Luận án tiến sĩ nghiên cứu đặc điểm hình ảnh và giá trị của cộng hưởng từ 1 5 te

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NGUYỄN DUY TRINH NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH ẢNH VÀ GIÁ TRỊ CỦA CỘNG HƯỞNG TỪ 1,5TESLA TRONG CHẨN ĐOÁN VÀ TIÊN LƯỢNG NHỒI MÁU NÃO GIAI ĐOẠN CẤP TÍNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI – NĂM 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NGUYỄN DUY TRINH NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH ẢNH VÀ GIÁ TRỊ CỦA CỘNG HƯỞNG TỪ 1,5TESLA TRONG CHẨN ĐOÁN VÀ TIÊN LƯỢNG NHỒI MÁU NÃO GIAI ĐOẠN CẤP TÍNH Chuyên ngành: Chẩn đoán hình ảnh Mã số: 62720166 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: GS. PHẠM MINH THÔNG GS. LÊ VĂN THÍNH HÀ NỘI – NĂM 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Nhân dịp hoàn thành công trình nghiên cứu này, với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới các cá nhân, tập thể đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện cho tôi, tôi xin được gửi lời cám ơn tới: - Ban Giám hiệu, Phòng sau đại học, Bộ môn Chẩn đoán hình ảnh Trường Đại Học Y Hà Nội đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. - Đảng ủy, Ban Giám đốc Bệnh Viện Bạch Mai đã tạo mọi điều kiện tốt nhất để tôi có thể hoàn thành bản luận án này.

- Xin trân trọng cám ơn GS. Phạm Minh Thông, Phó Chủ nhiệm Bộ Môn Chẩn đoán hình ảnh Trường Đại học Y Hà Nội, Phó Giám đốc kiêm Trưởng Khoa Chẩn đoán hình ảnh- BV Bạch Mai, là người Thầy chuẩn mực, luôn tận tình hướng dẫn, dìu dắt tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện luận án này. - Xin trân trọng cám ơn GS.TS Lê Văn Thính, Trưởng Khoa Thần kinh Bệnh Viện Bạch Mai, đã hướng dẫn và giúp đỡ tôi tận tình trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu để tôi có thể hoàn thành công trình nghiên cứu này. - Xin trân trọng cảm ơn PGS.TS Nguyễn Duy Huề, Chủ nhiệm Bộ môn Chẩn đoán hình ảnh, Trưởng Khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh Viện Việt Đức.

Thầy luôn hết lòng vì các học trò, đã cho tôi nhiều bài học quý báu trong học tập, nghiên cứu cũng như trong cuộc sống. - Xin trân trọng cảm ơn các Thầy, Cô trong hội đồng chấm luận án, những người đánh giá công trình nghiên cứu của tôi một cách công minh, các ý kiến đóng góp của các Thầy, Cô sẽ là bài học quý giá giúp tôi trên con đuờng nghiên cứu khoa học sau này. Tôi xin được chân thành cảm ơn: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -Tập thể Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Khoa Cấp cứu, Khoa Thần Kinh, Viện Tim Mạch, Phòng kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Bạch Mai đã tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu. Xin được bày tỏ lòng biết ơn đến: - Các bệnh nhân thân yêu đã tạo điều kiện để tôi có được số liệu nghiên cứu này.

- Cảm ơn vợ và hai con thân yêu, những người thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn động viên, quan tâm và khích lệ tôi để tôi luôn được yên tâm nghiên cứu. Hà nội, ngày 12 tháng 5 năm 2015 Nguyễn Duy Trinh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi là Nguyễn Duy Trinh, nghiên cứu sinh khoá 29 Trường Đại học Y Hà Nội, chuyên ngành Chẩn đoán hình ảnh, xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của GS. Phạm Minh Thông và GS.TS Lê Văn Thính 2.

Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này. Hà nội, ngày 12 tháng 5 năm 2015 Người viết cam đoan LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỘT SỐ TỪ VIẾT TẮT ADC Bản đồ hệ số khuyếch tán ASPECTS Thang điểm đột qụy não cấp trên CLVT (Alberta Stroke Program Early CT score) BN Bệnh nhân CHT Cộng hưởng từ CLVT Cắt lớp vi tính CBF Lưu lượng máu não (Cerebral Blood Flow) CBV Thể tích máu não (Cerebral Blood Volume) CTP Chụp cắt lớp vi tính tưới máu DSA Chụp mạch máu số hóa xóa nền DW Cộng hưởng từ xung khuyếch tán (Diffusion) ĐM Động mạch Mismatch, penumbra Vùng nguy cơ nhồi máu, bất tương xứng PW-DW MTT Thời gian thuốc lưu chuyển trung bình (Mean Transit time) mRs Thang điểm Rankin sửa đổi (Modified Rankin score) NIHSS Thang điểm đột qụy não của Viện y tế quốc gia Hoa kỳ (National Institutes of Health Stroke Scale) PET CT Chụp PET CT pc-ASPECTS Thang điểm đột quỵ não cấp cho tuần hoàn não sau (Posterior circulation –ASPECTS) PW Perfusion: Cộng hưởng từ xung tưới máu TIMI Thang điểm đánh giá tái thông mạch máu (Thrombolysis In Myocardial Infarction) TOF Xung mạch não trên cộng hưởng từ (Time of flight) TTP Thời gian nồng độ thuốc đạt đỉnh (Time to peak) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ.

1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Sơ lược đặc điểm giải phẫu động mạch não. Định nghĩa và phân loại nhồi máu não. Phân chia giai đoạn nhồi máu não:.

Nguyên nhân nhồi máu não. Sơ lược về sinh lý bệnh thiếu máu não. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh thiếu máu não. Cắt lớp vi tính.

