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 160 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TT Phần viết tắt Phần viết đầy đủ 1 AIMS Abnormal Ivoluntary Movement Scale (Thang đánh giá động tác không tự chủ bất thƣờng) 2 ATK An thần kinh 3 BN Bệnh nhân 4 BPRS Brief Psychiatric Rating Scale (Thang đánh giá tâm thần rút gọn) 5 cs Cộng sự 6 DISCUS Dyskinesia Identification System Condensed Use Scale (Thang sử dụng hệ thống nhận dạng loạn động muộn cô đọng) 7 DSM-IV Diagnostic and statistical manual of mental disorders – 4th Edition (Tài liệu chẩn đoán và thống kê các rối loạn tâm thần - xuất bản lần thứ 4) 8 ICD-10 International classification of diseases – 10th revision (Phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10) 9 LĐM Loạn động muộn 10 MRI Magnetic Resonance Imaging (Chụp cộng hƣởng từ) 11 SL Số lƣợng 12 TCYTTG Tổ chức Y tế Thế giới 13 TL Tỷ lệ 14 TTPL Tâm thần phân liệt DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng Tên bảng Trang 3.

Phân nhóm tuổi ở đối tƣợng nghiên cứu 64 3. Các thể bệnh tâm thần phân liệt theo ICD-10F (năm 1992) 66 3. Các rối loạn hính thức tƣ duy ở bệnh nhân tâm thần phân 66 liệt 3. Hoang tƣởng ở bệnh nhân tâm thần phân liệt 67 3.

Rối loạn hoạt động có ý chì ở bệnh nhân tâm thần phân liệt 68 3. Rối loạn hoạt động bản năng ở bệnh nhân tâm thần phân 69 liệt 3. Các triệu chứng rối loạn tâm thần khác ở bệnh nhân tâm 69 thần phân liệt 3. Thời gian bắt đầu xuất hiện triệu chứng loạn động muộn 70 3.

Các triệu chứng loạn động muộn theo thang DISCUS của 71 nhóm nghiên cứu 3. Các triệu chứng loạn động muộn theo vùng cơ thể của 72 nhóm nghiên cứu 3. Các hính thức rối loạn vận động của loạn động muộn của 72 nhóm nghiên cứu 3. Khảo sát các triệu chứng lâm sàng loạn động muộn của 2 73 nhóm đối tƣợng nghiên cứu tại thời điểm T0 3.

Khảo sát các triệu chứng lâm sàng loạn động muộn theo 74 vùng cơ thể của 2 nhóm đối tƣợng nghiên cứu 3. Khảo sát các hính thức rối loạn của loạn động muộn của 2 74 nhóm đối tƣợng nghiên cứu 3. Khảo sát loạn động muộn trên thang DISCUS và AIMS 75 của nhóm nghiên cứu tại thời điểm T0 Bảng Tên bảng Trang 3. Tiền sử hội chứng ngoại tháp do thuốc an thần kinh 75 3.

Thời gian sử dụng thuốc an thần kinh cổ điển kéo dài 76 3. Liều lƣợng thuốc Haloperidol 77 3. Liều lƣợng thuốc Clorpromazin 77 3. Liều lƣợng thuốc an thần kinh cổ điển và sự phối hợp thuốc 78 ở 2 nhóm đối tƣợng nghiên cứu 3.

Thời gian mắc bệnh tâm thần phân liệt 78 3. Giới tình với các triệu chứng loạn động muộn 80 3. Liên quan giữa tuổi với các triệu chứng loạn động muộn 81 3. Liên quan giữa hội chứng ngoại tháp do thuốc an thần kinh 82 với các triệu chứng loạn động muộn 3.

Liên quan giữa thời gian sử dụng thuốc an thần kinh cổ 83 điển với các triệu chứng loạn động muộn 3.