Cộng hưởng từ trong nhồi máu não cấp tính. Chụp PET CT. Chụp mạch máu số hóa, xóa nền (DSA). Siêu âm Doppler.

Các phương pháp điều trị thiếu máu não cấp. Các phương pháp điều trị nhằm tái thông lòng mạch tắc. Điều trị nội khoa. Mở hộp sọ giảm áp.

Tình hình nghiên cứu cộng hưởng từ thiếu máu não trên thế giới và trong nước. Tình hình nghiên cứu cộng hưởng từ thiếu máu não trên thế giới. Tình hình nghiên cứu trong nước. 43 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. Địa điểm và thời gian nghiên cứu:. 45 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đối tượng nghiên cứu.

Tiêu chuẩn chọn đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn loại trừ. Cỡ mẫu nghiên cứu. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Thiết kế nghiên cứu:. Phương tiện nghiên cứu:. Quy trình chụp CHT nhồi máu não cấp. Chuẩn bị bệnh nhân:.

Quy trình chụp cộng hưởng từ nhồi máu não cấp tính:. Một số tiêu chí và cách đánh giá tổn thương thực hiện trong đề tài. Đánh giá diện nhồi máu. Đánh giá tắc mạch não trên xung mạch TOF:.

Tính toán vùng nguy cơ nhồi máu. Đánh giá kết quả chụp MRI lần 2. Thu thập, xử lý và phân tích số liệu. 60 CHƯƠNG 3 : KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu. Đặc điểm hình ảnh cộng hưởng từ nhồi máu não cấp tính. Phân bố theo thời gian từ khi khởi phát triệu chứng đến chụp CHT. Vị trí nhồi máu não cấp trên cộng hưởng từ.

Số tổn thương nhồi máu cấp quan sát thấy trên xung khuyếch tán (DW) trên CHT lần 1 (lúc nhập viện). Thể tích nhồi máu não ban đầu. Liên quan giữa thể tích nhồi máu cấp và thời gian từ khi khởi phát đến khi chụp CHT. 68 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.6 Liên quan giữa thang điểm ASPECTS và thể tích vùng nhồi máu ở BN nhồi máu động mạch não giữa.

Vị trí mạch tắc động mạch não. Vai trò của CHT trong chẩn đoán và tiên lượng vùng nhồi máu não cấp. Vai trò chẩn đoán nhồi máu não cấp tính. Vai trò CHT trong tiên lượng tiến triển của nhồi máu.

Vai trò phối hợp giữa chuỗi xung DW và PW trong đánh giá tiến triển nhồi máu. Vai trò CHT trong tiên lượng lâm sàng. Một số đặc điểm chung và đặc điểm hình ảnh CHT nhóm bệnh nhân biến chứng chảy máu não có triệu chứng. So sánh một số đặc điểm nhóm bệnh nhân tử vong và không tử vong sau 3 tháng.

95 CHƯƠNG 4 :BÀN LUẬN. Đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu. Đặc điểm hình ảnh MRI nhồi máu não cấp tính. Vai trò của cộng hưởng từ trong chẩn đoán và tiên lượng nhồi máu não 102 4.

Nhận xét các trường hợp biến chứng chảy máu nội sọ sớm. So sánh một số đặc điểm của nhóm bệnh nhân tử vong và nhóm không tử vong sau 3 tháng. 134 TÀI LIỆU THAM KHẢO LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1: Phân bố theo tuổi.2: Liên quan nhồi máu não với một số yếu tố nguy cơ .3: Thời gian từ khi khởi phát bệnh tới khi được chụp CHT .4: Phân bố theo vùng cấp máu ĐM não .5: Vị trí tổn thương nhồi máu não theo vùng giải phẫu.6: So sánh thể tích nhồi máu não các vị trí khác nhau.7: So sánh thể tích ban đầu của nhồi máu ĐM não giữa hoặc phối hợp ĐM não giữa với ĐM não trước và thể tích nhồi máu các ĐM khác.8: Liên quan giữa thể tích nhồi máu não trung bình và thời gian từ khi đột qụy đến khi chụp CHT.9: Liên quan giữa thể tích nhồi máu thuộc động mạch não giữa và thang điểm ASPECTS .10: Phân bố vị trí tắc động mạch não.11: Khả năng phát hiện nhồi máu não cấp trên các chuỗi xung.12: Liên quan giữa nhồi máu trên CHT DW và tắc mạch trên TOF.13: Liên quan giữa thể tích nhồi máu trên DW và khả năng phát hiện trên các chuỗi xung CHT .14: Liên quan giữa vùng thiếu máu trên PW và tắc mạch và (n=140).15: Liên quan giữa sự tồn tại vùng nguy cơ và thời gian khởi bệnh đến chụp CHT .16: Liên quan giữa tắc mạch, thời gian và sự tồn tại vùng nguy cơ .17: So sánh giữa xung mạch TOF và chụp mạch số hóa xóa nền ở các bệnh nhân được can thiệp lấy huyết khối.18: Khả năng phát hiện tắc mạch của các chuỗi xung FLAIR và T2* so sánh TOF.19: Khả năng phát hiện tắc mạch của các chuỗi xung FLAIR và LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com T2* đối với tắc mạch lớn (cảnh trong, não giữa M1,M2 và động mạch thân nền).20: Đánh giá tổn thương trên CHT DW lần 1 và lần 2.21: Vai trò phối hợp giữa chuỗi xung TOF và DW trong đánh giá tiến triển nhồi máu.22: So sánh giữa thể tích vùng nhồi máu trung bình sau điều trị với thể tích trung bình trước điều trị và trên PW.23: Mức độ tăng thể tích sau điều trị so với trước điều trị ở các nhóm bệnh nhân khác nhau .